December 4, 2022 – 12:47 am | Comments Off on چشم انداز امنیت غذایی در پاکستان

مریم وریج کاظمی 
پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
مرکز بین المللی مطالعات صلح– IPSC
از سال2000 با کاهش حجم یخچال های طبیعی هیمالیا که منبع اصلی آب حوضه سند هستند، مواجه ایم، از این رو برای کشوری مانند پاکستان که …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, مقالات, مقالات تحلیلی

نگاهی به انتخابات کم فروغ مصر

نگارش در December 3, 2010 – 3:51 pm
نگاهی به انتخابات کم فروغ مصر
Share


سید مهدی مدنی خوانساری

مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC


آنچه در این نوشتار می آید نگاهی است به چرایی برگزاری کم فروغ انتخابات پارلمانی مصر و بیان این مطلب که در تحلیل مناسبات انتخاباتی تنها نباید مولفه های سیاسی را مد نظر داشت.


مقدمه

مرحله اول انتخابات پارلمانی مصر روز یکشنبه در فضایی آکنده از ترس و تقلب برگزار شد و همانطور که اکثر تحلیل گران مصر گفته بودند حزب حاکم با اکثریت قاطع پیروز این به اصطلاح انتخابات شد. طبق نتایج رسمی انتخابات پارلمانی ، «حزب دموکراتیک ملی»، حزب مورد حمایت «حسنی مبارک»، تاکنون 170 کرسی از 508 کرسی پارلمان را از آن خود کرده است. همچنین سرنوشت دیگر کرسی‌های پارلمانی نیز در مرحله دوم انتخابات مشخص می‌شود. رئیس فراکسیون پارلمانی اخوان المسلمین نیز اعلام کرد که هیچ یک از نامزدهای شرکت کننده این جریان در انتخابات مجلس خلق مصر در مرحله نخست به پیروزی نرسیده اند. به گزارش  رویترز، سعد الکتاتنی گفت: برخی از نامزدهای اخوان المسلمین به دور دوم راه یافته اند اما هیچ کدام نتوانسته اند درمرحله اول به پیروزی برسند. دور دوم انتخابات مجلس شعب مصر قرار است که پنجم دسامبر یعنی 4 روز دیگر برگزار شود.

در واکنش به این نتایج، حزب وفد ( از احزاب لیبرال مخالف دولت ) با انتقاد از اعمال تقلب گسترده در انتخابات پارلمانی ، ابطال این انتخابات را خواستار شد. همچنین وزارت خارجه آمریکا دوشنبه با صدور بیانیه‌ای از گزارش‌های منتشر شده درباره «اختلال در فعالیت‌های انتخاباتی نامزدهای مخالف دولت، دستگیری طرفداران آنها و ممانعت از دسترسی برخی از نامزدهای مخالف به رسانه‌ها» ابراز تاسف کرد. سازمان دیده بان حقوق بشر نیز در گزارش خود تاکید کرد: روزنامه‌نگاران طی روند انتخابات دستگیر شدند و نمایندگان نامزدهای مخالف نتوانستند وارد 30 مرکز اخذ رای در سراسر مصر شوند. سازمان دیده‌بان حقوق بشر با تاکید بر عدم شفافیت و صحت انتخابات پارلمانی مصر از وقوع نقض قوانین طی روند این انتخابات تاکید کرد. این گروه‌های سیاسی طی بیانیه‌ای اعلام کردند که قصد دارند در عزای مرگ دموکراسی در مصر سوگواری کنند.

چرا استقبال از انتخابات کم بود؟

اما آنگونه که خبرگزاریها اعلام کرده اند این انتخابات با استقبال بسیار سردی رو به رو شد. روزنامه القدس العربی میزان مشارکت دراین انتخابات را چیزی در حدود 15 درصد ارزیابی کرده است. اما دلیل اینکه چرا این انتخابات با استقبال سرد مواجه شده است را می توان دو عامل عمده را مورد بررسی قرار داد.

