تلاش هدفمند هند برای بازتعریف جایگاه خود در نظم بین‌المللی

By ipsc

بهمن ۱۴, ۱۴۰۴

اشتراک

حسین داورزنی

پژوهشگر روابط بین الملل

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

تحلیل هم زمانی سه روند تجارت، انرژی و فناوری بر جایگاه بین المللی هند

هم‌زمانی پیشبرد توافق تجاری هند با اتحادیه اروپا، گسترش دیپلماسی انرژی با کانادا و مذاکرات برای پیوستن به ابتکار Pax Silicaرا نمی‌توان مجموعه‌ای از اقدامات جدا از هم دانست. این روندها در مجموع بیانگر تلاش هدفمند هند برای بازتعریف جایگاه خود در نظم بین‌المللی در حال گذار هستند؛ نظمی که در آن قدرت اقتصادی، امنیت انرژی و توان هنجارسازی فناورانه به‌صورت توأمان نقش تعیین‌کننده دارند. در واقع، این سه روند قطعات یک پازل واحد هستند. پازل بازطراحی جایگاه هند در نظم جهانی جدید. هند در حال استفاده از فرصت رقابت آمریکا وچین می باشد. رقابتی که فرصت‌هایی کم‌نظیر برای قدرت‌های متوسط ایجاد کرده است. به نظر می رسد در جهانی که در حال بازترسیم است، زنجیره‌های تأمین از چین خارج می‌شوند، اروپا به دنبال شرکای جدید غیرچینی است، آمریکا در حال ساخت بلوک‌های فناوری است و انرژی جهانی پس از جنگ اوکراین دچار بی‌ثباتی شده است، هند این شرایط را «پنجره طلایی» می‌بیند. هند می خواهد یک قدرت محوری و تاثیر گذار در نظم آینده جهانی باشد. در واقع هند می‌خواهد قطب سوم باشد. هند نمی‌خواهد صرفاً متحد آمریکا باشد یا در مدار چین قرار گیرد. هدفش تبدیل شدن به قطب مستقل سوم است درکنار آمریکا و چین. برای رسیدن به این هدف، هند در سه زمینه باید حرکت کند: تجارت- انرژی- فناوری

توافقنامه تجارت آزاد هند و اتحادیه اروپا

این توافق نامه در چهارچوب تجارت قابل تحلیل می باشد. هند به دنبال افزایش قدرت اقتصادی و تثبیت خود به عنوان مرکز تولید جهانی و همچنین تنوع بخشی راهبردی است. این توافق تعرفه‌ها را کاهش می‌دهد، سرمایه‌گذاری اروپایی را جذب می‌کند، صنایع هند (دارو، IT، نساجی، خودرو) را جهانی‌تر می‌کند و جایگاه هند را در زنجیره ارزش جهانی ارتقا می بخشد. در واقع این توافق اعتبار اقتصادی بین المللی هند را افزایش می دهد و پایه اقتصادی پروژه بزرگ هند است. همچنین این توافق با یک همکاری جدید امنیتی و دفاعی همراه است. این همکاری چارچوبی برای همکاری در زمینه‌های امنیت دریایی، تاب‌آوری سایبری، مبارزه با تروریسم و همکاری دفاعی-صنعتی ایجاد می‌کند. برای دهلی نو، این امر هماهنگی دریایی پیشرفته با نیروی دریایی اروپا، دسترسی به فناوری‌های دفاعی پیشرفته اروپایی و سرمایه‌گذاری دفاعی-صنعتی و همکاری عمیق‌تر در مورد تهدیدات سایبری و هیبریدی را فراهم می‌کند. همچنین به هند کمک می‌کند تا وابستگی خود را به تامین تسلیحات روسیه کاهش دهد و جایگاه دیپلماتیک هند را در استراتژی هند و اقیانوسیه اتحادیه اروپا ارتقا دهد.(1)

قراردادهای انرژی یا اتحاد انرژی با کانادا

قراردادهای انرژی در چهارچوب انرژی باید تحلیل شود. هدف اصلی هند، تامین امنیت انرژی برای ۳۰ سال آینده می باشد. هند یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی جهان است و برای تبدیل شدن به قدرت صنعتی، باید انرژی پایدار و قابل پیش‌بینی داشته باشد. از آنجایی که کانادا منبع مطمئن اورانیوم و مواد حیاتی معدنی مانند لیتیوم، تولیدکننده LNG،گاز نفتی مایع LPG، نفت خام، می باشد و وابسته به خاورمیانه یا روسیه نیست برای هند جذاب می شود. این همکاری ریسک های موجود در سبد واردات انرژی این کشور را کاهش می دهد. می توان گفت این اتحاد پایه انرژی پروژه هند بوده وبه تقویت استقلال راهبردی و تاب آوری این کشور کمک می کند.(2)

پیوستن هند به ابتکار استراتژیک Pax Silica

پیوستن هند به این ابتکار در چهارچوب فناوری قابل تحلیل است. پکس سیلیکا، ائتلافی محوری به رهبری ایاالت متحده با هدف تقویت زنجیره های تأمین جهانی برای هوش مصنوعی و نیمه رسانه ها، می باشد. این ابتکار که در دسامبر ۲۰۲۵راه اندازی شد، به دنبال کاهش وابستگی به کشورهای غیرمتعهد، به ویژه چین، در بخش های حیاتی از جمله مواد معدنی، انرژی، نیمه هادی ها، تولید پیشرفته، زیرساخت های هوش مصنوعی و لجستیک می باشد. هند با پیوستن به این ابتکار به فناوری تراشه دسترسی پیدا کرده و با جذب سرمایه‌گذاری در تولید داخلی تراشه از چین فاصله می‌گیرد. همچنین در استانداردگذاری جهانی نقش پیدا می کند. این پایه فناوری پروژه هند است.(3)

نتیجه گیری

هند در حال ساخت «معماری جدید قدرت» است. سه حوزه تجارت، انرژی و فناوری به‌طور طبیعی به هم وابسته‌اند پس باید هم‌زمان پیش بروند. این هم زمانی نشان دهنده یک استراتژی کلان برای ارتقای جایگاه هند است و اثر هم افزایی راهبردی دارد. هند می‌خواهد وابستگی‌هایش را توزیع کند و از وابستگی بیش از حد به یک قدرت اجتناب کند. به همین منظور انرژی را از کانادا، آمریکا، خاورمیانه و روسیه می‌گیرد، تجارت را با اروپا و شرق آسیا گسترش می‌دهد و فناوری را از آمریکا و ژاپن می‌گیرد. این سه روند کنار هم نشان می‌دهند که هند دنبال:۱-استقلال راهبردی۲=تبدیل شدن به قطب سوم قدرت جهانی۳-کاهش وابستگی به چین۴-جذب سرمایه و فناوری غرب۵-تثبیت نقش هند در نظم جهانی جدید، می باشد. به بیانی دیگر هند در جهان پر آشوب و در حال گذار، آینده خودش را مهندسی می‌کند.