مدیریت سلفی  سعودی و راهبرد نئو عثمانی دلایل مهم ناکارآمدی سازمان همکاریهای اسلامی  بخش نخست
مرداد ۲۶, ۱۳۹۶ – ۱۲:۵۴ ق.ظ |

دکتر روح اله مدبر
 پژوهشگر دیپلماسی
مرکز بین المملی مطالعات صلح – IPSC

 
 
مقدمه:
دولت ها عموما تحت تاثیر عوامل درونی و بیرونی در کنش و واکنش با محیط پیرامونی خود به سر می برند، نظام هنجاری ، …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خلیج فارس, گفتگو

بحرین و آینده انقلاب و احتمال رویکرد مسلحانه -گفتگو با دکتر راشد الراشد عضو شورای مرکزی حزب عمل اسلامی بحرین

نگارش در آبان ۱۶, ۱۳۹۱ – ۸:۵۱ ق.ظ
بحرین و آینده انقلاب و احتمال رویکرد مسلحانه  -گفتگو با دکتر راشد الراشد  عضو شورای مرکزی حزب عمل اسلامی بحرین
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

تنها چند روز پس از اینکه دولت بحرین قانون ممنوعیت هرگونه تظاهرات و گردهمایی مردمی در این کشور را به تصویب رساند، امواج تازه ای از قیام های مردمی از پایتخت این کشور آغاز شد. در این بین برای بررسی احتمال رویکرد مسلحانه، وضعیت موجود انقلاب، آینده آن و  رویکرد حزب عمل اسلامی گفتگویی با دکتر راشد الراشد از رهبران انقلابی و از اعضای شورای مرکزی حزب عمل اسلامی بحرین داشته ایم:

کلید واژگان: بحرین، حزب عمل اسلامی، آل خلیفه، عربستان، امریکا، الوفاق، رویکرد مسلحانه، دولت


مرکز بین المللی مطالعات صلح: در دو سال گذشته  علل پایایی دولت برتر به مقاومت در برابر انقلاب به چه عواملی وابسته است؟

 انقلاب مردم بحرین زمینه‌های مختلفی داشت. یکی از این نکته‌های مهم حکومت اقلیت بر اکثریت است. آل خلیفه همه استراتژی خود را بر محور دور نگه داشتن اکثریت مردم از مراکز قدرت طراحی کرده است.  عوامل دیگری نیز در بروز انقلاب ۱۴ فوریه مانند تداوم سیاست تبعیض مذهبی نقش داشته است. برای مثال یک فرد شیعه امکان استخدام در وزارت دفاع، ارتش، وزارت کشور، اطلاعات، گارد ملی، وزارت رسانه بحرین، وزارت امور خارجه را ندارد و افرادی را از کشور‌های دیگر می‌ آوردند و در این پست ‌ها قرار می‌ دادند. این سیاست تبعیض مذهبی به خفقان سیاسی منجر شد. گذشته از این در واقع آل خلیفه در حقیقت بحرینی نیستند و از خارج از کشو به بحرین آمده اند. در این حال اکثریت مردم بحرین یا به عبارتی هشتاد و یا هشتاد و پنج درصد شیعه هستند. آل خلفه از زمانی که در سال 1783 میلادی به بحرین آمده اند تا اکنون هنوز این حس در بحرین وجود ندارد که چرا مردم بحرین اینگونه لیاقت نداشته اند که آل خلیفه از بیرون با کشتن مردم قدرت را در دست گرفته اند. در این حال مقاومت مردم بحرین نه تنها از دو سال گذشته بلکه سابقه دو قرنی دارد و تاکنون نیز ادامه دارد. یعنی این انقلاب چهارده فوریه چیز نوینی نیست. چرا در سال 1994 تا 2000 مقاومت در بحرین رخ داد. اکنون این پرسش مطرح میشود که چرا مردم بحرین با آل خلیفه به توافق نرسیدند؟ یکی از  این عوامل تبعیض در بین مردم بحرین و رژیم آل خلیفه است. یعنی یک کشور در سراسر جهان همانند این کشور نیست که به مردم خود کشور اجازه داد نشود در بخش های مهم کار کنند.  در این حال دولت بحرین با کسب مالکیت اراضی بحرین، به افراد سنی کشورهایی مانند پاکستان، بنگلادش، اردن و… تابعیت صادر کرد تا از این طریق بتواند بافت جمعیتی بحرین را تغییر دهد و در عین حال بتواند برای ارکان امنیتی خود نیرو جذب کند. حتی برنامه دارند که تعداد شیعیان بحرین را به 40 درصد کاهش دهند.در واقع می‌توان گفت نیروهای ارتش، پلیس، گارد ملی همه بیگانه هستند و ما هم نمی توانیم بگوییم که اینها بحرینی هستند. لذا خواست مردم بحرین صرفا دینی و مذهبی نیست.

