شهریور ۲۹, ۱۳۹۸ – ۲:۵۷ ب.ظ |

معاون سفیران پیشین ایران در هند و پاکستان و کارشناس ارشد شبه قاره
مرکز بین المللی مطالعات صلح- IPSC
هفتاد سال پیش با جدایی هند و پاکستان از یکدیگر مساله کشمیر تبدیل یک تنش چندین ساله و چندین …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » اوراسیا, خاورمیانه, مقالات, مقالات تحلیلی

نشست لیسبون؛ ترکیه و طرح سپر دفاع موشکی ناتو

نگارش در آذر ۳, ۱۳۸۹ – ۸:۴۱ ق.ظ
Share

گروه تحقیق و تفسیر خبر ایرنا– اجلاس سران ناتو در حالی در لیسبون پایان یافت که طرح سپر دفاع موشکی و همکاری در ترکیه با آن در چارچوب اجماع تکثری به تصویب رسید

 

با پایان جنگ سرد نقش سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ‘ناتو’ بعنوان یک پیمان دفاعی امنیتی دگرگون شده و کشورهای عضو در صددند استراتژی تازه‌ ای تدوین کنند که این پیمان نظامی را متحول سازد. سران 28کشور عضو پیمان ناتو اصول تازه‌ای به صورت استراتژی جدید برای پیمان تدوین کردند با این هدف که این نهاد در برابر خطرات تازه ‌ای مانند حملات سایبری یا تروریستی آماده شود. همچنین نشست لیسبون در حالی برگزار شد که سران آن درباره سپر دفاع موشکی و استقرار آن در ترکیه به تبادل نظر پرداخته و آن را مورد پذیرش قرار دادند . هدف از سپر دفاع موشکی، آن گونه که آمریکایی‌‌ها بیشتر از ناتو به دنبال آن هستند، مقابله با تهدیدات موشکی است و اگر قرار باشد که هدف استقرار این سامانه مقابله با تهدیدات موشکی باشد، باید در جای خاصی مستقر شود. آن‌‌ها اصرار دارند که این سامانه در نزدیکی مرزهای ایران باشد. در همین زمینه، ‘عبدالله گل’ رییس جمهور ترکیه نیز روز جمعه پیش از سفر به لیسبون پرتغال برای شرکت در نشست ناتو، گفت که طرح سپر موشکی ناتو نباید ایران را هدف بگیرد. ‘آندرس فوگ راسموسن’ دبیرکل ناتو نیز روز دوشنبه گذشته گفت: ‘پیمان ناتو «نیازی به نام بردن» از کشورهایی که طرح سپر موشکی برای دفاع در برابر آنها طراحی شده ندارد. بیش از 30 کشور فناوری موشکی دارند یا خواهان دستیابی به آن هستند دلیلی وجود ندارد که از کشور مشخصی نام برده شود زیرا این کشورها بسیار هستند.» ‘باراک اوباما’ رییس جمهوری آمریکا، دیروز اعلام کرد که رهبران ناتو با ایجاد سیستم دفاع موشکی برای محافظت از کشورهای عضو این پیمان در اروپا و همچنین آمریکا شمالی موافقت کرده‌اند .

** ترکیه و طرح سپر دفاع موشکی ناتو  
——————————————-  
طرح سپر دفاع موشکی، یکی از بحث برانگیزترین موضوعات نشست لیسبون بود که درباره آن تصمیم گیری شد. طرح سپر موشکی موسوم به دفاع استراتژیک که اوایل دهه ‎1980 از سوی دولت ‘رونالد ریگان’ رییس‌جمهوری وقت آمریکا زیر عنوان جنگ ستارگان مطرح شد و در ادامه پس از روی کار آمدن ‘جرج بوش’ در سال 1382 به عنوان رییس‌جمهوری آمریکا، کشورهای بریتانیا و دانمارک خواهان مشارکت در این طرح شدند . اکنون رادارهای مربوط به این طرح در بخش‌هایی از این دو کشور مستقر شده‌ و همچنین قرارداد اجرای این طرح در کشورهای چک و لهستان امضا شد که با مخالف شدید روسیه و روی کار آمدن دولت دموکرات اوباما تا سال2015 (1394) به تاخیر افتاد. اگرچه اهداف این طرح از سوی آمریکا مقابله با قدرت موشکی ایران و کره شمالی اعلام شد اما از سوی روسیه بعنوان تهدید امنیتی تلقی شد و مورد پذیرش قرار نگرفت. بر اساس طرح جدید، این سیستم در اروپا تاسیس خواهد شد و مورد تجدید نظر و اصلاح قرار گرفته و بر اساس رویکرد تنظیم مرحله‌ ای برقرار و اجرا خواهد شد.  
‘جیم تاون سند’ معاون وزیر دفاع امریکا در همین زمینه اعلام کرد « بر اساس نظریه تنظیم و برنامه اجرایی مرحله‌ ای، در مرحله اول با برخی از کشورها و در مراحل دیگر با کشورهای مختلف وارد مذاکره خواهیم شد. در مرحله اول با لهستان درباره طرح سپردفاع موشکی مذاکره کردیم. سپس با مقامات جمهوری چک، رومانی و ترکیه مذاکره کردیم. همچنین با کشورهایی که توان میزبانی سپردفاع موشکی در اختیار دارند نیز تبادل نظر کرده و نظرات آنها را جویا خواهیم شد». موضوع استقرار سپر موشکی در ترکیه ، در بیست و نهمین اجلاس شورای کار ترکیه و امریکا در واشنگتن 2009(1388) مطرح گردید. براین اساس، ترکیه نقش مهمی در سپر دفاع موشکی خواهد داشت. زیرا این کشور از ابتدای عضویت خود تاکنون نقش بسیار فعال و قدرتمندی در ناتو ایفا کرده است. ترکیه که قرار است بخشی از تجهیزات راداری این سپر دفاع موشکی را در خاک خود جای دهد برای موافقت با این طرح چهار شرط اساسی تعریف کرده است.

