مهر ۲۳, ۱۳۹۷ – ۷:۵۵ ق.ظ |

تحلیلگر حوزه افغانستان
مرکز بین المللی مطالعات صلح –IPSC

انتخابات پارلمانی افغانستان با تاخیری چند ساله در هفته آینده برگزار می شود. در این بین برای بررسی ویژگی ها و مشخصات دور کنونی انتخابات پارلمانی افغانستان  و …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, عراق, گفتگو

تاثیرات مرگ عزت الدوری در عراق و داعش – گفتگو با مصیب نعیمی

نگارش در اردیبهشت ۶, ۱۳۹۴ – ۸:۲۳ ب.ظ
تاثیرات مرگ عزت الدوری در عراق و داعش  – گفتگو با مصیب نعیمی
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

هر چند سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت نمی‌تواند هنوز مرگ عزت‌ الدوری، معاون دیکتاتور معدوم عراق را تأیید کند. اما پیش از این استاندار صلاح‌الدین عراق از کشته شدن «عزت ابراهیم الدوری» معاون دیکتاتور سابق عراق در یک عملیات پیش‌دستانه در منطقه «حمرین» خبر داده بود. در همین راستا برای بررسی بیشتر تاثیر مرگ دوری بر عراق و حضور داعش گفتگویی با نعیمی داشته ایم:

واژگان کلیدی: تاثیرات مرگ الدوری در عراق ، تاثیر مرگ الدوری در داعش، پیامدهای مرگ الدوری ، مرگ عزت ابراهمی الدوری

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: گذشته حضور و نفوذ دوری در عراق چگونه است؟

عزت ابراهیم الدوری در دوران رژیم صدام، کلیدی و نفر دوم این کشور به حساب می آمد و کاملا مورد اعتماد صدام قرار داشت. در این دوره معمولا نام وی در کنار صدام مطرح بود برخی وی را طراح بسیاری از جنایت های صدام میدانند . در این بین با توجه به نقشی که در آن دروان در بعد بین المللی ایفا می کرد در جهت ترویج رژیم مستبد صدام فعالیت داشت و در بعد از سقوط صدام با توجه به ارتباطات خود از مجازت فرارکرد ولی مجدا به نوعی به داخل عراق آمد . در این دوره حضور وی در کنار مجموعه داعش دلیل دیگری بر ادامه خوی جنایتکارانه وی میدانتد. در این بین بسیاری وی را طراح بسیاری از جنایت ها و عملات های در دوران حضور داعش در عراق میدانند. لذا مرگ و یا کشته شدن یک فرد قطعا هم میتواند ضربه مهلکی بر مجموعه اشغال گران باشد و هم میتواند بسیاری از ترفندهایی که از وی از مجموعه شرایط عراق داشت نقش بر آب کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به نوع نگاه حزب بعث به داعش و مسائلی از این دست، مرگ الدوری چه تاثیری بر روی ساختار حزب بعث دارد؟

حزب بعث بعد از سرنگونی رژیم صدام با نقش های مختلف تلاش هایی در جهت بازگشت داشت . در این دوران طراحانی از جمله عزت الدوری میتواند شناخته شده باشد. ولی عمدتا با توجه به یک سری ارتباط بیرونی وی یکی از تئوریسن های اصلی حزب بعث عراق بود و علاوه بر اینکه در جهت احیا حزب بعث فعالیت میکرد ولی با همه مخالفان و متجاوزان به عراق همدستی داشت. در این بین مرگ وی می تواند ضربه مهلکی باشد. اگر چه حزب بعث در عراق مشروعیتی ندارد و غیر قانونی است، اما این مرگ میتواند بسیاری از فرمول ها و برنامه های برای احیا حزب بعث و به دست گرفتن بخشی از عراق را در طرح و سناریوی خود از بین ببرد. از این رو حزب بعث مرده به خاک سپرده خواهد شد. چرا که بعد از دوری فرد شناخته شده مهمی که بتواند حزب بعث را بعد از دوری یک ارتباط با مخالفان داخلی و خارجی عراق داشته باشد وجود ندارد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: وضعیت کنونی حزب بعث و داعش در عراق بعد از مرگ دوری به چه سمتی پیش می رود؟

