فاطمه خادم شیرازی پژوهشگر روابط بین الملل مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC تغییر حاکمیت در سوریه پس از سقوط دولت اسد در دسامبر ۲۰۲۴، ترتیبات امنیتی و سیاسی مرزهای جنوبی این کشور را متحول کرد. ارتش اسرائیل با استفاده از کاهش تمرکز نهادهای حاکمیتی در دمشق، راهبرد خود را از حملات هوایی مقطعی به استقرار نیروهای زمینی و تصرف مستقیم اراضی تغییر داد و بیش از ۴۰۰ کیلومتر مربع از قلمرو جنوب غربی سوریه را تحت تسلط خود درآورد. ایجاد مواضع نظامی مستحکم، پایگاههای دیدهبانی، تردد منظم نظامی در روستاها، احداث ایستهای بازرسی و بازداشت ساکنان محلی نشان میدهد که سازوکارهای امنیتی اسرائیل در کرانه باختری، در قلمرو جنوبی سوریه نیز اجرا میشود. این اقدامات موجب جابهجایی خطوط حائل مرزی و ابطال ترتیبات دوجانبه پیشین شده است. در چنین وضعیتی، این پرسش مطرح میشود که ابطال چارچوبهای حقوقی پنج دهه گذشته و پروژههای نظامی-مهندسی اسرائیل، چه پیامدهایی برای