 

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: سیاست تابعیت دادن به شهروندان کشورهای دیگر در بحرین تا چه حدی مورد اعتراض جریانهای سیاسی شیعه است؟

این سیاست نه فقط مورد اعتراض گروه های شیعه در بحرین است. بلکه این سیاست را حتی کشورهای دیگر شورای همکاری خلیج فارس (همانند امارات) نپذیرفته اند و کویت و عربستان سعودی هم به این سیاست اعتراض کردند. چرا که این امر تایعیت دادن به شهروندان کشورهای دیگر در کشوری کوچکی چون بحرین برای منطقه و هم بحرین خطرناک است. چرا که با گذرنامه بحرین شما می توانید به هر کشور عرب یا شورای همکاری خلیج فارس روید، اما دولت بحرین اتباعی از پاکستان، اردن،  بعثی های عراقی و فدائیان صدام و.. شناسنامه داده و آنان اکنون به عنوان شهروندان جدید می توانند به گونه ای آزاد به همه کشورهای عرب و خلیج فارس روند و این سیاست هم برای کشورهای دیگر خطرناک است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به نوع نگرش متفاوت اتحادیه عرب به انقلاب بحرین آیا این امر ادامه خواهد یافت؟

امریکایی ها در واقع نمی خواهند رژیم های عربی در منطقه خلیج فارس برکنار شوند. یعنی اکنون بسیاری از کشورهای جهان از امریکایی جنوبی، آفریقا، آسیا و حتی کشورهای عربی در حال طی کردن روند رسیدن به دمکراسی هر چند نسبی هستند. اما در منطقه خلیج فارس تنها رژیم های سیاسی بدون قانون اساسی و بدون پارلمان بوده و امریکا هم به خاطر نفوذ و سیطره بر منابع نفت این منطقه تلاش نمی کند تا دمکراسی در این منطقه نفوذ یابد. در این راستا حتی رفتن ارتش عربستان سعودی به داخل بحرین می باید با مجوز  شورای امنیت سازمان ملل می بود، اما امریکایی ها به ارتش عربستان سعودی اجازه دادند بدون مجوز شورای امنیت به کشوری دیگر وارد گردد. اکنون نیز انقلاب بحرین نه تنها با دولت بحرین مواجه است بلکه با شش ارتش در  سرزمین بحرین مواجه است. حتی نیروهای امریکایی و انگلیسی همانند اسکاتلندیارد نیز در بحرین حضور دارند. فرانسه نیز به آموزش نیروهای آل خلفه می پردازد. نیروی دریایی امریکا نیز رسما در بحرین حضور دارد. یعنی با توجه به شرایط دیگر کشورهای انقلابی خاورمیانه در واقع مردم کشورهای انقلابی دیگر در خاورمیانه با چنین موانعی روبرو نبوده اند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: دولت بحرین در هفته های خبر از کشف مکان های ساخت مواد منجره از سوی انقلابیون داده است. با این توجه آیا انقلاب بحرین به سمت خشونت بیشتر گرایش پیدا کرده است یا اینکه دولت بحرین صرفا به بهانه سازی برای سرکوب بیشتر رو آورده است؟

