بهمن ۲۵, ۱۳۹۷ – ۱۲:۴۵ ق.ظ |

مهدی کاظمی زمهریر
دکتری علوم سیاسی از دانشگاه علامه طباطبایی و پژوهشگرنظام ها و جریان های فکری در ایران معاصر
مرکز بین الملل مطالعات صلح- IPSC

در چند دهه اخیر، خاورمیانه شاهد خشونت و جنگ بوده است.یکی از …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » ايران, خاورمیانه, سوریه, مقالات, مقالات تحلیلی

دیپلماسی ممانعت از حمله ناتو به سوریه (کارنامه دولت روحانی- 5)

نگارش در شهریور ۱۶, ۱۳۹۲ – ۱:۵۱ ق.ظ
دیپلماسی ممانعت از حمله ناتو به سوریه (کارنامه دولت روحانی- 5)
Share

دکتر سید سلمان صفوی

مرکز بین المللی مطالعات صلح- IPSC

 

هفته پنجم دولت دکتر روحانی در حوزه دیپلماسی با تمرکز بر تماس های فشرده بین المللی دکترظریف با مقامات کشورهای اتریش، پرتقال، نیوزیلند، ونزوئلا، مالزی، پاکستان، هلند، ایرلند، بان کی مون و اخضر ابراهیمی برای جلو گیری از حمله ناتو به سوریه سپری شد.

در پی مذاکرات تلفنی پوتین و روحانی دو کشور بر اتخاذ موضع مشترک برای تلاش در جهت ممانعت از حمله نظامی کشورهای غربی به سوریه به توافق رسیدند و هر دو فعالانه اقداماتی را جهت توقف ماشین جنگی ناتو آغاز کردند. در این راستا موضع دیپلماتیک دولت دکتر روحانی این است که تمامی تلاش ها باید برای یافتن راهکار سیاسی به منظور پرهیز از هر گونه تنش جدید و ملتهب کردن شرایط سوریه به کار گرفته شود.

دکتر ظریف در یک گفتگوی تلفنی با بان کی مون ضمن محکوم کردن استفاده از سلاح های شیمیایی و خطرات استفاده از زور، مداخله نظامی در سوریه را نکوهش کرد. وی مداخله نظامی در این کشور را دارای تبعات زیان بار و گسترده دانست، که کنترل آن بسیار دشوار خواهد بود.  وزیر امور خارجه با مردود دانستن استفاده از نیروی نظامی برای حل وفصل بحران سوریه آمادگی ایران را جهت یافتن راه حل مسالمت آمیز برای خروج از بحران این کشور اعلام کرد. 

مقامات ایران ایران ضمن محکوم کردن استفاده از سلاح های شیمیایی بدون توجه به عاملین یا قربانیان آن، با انتقاد از برخی از کشورها که ضمن نادیده گرفتن حقوق بین الملل از وقوع جنگی جدید در منطقه حمایت می کنند، ضمن تأکید بر پیامدهای نامطلوب آن بر امنیت منطقه ای و بین المللی، ابراز امیدواری کردند جامعه جهانی بر یافتن راهکارهای سیاسی برای حل بحران سوریه متمرکز شود.

واکنش های بین المللی:

در پی رد درخواست مداخله نظامی کامرون توسط پارلمان بریتانیا، اوباما طرح مداخله نظامی در سوریه به اتهام استفاده از سلاح شیمیایی را به کنگره آمریکا ارائه کرد، اما از نظر ایران و روسیه و بسیاری از کارشناسان بین المللی از نظر حقوقی کنگره آمریکا نمی تواند مرجع صدور حمله به سوریه باشد. از جانب دیگر پوتین ادعاهای استفاده حکومت سوریه از سلاح شیمیایی را “مهملاتی مطلق” خوانده است. رئیس ‌جمهور روسیه از آمریکا خواسته است اطلاعات خود در زمینه استفاده نظام سوریه از سلاح شیمیایی را در اختیار شورای امنیت قرار دهد. دکتر روحانی نیز اظهار داشت: معتقدم از آنجا که دولت سوریه در درگیری ها پیروزی هایی به دست آورده است، کشورهای غربی رخدادهای اخیر را بهانه قرار داده اند تا شرایطی ایجاد کنند که این دولت در مذاکرات آینده از موضعی ضعیف برخوردار باشد.