1- بی اعتمادی به دولت و تقلب:

اصلی ترین دلیل که از جانب خبرگزاری ها در روزهای اخیر برجسته شده است، فضایی امنیتی و کاملا غیر آزاد این انتخابات بوده است. در چارچوب این نگاه، بسیاری از مخالفین حکومت مصر نتواستند دراین انتخابات شرکت کنند. برای مثال دولت مصر، اخوان المسلمین به عنوان بزرگ ترین تشکیلات مخالف دولت را با محدودیت های اساسی مواجه کرد. در ابتدا بسیاری از اعضای اخوان المسملین به طرق مختلف از صحنه حذف شدند زیرا مقامات برگزار کننده در ابتدا به بهانه های واهی از ثبت نام نامزدهای این گروه خوداری کردند سپس بسیاری از اعضای اخوان المسلمین به اتهام استفاده از شعار معروف این گروه یعنی «اسلام راه حل است» به ویژه در اسکندریه دستگیر شدند. ضمن اینکه وب سایت اینترنتی این جنبش نیز در روز انتخابات از دسترس خارج شد. محدودیت های اعمال شده بر این جنبش به فعالیت های پیش از انتخابات محدود نماند بلکه بعد از انتخابات نیز هم این فضا تداوم یافت. اخوان المسلمین می‌گوید که شماری از نامزدهایش از مراکز رای‌گیری بیرون انداخته شدند، و پس از اعتراض ماموران دولتی به آنها حمله کردند. علاوه براین حزب «الکفایه» و نیز جریان «تغییر» به رهبری محمد البرادعی نیز از ابتدا شرکت در این انتخابات را تحریم کردند. به عقیده این دو حزب و جریان روند انتخابات غیرقابل نظارت بوده و پیش از برگزاری نتیجه آن معلوم بوده است. براین اساس می توان گفت که بی اعتمادی مردم مصر به حکومت و از پیش مشخص بودن نتیجه انتخابات می تواند یکی از دلایل اصلی این عدم مشارکت باشد. بواقع بعد ازآنکه مقامات مصری پیشنهادات داخلی وخارجی را برای برگزاری انتخابات آزاد و شفاف با حضور ناظران بین المللی رد کردند روشن بود که دولت مصر درصدد تشکیل پارلمانی کاملا هماهنگ با کابینه است تا نمایندگان حزب حاکم کاملا بر آن تسلط داشته باشند. خاصه آنکه این انتخابات را باید مقدمه انتخابات ریاست جمهوری سال آینده دانست و حزب حاکم می تواند از طریق نمایندگان خود در سراسر کشور، انتخابات آتی را نیز در دست خود بگیرد. در نتیجه در این نگاه وجود فضای امنیتی و همچنین ظن قوی بر بروز تقلب در انتخابات سبب گردید که این انتخابات با استقبال مواجه نشود.

2- مولفه های اقتصادی: اما در کنار مولفه های سیاسی و امنیتی می توان به مولفه مهم دیگری نیز اشاره کرد و آن عدم اولویت مسائل سیاسی در مصر است. برخی کارشناسان ضمن بررسی آمارها و نظر سنجی ها به این نتیجه رسیده اند که مقولات اقتصادی در برابر مقولات سیاسی از اهمیت بیشتری در جامعه مصر برخوردار است. نگاهی به ترکیب جمعیتی مصر موید این مهم است. عمده جمعیت مصر را می توان جمعیتی روستایی نامید. بیش از نیمی از جمعیت مصر(58 درصد) در روستاها زندگی می کنند. این امر بی توجهی به سیاست را می تواند تشدید کند. علاوه بر این جامعه مصر را می توان جامعه ای توام با دغدغه های اقتصادی دانست. آخرین آمار‌ها در مورد اقتصاد مصر چشم‌انداز مناسبی را ترسیم نمی‌کند. بودجه مصر در سال 2010، 9 /85 میلیارد دلار است که حدود یک چهارم آن به یارانه ها تعلق گرفته است. میزان فقر در سال 2005، 17 درصد رسما اعلام شده که مخالفان آن را حدود 40 درصد دانسته اند. نرخ تورم در سال 2008 حدود هشت درصد بوده که مخالفان آن را 12 درصد می‌دانند. این میزان در ابتدای سال جاری رسما به 4 /11 درصد رسید. رشد اقتصادی مصر در جهان عرب قابل توجه است اما توزیع ثروت با مشکلات اساسی روبه رو است. در مصر حدود دو سوم مردم نیازمند آرد و نان یارانه‌ای هستند. حدود 40 درصد مردم روزانه تنها دو دلار درآمد دارند. برای همین شاهد گسترش اعتصابات هستیم. در سال 2004، 191 اعتصاب و تظاهرات روی داد، در سال 2007، 570 مورد و تنها در ماه فوریه امسال شاهد 40 مورد اعتصاب و تظاهرات بوده ایم. اکثر این اعتصابات و تظاهرات اقتصادی هستند و نه سیاسی. در کنار آن با جمعیت جوان مصر مواجه هستیم که 46 درصد جوانان طبق آمار علاقه‌ای به امور سیاسی ندارند. همچنین بر طبق آمار در چند انتخابات گذشته نیز فقط حدود 40 درصد مردم شرکت کرده‌اند.