اکنون دو سال است که عربستان با کمک  امریکا، فرانسه و انگلیسی ها نتوانسته است این انقلاب را سرکوب کند. در انقلاب بحرین رویکردهای مختلفی از مسالمت آمیز تا مسلحانه وجود دارد. مردم بحرین شاید قبول کنند رژیمی دیکتاتوری به سرکوب بپردازد، اما دخالت نیروهای خارجی و ارتش اشغال گر در کشورشان را مورد قبول قرار نمی دهند. چنانچه در تاریخ هم اینگونه است. بنابراین برای ما وجود ارتش عربستان سعودی و به این کیفیت دخالت یکی از مهمترین عواملی است که این انقلاب می تواند رویکرد مسلحانه به خود گیرد. یعنی این ظرفیت وجود دارد که انقلاب بحرین روش مسلحانه به خود گیرد و مردم قبول نمی کنند که کشورشان به زیر اشغال رود. ما اینگونه می بینیم که بعد از دو سال از مقاومت مسالمت آمیز و جامعه جهانی که عملا به مطالبات و خواسته های انقلابی مردم بحرین گوش فرا نداد مردم بحرین عملا راه های دیگری برای پیگیری خواسته های خود ندارند. اکنون بعد از دو سال هماهنگی آل خلیفه با آل سعود و امریکا و.. مردم بحرین در واقع تصمیم دارند به انقلاب خود ادامه دهند و پیروزی نیز در دست خداست و ما نیز مطمئنیم که رژیم ها سیاسی خواهد رفت، اما این مردم هستند که باقی خواهند ماند. در این حال باید گفت این رژیم با هر بهانه ای عملا جنگ با مردم را شروع کرده است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: یعنی در کنار رویکرد الوفاق نیروهای دیگر ممکن است رویکرد مسلحانه تری به خود گیرند؟

ما مطمئنیم که گروه های مسلح در مقابل سرکوب مردم بحرین به گونه ای علنی کار نمیکنند، اما گروه های سیاسی مانند عمل اسلامی یا گروه های چپ در بحرین  به گونه ای سیاسی کار میکنند. گروه های مسلح  مشخص نیست که تا چه مقدار قدرت و نیرو دارند و یا در حال قدرت گیری هستند، اما مطمئن هستیم که خشونت آل خلیفه و آل سعود زمینه را برای مبارزه مسلحانه با آل سعود و آل خلیفه فراهم می کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا ممکن است جنبش الوفاق دست به مذاکراتی با دولت بزند و به نوعی مذاکره با دولت انجام دهد؟

الوفاق یکی از گروه های مهم در بحرین است اما انقلابی که مردم در آن شعار الشعب یرد الاسقاط النظام ( شعار ما سرنگونی رژیم ) را سر می دهند به الولفاق کاری ندارد. یعنی الولفاق گرو هی سیاسی است و تلاش دارد تا راهی برای حل مشکل انجام دهد، اما مردم بحرین  تلاش دارند تا سرنگونی آل خلفه  انقلاب خود را ادامه دهند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: یعنی مردم بحرین جلوتر از الوفاق حرکت می کنند؟

بله، این امر درست است. یعنی الوفاق چند بار گفته است مرگ بر امریکا و آل خلیفه نگویید، اما در مقابل مردم بحرین خیابان ها حضور یافته و مرگ بر امریکا و مرگ بر آل خلیفه میگویند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: پس به نظر شما خشونت مسلحانه در بحرین ادامه می یابد؟

بحرین خیلی کوچک است و شش ارتش در این کشور حضور دارد و ما نمی توانیم با امریکا و شش ارتش کشورهای خلیج فارس بجنگیم،  اما ادامه انقلاب مسالمت آمیز با خشونت مسلحانه ادامه خواهدیافت. اما ارتشها نمی توانند عملا با مردمی که سلاح ندارند بجنگند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: حزب شما به رویکرد مسلحانه هم  اعتقاد دارد؟

