خرداد ۲۷, ۱۳۹۸ – ۸:۱۰ ق.ظ |

کارشناس مسائل افغانستان
مرکز بین المللی مطالعات صلح-ipsc

افغانستان کشوری است که بیش از 5 هزار سال تاریخ فرهنگی و تمدنی دارد و به اعتقاد شرق شناسان، این کشور به عنوان چهار راه تلاقی بزرگترین فرهنگ ها …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » آسیا, آسیای جنوبی, اروپا, اوراسیا, پاکستان, روسیه, گزیده ها, گفتگو

بسترهای روبه رشد همکاری روسیه و پاکستان-بخش نخست- گفتگو با دکتر علی بمان اقبالی زارچ

نگارش در خرداد ۱۸, ۱۳۹۸ – ۲:۱۶ ب.ظ
Share

کارشناس ارشد و صاحب نظر مسائل روسیه

مرکز بین المللی مطالعات صلح  ipsc –

پاکستان و روسیه از گذشته دارای روابطی حداقلی بوده اند، اما نگاه دو کشور به گسترش روابط موجب شده بسیاری به روابط چند بعدی تر و بسترهای فراوان برای همکاری و همگرایی دو در منطقه توجه کنند. در این حال با توجه به تحولات یک سال گذشته و برای درک بهتری از نوع روابط دو سویه به گفتگویی با دکتر علی بمان اقبالی زارچ پرداخته ایم:

واژگان کلیدی: بستر،رشد،همکاری ،روسیه ، پاکستان، دکتر علی بمان اقبالی زارچ،دکترین, سیاست خارجی

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اگر به روابط کنونی روسیه با پاکستان با یک دهه قبل نگاهی داشته باشیم آیا تحولاتی در روابط دو کشور ایجاد شده است؟

روابط روسیه با پاکستان در قرن بیستم بیش از هر چیزی تحت تاثیرجنگ افغانستان و اشغال ان توسط شوروی ساق بود  و پاکستان  در سال های اشغال نقش مهمی در پشتیبانی از گروههای جهادی افغانستان و مبارزه در پایان دادن به اشغال داشت. بعد از ۱۹۹۰ و فروپاشی شوروی تا سال ۲۰۱۰ روابط دو کشور وضعیت سکون داشت و رصد تحولات توأمان با احتیاط متقابل دنبال شده است. همزمان روسیه در نیمه دوم قرن بیستم تا اول قرن بیست و یکم همکاری  قوی و گسترده  با  دهلی نو به عنوان  رقیب جدی پاکستان داشت . از طرف دیگر پاکستان شریک جدی و همکار آمریکا و چین بوده است.

اما تقریبا از سال 2010 تحرکات در روابط شروع شد تا اینکه در سال ۲۰۱۴ تحریم های تسلیحاتی پاکستان توسط روسیه لغو شد و در واقع اولین مانور مشترک طرفین در سال ۲۰۱۶ برگزار شد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اهمیت کنونی روسیه در سیاست خارجی پاکستان و دکترین سیاست خارجی این کشور چیست ؟

پاکستانی ها از مدت ها قبل نوعی تنوع بخشی در سیاست خارجی را شروع کرده اند و در واقع تمرکز تمام عیار  سیاست خارجی در ارتباط با ایالات متحده امریکا و چین را کمتر کرده اند و برنامه جامعی را برای ارتباط با کشورهایی که روابط بسیار نزدیک و دوستانه با هند داشته  را شروع کرده اند. علاوه بر این روسیه برای آنها از اهمیت قابل توجهی برخورداند و پاکستانی ها علاقمندند در فرایند همکاری راهبردی و گسترده  خودشون با چین از امکانات و ظرفبیت روسیه هم بهره برداری کنند.

در واقع در این بخش بیش از هرچیز نگاه جدی به توان اقتصادی روسیه از طریق توسعه بنادر و سرمایه گذاری در  خطوط لوله انتقال انرژی توسط روسیه مورد توجه شده است.