شروط ترکیه برای حضور در طرح سپر موشکی مشترک ناتو و استقرار رادارهای آن در خاک این کشور به شرح زیر است :  
1. تهدید آمیز نبودن این طرح علیه هیچ یک از همسایگان ترکیه  
2. پوشش دادن همه خاک ترکیه از سوی این طرح  
3. شریک کردن آنکارا در سیستم فرماندهی و کنترل این طرح  
4. درز نکردن اطلاعات این سیستم به کشورهای غیر عضو ناتو به ویژه رژیم صهیونیستی  
این شروط جزو عمده شرط هایی است که هم اکنون در مذاکره بین مقامات ترکیه و ناتو مورد بحث و بررسی است. علاوه بر این چهار شرط، گفته می شود ترکیه در نشست ناتو اعلام کرده است در صورتی با استقرار سامانه موشکی در خاک خود موافقت می کند که در سند نهایی از کشورهای همسایه آن یعنی ایران، سوریه و روسیه به عنوان تهدید نام برده نشود. گرچه ترکیه می تواند با این طرح موافقت نکند،‌ اما در صورتی که اعضای ناتو بر استقرار این سامانه در خاک ترکیه به توافق برسند، دولت این کشور بنابر قانون اساسی موظف به قبول این پیشنهاد و اجرای آن است.  

** ترکیه در تقاطع اجلاس لیسبون  
————————————–  
اجلاس سران ناتو در حالی در لیسبون به پایان رسید که یکی از موضوعات کلیدی این نشست طرح دفاع موشکی ناتو و بحث مشارکت ترکیه در آن بود. در این زمینه راسموسن دبیرکل ناتو، گردهمایی رهبران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در روزهای 19 و20نوامبر برابر با 28 و 29 آبان‌ماه جاری در لیسبون پرتغال را نقطه عطفی در تاریخ آن دانست. براین اساس رهبران ناتو اعلام کردند که این سازمان در نهایت، مصلحت و امنیت همگان را در نظر خواهد گرفت. در این بین ترکیه با ارایه چهار شرط اساسی تلاش کرد تا پیش زمینه تهدید برای همسایگان خود را به حداقل برساند. براساس پیشنهاد ترکیه، این سامانه در صورت استقرار در تمام خاک ترکیه باید پراکنده شود. وقتی این سامانه پراکنده شود، از نظر هماهنگی و کارآمدی، تحت الشعاع قرار می‌‌‌گیرد. چون سامانه سپر دفاع موشکی باید در جایی مستقر شود که بتواند در زمان مناسب پرتاب شدن موشک را به رادار و مرکز گزارش دهد تا موشک‌‌های رهگیر پرتاب شوند. از نظر فنی، اگر این سامانه در نقطه ای دیگر مثلا در مرکز ترکیه مستقر شود، کارایی لازم را نخواهد داشت. نکته دیگر مساله مدیریت سامانه سپر دفاع موشکی است که ترکیه خواهان آن است. براین اساس، ترکیه خواهان اعمال مدیریت از سوی کشورش و سازمان ناتو بر این طرح است. به نظر می رسد که اصول یا همان پیش شرط هایی که ترکیه برای پذیرش استقرار این سامانه موشکی وضع کرده در نهایت در چارچوب اجماع تکثری براساس اجماع کلیه سران کشورهای عضو ناتو به شکل دستور العملی که آنکارا برای میزبانی مطرح می کند، عملی شده و مورد پذیرش سران ناتو قرار گرفته است.

منبع: ایرنا

Share