ما به خونریزی در بحرین نیستم و به دنبال تغییر سیاسی در کشور هستیم، اما مردم رژیم دیکتاتور را ممکن است بپذیرند اما اشغال را نمی پذیرند. در این حال اگر مردم و گروه های مردمی (که به دنبال دفاع از کشور و انقلاب هستند) به این روش رو بیاورند ما مزاحمشان نمیشویم.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اگر بین امریکا و ایران (همچون مورد عراق) مذاکراتی بر سر بحرین انجام گیرد آیا شما آن را می پذیرید؟

اگر امریکا با ایران به راه حل واقعی در مورد  بحرین رسند خیلی خوب است. یعنی اگر این مذاکرات برای دستیابی به حقوق کامل دمکراسی در بحرین باشد مردم بحرین قبول می کنند، اگر نه انقلاب ادامه خواهد یافت و به نظر نمیرسد مردم بحرین بپذیرند.

 

 مرکز بین المللی مطالعات صلح: شما به عنوان یکی از رهبران حزب عمل اسلامی چه رویکردی برای مقابله با آل خلیفه مناسب می دانید؟

ادامه برنامه مقاومت مدنی در راس برنامه است. ما معتقدیم اگر ما می توانیم بعد از دو سال تظاهرات و.. را ادامه دهیم می توانیم فشارها بر بحرین کشورهای خلیج فارس و امریکا را افزایش می دهیم و معتقدیم که جریان تظاهرات تا تغییر رژم تغییر میتواند ادامه یابد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: مدل مطلوب مد نظر حزب شما برای آینده بحرین چیست؟

آنگونه که ملت بحرین خواستند، همان خواهد شد. رژیمی که با عدالت اجتماعی آزادی و …پیوند خورد مناسب است. یعنی حتی اگر مردم بحرین به تداوم قدرت آل خلیفه هم رای دهند ما به آن احترام می گذاریم. در این حال ما به دنبال رژیم سیاسی جمهوری هستیم. این سیستم بهترین رژیم سیاسی که مردم می توانند رئیس جمهور انتخاب کنند و گروه های سیاسی را انتخاب کنند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نگاه شما به رویکرد الاوفاق  نسبت به جریان انقلاب بحرین چیست؟

الوفاق یکی از گروه های سیاسی مهم در بحرین است، اما ما نمی بینیم که الوفاق راهی خوب را اختیار کرده باشد. یعنی راه صلح را با پادشاهی در نظر گرفته اند همه مردم به عدم پذیرش پادشاهی نظر دارند . یعنی مردم مرگ بر شاه و..آل خلیفه اما نمیشود گروهی سیاسی زیر نام مردم برعکس کار کنند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا شما رویکرد الوفاق را در نگاه به آل خلیفه نمی پذیرید؟

 نه حتما نمی پذیرم. بویژه اینکه ما به دنبال خواسته مردم هستیم و الوفاق هنوز به سقوط نظام باور ندارد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:  آینده انقلاب بحرین را به چه سمتی پیش بینی می کنید؟

 به طور قطع ما به پیروزی میرسیم اما باید گفت جنگ مردم بحرین تنها با آل خلیفه و آل سعود نیست بلکه این جنگ امریکا در منطقه خلیج فارس است. می توان گفت که ما مطمئنیم که هر گونه حل ویا افزایش اختلاف امریکا و با ایران بر مسائل کشورهای خلیج فارس و بحرین اثر می گذارد. امریکا هم نمی تواند به گونه ای طولانی در بحرین به این سیاست عمل کند. اکنون مردم در بحرین  همچنان انقلابی هستند و در یمن و  عربستان سعودی هم انقلابی هستند. در کویت مشکلات سیاسی هست و در امارات هم اینگونه است.

*****

گفتگو از : فرزاد رمضانی بونش


Share