جان کری وزیر خارجه آمریکا گفت: کشورهای متعددی مانند عربستان، امارات، قطر، ترکیه و فرانسه برای اقدام علیه سوریه با آمریکا صحبت کرده‌اند، همچنین اعراب گفته‌اند هزینه حمله به سوریه را متقبل می‌شوند. این سخنان کری نشان می دهد که دشمنان و رقبای ایران به خاطر تغییر معادلات قدرت در خاورمیانه دست به قمار بزرگی زده اند.

چالش داخلی:

مواضع دیپلماتیک دولت دکتر روحانی به خاطر سیاست های یک جانبه ناتو به تدریج با چالش هایی در داخل کشور مواجه می شود. از دیدگاه سایت تسنیم: بدون شک نخستین مخاطب سخنان 9 شهریور باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا دکتر روحانی بود. ظاهراً اوباما در حال سخن گفتن درباره سوریه بود اما در واقع با کسی جز ایران سخن نمی‌گفت. چند جای صحبت هم آداب دیپلماسی و پرده‌پوشی را کنار گذاشت و به ‌صراحت گفت به سوریه حمله می‌کند تا کشورهایی که “مقررات بین المللی را مراعات نمی‌کنند”، “خط قرمزها را زیر پا می‌گذارند” و “قصد ساخت سلاح اتمی دارند” حساب کار دستشان بیاید. این ادبیات و اساساً طراحی امریکا برای حمله به سوریه را باید به‌ مثابه پاسخ روشن و سر راست امریکا به استراتژی اعتدال دکتر روحانی به حساب آورد.

دکتر روحانی در مجلس خبرگان خاطر نشان کرد: در سیاست خارجی دولت تدبیر و امید ضمن توجه به حقوق مردم و پاس داشت همه حقوق ملت ایران، تلاش می کند با منطق و استدلال و تعامل سازنده با دنیا شرایطی را به وجود آورد که بهانه هایی را که غرب برای تحریم ایران دنبال می کند، از دست آنها بگیرد و تلاش می کند فشار نابه جا، ناحق و غیرقانونی را که علیه ملت ایران به انجام رسیده از ملت دور کند.

پی آمدهای جنگ:

به خاطر موقعیت استراتژیک سوریه هرگونه تجاوز نظامی به این کشور موجب بی ثباتی در سراسر منطقه خاورمیانه خواهد شد و همه دستاوردهایی را که کشورهای صلح ‌دوست به دنبال تحقق آن بوده‌اند، به خطرخواهد انداخت. از آنجا که اقدام نظامی هزینه‌های بسیاری برای منطقه خواهد داشت و صلح و امنیت منطقه و جهان را به خطر می اندازد، لازم است همه تلاش‌ها برای جلوگیری از این رخداد  خلاف حقوق بین الملل صورت گیرد.

تحول مثبت هسته ای:

تحول مهم دیگر در حوزه دیپلماسی، انتقال مذاکرات هسته ای از شورای عالی امنیت ملی به وزارت امور خارجه ایران بود که در هفته آینده به بحث پیرامون آن می پردازیم. بدون شک با توجه به دانش و تجربه بالای دکتر ظریف، گام های مثبتی برای باز کردن گره های پرونده هسته ای ایران برداشته می شود.

دیپلماسی دیجیتالی:

“روش هشانا مبارک” جمله هوشمندانه سه کلمه ای دکتر ظریف در توئیتر در تاریخ 14 شهریور، مثل یک بمب در فضای رسانه های غربی منفجر شد و با استقبال گرم افکار عمومی غربی رو به رو شد. در ادامه، پاسخ دو جمله ای توئیتری دکتر ظریف به کریستین پلوسی دختر نانسی پلوسی رئیس سابق مجلس نمایندگان آمریکا مبنی بر عدم انکار هولوکاست از سوی ایران، فضای مجازی را به نفع چهره جمهوری اسلامی ایران در غرب رقم زد.

جابه جا شدن صندلی ها:

در بُعد مسایل سیاسی داخلی نیز طی هفته گذشته نقل و انتقال های متعددی در مناصب دولتی صورت گرفت که مهم ترین آنها همان طور که پیش بینی کرده بودیم عزل صدرالدین شریعتی از ریاست دانشگاه علامه طباطبایی و شایسته ترین انتصاب، قائم مقامی مرتضی سرمدی دیپلمات مجرب و معتدل در وزارت امور خارجه بود. انتخاب مسجد جامعی به عنوان رئیس شورای شهر تهران نیز بشارت جدیدی برای اصلاح طلبان بود.

کلیدواژگان: دیپلماسی، ناتو، سوریه، محمد جواد ظریف، دیپلماسی دیجیتالی، دولت روحانی، ایران.

Share