این موارد از این جهت اشاره می شود که سطح پایین مشارکت در مصر اغلب با دیدگاه های سیاسی نگریسته شده و عموما بی اعتمادی مردم مصر به حکومت مصر منعکس می شود حال آنکه باید توجه داشت که علاوه بر بی اعتمادی به حکومت و تحریم انتخابات از جانب مخالفین، مقولات اقتصادی و بی توجهی مردم به امر سیاست نیز بسیار حائز اهمیت است. این امر تا جایی مهم است که برخی از کارشناسان پیش بینی می کنند که در انتخابات آتی ریاست جمهوری، کاندیدایی که بتواند شعار های اقتصادی را مطرح کند می تواند رای بالاتری را به خود اختصاص دهد. مقوله ای که در شعار های جمال مبارک بیش از البرادعی مورد توجه قرار گرفته و احتمال پیروزی وی را پر رنگ تر می کند. به این موارد باید محبویت خاندان مبارک در ایجاد شبکه تکنوکرات توسط او را اضافه کرد. به هر حال خاندان مبارک بیش از سه دهه است که زمام امور را بدست دارد و دراین زمان توانسته شبکه ای از پیروان را دور خود جمع کند و این همان مقوله فساد انگیز ایجاد شبکه های حامی – پیرو است. این شبکه های حامی- پیرو از جانب حکومت شکل گرفته و از موهبت های اقتصادی و مصونیت های قضایی و امنیتی برخوردار می شوند و در عوض پیروان حکومت را چه به لحاظ تئوریک ( توجیه در مورد نحوه حکومت مانند اینکه حکام فعلی بهترین های روزگارند و اگر حسنی مبارک بمیرد یا کنار برود هیچ کس نیست که به داد شما برسد) و چه به لحاظ عملی ( مانند شرکت در انتخابات و بسیج حاشیه نشینان) حمایت می کنند.

نتیجه گیری:

آنچه در روزهای گذشته به عنوان دلایل عدم شرکت مصری ها در انتخابات پارلمانی منتشر می شود ، تاکید بر بی اعتمادی مردم به حکومت فاسد مبارک، بروز تقلب در انتخابات، عدم نظارت نهاد های مدنی بر انتخابات و همچنین تحریم مخالفان دولت مبارک می باشد. هر چند هر کدام از این امور برای شرکت نکردن در یک جامعه پویا در انتخابات کافی و وافی می نماید، اما این موارد تنها بخشی از دلایل عدم مشارکت مصری ها در انتخابات پارلمانی است. بواقع آمار و فرهنگ سیاسی مصری ها نشان داده است که مقولات اقتصادی نیز پابه پا و حتی بیش از مقولات سیاسی اهمیت دارند و عدم توجه به این مولفه ها نمی تواند تحلیلی جامع از جامعه مصر را بدست دهد.

Share