از طرف دیگر به هر حال روس ها یک همسایه مهم و قابل توجه برای افغانستان بوده و تحولات آن مورد توجه مسکو بوده است. تا این که در این موضوع علاقمند روابط با روسیه گسترش یابد  و رایزنی های قابل توجهی هم داشته اند. بویژه  که در در این اواخر روسیه در فرایند صلح افغانستان و مذاکره و سیاسی گروههای افغان نقش جدی ایفا می‌کند و سعی دارند تا روند  گفتگوهای صلح افغانی به نوعی مدیریت کنند. چنانکه شاهد بودیم در ماه گذشته نشست در روسیه با مشارکت کشورهای خارجی و گروه‌های نمایندگان افغانستان و طالبان برگزار شد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در تحولات یک سال گذشته منطقه مهمترین متغیرها و بسترهای همکاری پاکستان و روسیه در چه حوزه هایی قرار داشته است ؟

روسها بعد از جنگ دوم خلیج فارس و اشغال عراق توسط امریکا و تحولات در خاورمیانه بخصوص اشغال لیبی رویکرد جدید در تعاملات بین المللی را شروع کردند و نوعی جدیدی از حضور پر قدرت  این کشور در عرصه بین المللی را مشاهده کردیم چنانچه شاهد همکاری با جمهوری اسلامی ایران در سوریه بودیم که به هر حال راهبرد کشورهای غربی چون امریکا در مورد سوریه را ناکام کنند و اولویت اصلی آنها کنار زدن آقای بشار اسد از قدرت به نتیجه نرسیدند . در واقع روسها از ۲۰1۴ یک رویکرد قدرتمندتری را در تعاملات بین المللی و تنوع بخشیدن به روابط با کشورهای مختلف شروع کردند و از طرف دیگر سعی کردند کنشگری جدید سیاسی را در عرصه بین المللی به نمایش بگذارند.چنانچه در قضایای اوکراین هم با قدرت تمام وارد شدند و برنامه غربی ها برای نزدیک شدن به مرزهای روسیه و در واقع تهدید ثبات سیاسی و تمامیت ارضی را ناکام گذارند.

برای روس ها در شرایط جدید  روابط با کشورهایی چون پاکستان نقش که  مهمی در افغانستان دارد  مد نظر بوده و خصوصاً که روسیه به هر حال نگران گروه های افراطی وهابی و سلفی در آسیای میانه است و به گونه‌ای که بعد از در سوریه آنها به نوعی به افغانستان نقل مکان کرده اند و همین چند وقت پیش هم در مورد رشد خطر افراط گرایی و حضور اینها در منطقه در افغانستان و آسیای میانه هشدار داد.

به علاوه روسها توسعه روابط با پاکستان را برای موضوع مهم محدود کردن نفوذ امریکا در غرب آسیا و خاورمیانه  دنبال می نماید بر کسی پوشیده نیست که این روند بخشی از سیاست تهاجمی منطقه ای مسکو در سالهای اخیر می باشد.

 آقای یوری کوچولو رایزن  بازرگانی روسیه در کراچی اعلام کرد که حجم مبادلات طرفین در سال ۲۰۱8 هشتصد میلیون دلار بوده و نسبت به حجم روابط قابل توجه مبادلات خارجی روسیه بسیار کمی است. اما این آمار نبست به سال قبل از خود رشد قابل توجهی داشته است و طرفین برنامه قابل توجهی برای گسترش روابط مختلف دارند. روسها نگاه جدی به مشارکت در خط لوله گاز شمال جنوب و پروژه  خط لوله کراچی لاهور دارند و برای آنها مهم است. در واقع مسکو به تمامی پروژه هایی که به نوعی مرتبط با انرژی و مصرف برق توجه دارند. آنها در حال ساخت نیروگاه ۶۰۰ مگابایت و توسعه صنایع فلزی پاکستان هستند و همچنین علاقمند می باشند  که از ظرفیت بندر گوادر برای دسترسی به آبهای گرم اقیانوس هند و دریای عرب بهره بگیرند. این امر مورد نظر چینی ها است به نوعی در این مورد از توسعه روابط روسیه و پاکستان حمایت می کند.

 

Share