داعش وجه دیگری سکه حزب بعث است. حزب بعث با توجه به در دست داشتن حاکمیت عراق در گذشته در کشتارها به گونه ای دیگر دست داشت. داعش تقریبا در همین زمینه همان مدل داعش در عراق است و تقریبا همان حزب بعث سابق در نوع ارعاب و جنایت ها خود است. از این رو بسیاری از افسران سابق حزب بعث در بسیاری از جایگاه های مهم داعش وجود دارند و حتی گفته میشود در بسیاری از مناطق موصل و مساجد عراق بیشتر امامان جماعت از عناصر گذشته و حرفه ای بعثی بوده اند. در این بین نوع تصویر از جسد دوری نیز با ریش نشان دهنده هماهنندی وی با داعشی ها است. در این بین حزب بعث و داعش در مرحله ای منافع مشترکی چون سلطه بر عراق برهم زدن امنیت در این کشور و ایجاد ارعاب است. در این حال تجربیات حزب بعث که آمیخته با رعب و وحشت و کشتار مخالفانی در عملکرد داعش در عراق دیده بود این دو مکمل هم بودند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: تاثیر مرگ الدوری در نگاه کشورهای بازیگر منطقه ای به عراق چیست؟

متاسفانه کشورهایی که به نوعی به قدرت های خارجی دل بسته اند از چنین پیامدهایی پند نمی گینرد .یعنی عاقبت صدام با همه موقعیت های وی و اینکه همه کشورهای عربی منطقه را وامدار خود می دانست می باید برای بقیه نوعی پند و اندرز باشد . اما این امر رخ نداد و روش های قبلی که نوعی سلطه گری و نوعی کشتار در منطقه ادامه یافت. موضع عزت الدروی را هم میتوان در همین امر بررسی کرد. در واقع موضع دوری باید برای همه مورد توجه باشد اما کشورهای منطقه خیلی به رویدادی اینچنینی   توجه میکنند و به نوع نگاه خود در عراق ادامه میدهند. لذا میتواند پیامد مرگ دروی را در خود عراق و سرخورده شدن و ناامیدی عناصر مزدور مورد توجه قرارداد و نه تغییری در نگرش و نگاه مردم عرب.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در صورت تایید نشدن خبر مرگ الدوری، وضعیت کنونی حزب بعث چه تاثیری بر آینده ثبات عراق ممکن است خواهد داشت؟

هر کدام از عناصر توطئه گر چه عناصر داعشی و چه عناصر کلیدی حزب بعث از صحنه خارج شوند قطعا دو نتیجه مهم دارد . نخست اعتماد به نفس و قدرت گیری نیروهای مردمی و ارتش عراق و دیگری نیز ضعف و ناتوانی نیروهای مخالف که این عناصر را به عنوان فرماندهان و طراحان سیاست خود اعمال میکردد. از این رو ارزیابی از مرگ وی کالا مثبت است. یعنی از یک سو این امر به امیداوری بیشتر مردم عراق و تقویت توان روحی و دوفاعی آنها می انجامد و از سوی موجب ناامیدی طرق مقابل و گروههای تکفیری و.. کمک میکند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا این امر میتواند به آزاد سازی زودتر موصل کمک کند؟

آزاد سازی موصل نیازمند عناصر متعدد مهمی است. در این حال موقعیت جغرافیایی موصل و حضور مردمی و تلاش دولت عراق در ایجاد کمترین تلفات غیرنظامیان که در بعد غیر نظامی و سپر انسانی قراردادن غیر نظامیان داعش متخصص در این امر است. در این حال هر کدام از طراحان استراتژیک داعش که از صحنه خارج گردند زمینه برای طرح های نو و نظامی عراق ارتش و نیروهای مردمی برای مناطق شمال و موصل فراهم تر میکند.

 

Share