تیر ۲۴, ۱۳۹۸ – ۵:۰۳ ق.ظ |

تهیه کننده: دکتر غلام حضرت برهانی
استاد اکادمی علوم افغانستان و استاد اسبق پوهنتون (دانشگاه) کابل
مرکز بین المللی مطالعات صلح –IPSC

مقدمه:
الحمدلله والصلاه والسلام على رسول‌اللهو علی آله و اصحابه و من دعابدعوته الی یوم‌الدین، فقد …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » آفریقا, سودان, گزیده ها, مقالات

آینده جایگاه ارتش در سودان

نگارش در اردیبهشت ۱۹, ۱۳۹۸ – ۸:۲۴ ق.ظ
Share

جعفر قناد باشی

کارشناس مسائل آفریقا

مرکز بین المللی مطالعات صلح – ipsc

وضعیت کنونی سودان

از عوامل موثر در بروز وضعیت کنونی سودان ناکارآمدی دولت سودان و شرکت خفت بار دولت سودان در همسویی با کشورهای غربی و عربی در مسئله یمن بود. همچنین فرضیات و نظراتی در مورد همسویی و همکاری سودان با اسرائیل در این مخالفت ها موثر بود. علاوه بر این حرکت مقامات سودانی به سمت اشرافی گری و در پیش گرفتن منش پادشاهان عربی در زندگی شخصی موجب افزایش فاصله بین مردم و دولت سودان شد. 

 در وضعیت کنونی چند جریان سیاسی و حزبی در سودان فعال هستند و طبق دو دسته بندی می توان گروه نخست را احزاب و جریان های سیاسی و سنتی قدیمی از این کشور چون حزب امت آقای صادق المهدی دیگری حزب اتحاد دموکراتیک دانست. همچنین حزب حاکم یا حزب کنگره ملی سودان به رهبری آقای عمرالبشیر در صحنه سیاسی حضور دارد. در وضعیت کنونی علاوه بر این جریان های جدیدی نیز در صحنه سیاسی این کشور همانند ائتلاف آزادی و تغییر از نیروهای سیاسی و اتحادیه مشاغل در سودان که مرکب از اصناف هستند حضور یافته اند و در مخالفت های اخیر  نقش بسیار زیادی داشته اند. این دو جریان صحنه گردان اعتراضات جدید در سودان به شمار می‌روند و وارد مذاکره با دولت نیز شده‌اند.

نقش شورای عالی نظامی در سودان

 شورای عالی نظامی کنونی در سودان دوستان و همراهان سابق عمر البشیر رئیس جمهور هستند و از نظر ماهیت نیز تفاوتی با عمر البشیر ندارند. همچنین پیوندهای آنها با عربستان چون پیوند‌های آقای البشیر با عربستان است و تلاش میکنند بیشترین همکاری را با عربستان داشته باشند. آنها در حال حاضر همچنان درصدند قدرت را در دست داشته باشند اما مخالفت ها و تظاهرات در سودان موجب شده این گروه در سراشیبی و موقعیت متزلزلی قرار داشته باشد و بخشی از قدرت را واگذار کنند.

در مقابل گروههای مخالف و اپوزیسیون در وضعیت بهتری به سر می برند. آنها توانسته اند زمینه‌های سقوط عمرالبشیر را فراهم کنند و همچنین با ادامه مخالفت خود جانشین وی را از صحنه قدرت کنار برند.اکنون موقعیت آنها به گونه ای است که توانسته اند بخشی از خواسته های خود را بدست آورند. آنها با اتکا به تظاهرات در داخل خارطوم و شهرهای دیگر مطالبات بیشتری برای حضور در حکومت و سیاست در کشور هستند. گفته شده است که بناست آن ها در موافقت با دولت کنونی در سودان در نوعی دو شورای نظامی و غیرنظامی را ایجاد کنند. اما هنوز موافقت جدی برای تقسیم قدرت نظامی و غیرنظامی ایجاد نشده است و طبیعتاً در واقع دولت نظامی در سودان در حال فریب است و تلاش می‌کند همچنان زمام امور را در این کشور به دست داشته باشد.

 آینده جایگاه ارتش در سودان

 سوابق سوابق ارتش در سودان بسیار قدیمی است و در هفت دهه گذشته از استقلال سودان نظامیان نقشی مهم در قدرت سیاسی کشور داشته اند. لذا ارتش نقش پررنگی در صحنه سیاسی سودان داشته است. همچنین مرزهای طولانی سودان با چندین کشور در افریقا و چالش ها و تنش های با اریتره، اتیوپی و جنوب سودان موجب شده نقش ارتش در صحنه سیاسی سودان و برای حفظ امنیت واجب باشد. اما در شرایط کنونی و تندباد در کشور موجب شده موقعیت ارتش متزلزل گردد. اما می توان گفت کمتر کسی در سودان تصویر حذف کلی ارتش را پیش بینی می کند. لذا با توجه به شرایط مختلف حذف آینده ارتش در آینده اطمینان بخش نیست و با وجود تنفر بخشی از مردم از سران نظامی در این کشور سرکردهای ارتش ارتش همچنان می‌تواند به عنوان یک نیروی قدرتمند در صحنه سیاسی کشور باقی بماند.

با توجه به جایگاه سودان در شاخ آفریقا و منطقه استراتژیک آن و نوع نگاه قدرت های منطقه ای و بین المللی به سودان باید گفت خارطوم یکی از عناصر مهم آینده شمال آفریقا و جهان عرب خواهد بود همچنین یکی از کشورهای مسلمان اسلامی خواهد بود. در واقع تغییرات در سودان تاثیر بسیار زیادی بر تحولات و رخدادهای امنیتی در کشورهای همسایه و آفریقایی خواهد داشت. همچنین سران نظامی این کشور علاقمندند که دولت در سودان متمرکز و اقتدار گرایی باشد ولی مردم خواستار قدرت غیر متمرکز در کشور سودان خواهند بود و این امر موجب رویارویی مردمی که خواستار کاهش قدرت نظامی در این کشور و ارتشی که خواستار افزایش نقش نظامیان در صحنه سیاسی کشور قرار دارد شده است.

آنچه مشخص است وضعیت و تحولات چند ماه گذشته در سودان می‌توانند زمینه‌ساز برگزاری انتخابات جدیدی در این کشور گردد و موجب حرکت به سمت دموکراسی گردد. چنانچه اکنون نیز برخی براین باورند که سودان حرکت به سمت نوعی از دموکراسی را آغاز کرده است، اما در مقابل برخی دیگر معتقدند که نظامیان در این کشور اجازه نخواهند داد نقش آنها در صحنه سیاسی از بین برود و و دموکراسی در آن دوام داشته باشد (آنچه در مصر اتفاق افتاد) و دلارها و نفوذ خارجی از حرکت در مسیر درست جلوگیری می کند.

واژگان کلیدی: آینده، جایگاه، ارتش ، سودان، کودتا، نظامیان، عمر البشیر، جعفر قناد باشی

Share