January 28, 2023 – 2:20 am | Comments Off on اهداف و منافع اروپا در خلیج فارس

دکتر محمد مهدی مظاهری
 استاد دانشگاه
مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC

اتحادیه اروپا در اردیبهشت 1401، برای نخستین بار از راهبردی جامع رونمایی کرد که در آن روابط آتی این اتحادیه با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » چین, عربستان, گفتگو

عربستان و روابط با چین و راهبرد نگاه به شرق – گفتگو با سید امیر موسوی

نگارش در April 9, 2014 – 12:14 pm
عربستان و روابط با چین و راهبرد نگاه به شرق  – گفتگو با سید امیر موسوی
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC

سلمان بن عبدالعزیز ولیعهد عربستان، در 13 مارس به پکن وارد شد و تا 16 مارس در این کشور ماند. وی ماه گذشته از پاکستان، ژاپن، هند و مالدیو نیز دیدن کرده بود. عربستان سعودی،اکنون بیش از دو سوم نفتش را در بازار به شرق و جنوب آسیا می‌فروشد. سعودی امروز بزرگ‌ترین شریک تجاری چین در خاورمیانه است. رئیس‌جمهور چین نیز در دیدار با ولیعهد عربستان در پکن بر لزوم توسعه روابط میان 2 کشور تاکید کرد.در همین راستا گفتگویی با سید امیر موسوی کارشناس عربستان داشته ایم:

واژگان کلیدی: عربستان و چین، راهبرد نگاه به شرق عربستان، روابط چین و عربستان، رویکرد چین به عربستان، رویکرد عربستان به شرق

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: سلمان بن عبدالعزیز به شی جین پینگ گفته است از پکن انتظار دارد که نقش سازنده ای در حل مساله فلسطین، حل بحران سوریه و خاورمیانه عاری از سلاحهای هسته ای بازی کند.وی همچنین تاکید کرده که ریاض آماده توسعه همکاری با چین برای برقراری صلح و ثبات در منطقه است.به نگاه شما اهداف اصلی ریاض از توجه بیشتر به چین چیست؟

این امر را می توان از چند منظر نگریست. در واقع اضطرابی در روابط عربستان بر سر ایران، سوریه، مصر و بحرین با امریکا رخ داده است. یعنی آنها در چند پرونده با امریکا دچار اختلاف بوده اند.  امریکایی ها خیلی تمایل ندارند که تحول در مصر به این شکل انجام  می شد.  در بحرین هم نگاه امریکا با عربستان متفاوت است و امریکا را در محضوریت قرار داده است. در مورد ایران هم اختلاف وجود داد. آنها هر چند سی و پنج سال به امریکا اسرائیل خدمت کردند و حتی برای نابودی  جمهوری اسلامی ایران تلاش کردند و همه اینها نوعی حرکت به سوی اهداف  امریکا در منطقه بود، اما با  برداشتن تحریم ها به شکل نیمه تمام اختلاف بین عربستان و امریکا وجود داشته است. در مورد بحرین نیز گاهی نظرات و دیدگاهی از سوی امریکایی ها صادر میشود که عربستان را ناخرسند میکند. همچنین در مورد یمن نیز امریکا تلاش زیادی برای حمایت از گروه های مورد حمایت عربستان انجام نداده است. در عراق و سوریه نیز این اختلاف وجود دارد. عربستان به این امر نگاهی میکند که امریکا به سوریه سوره حمله نکرد و به پشتیبانی از مالکی پرداخت. این همه برخلاف رویکردهای عربستان است. لذا باید گفت چرخش عربستان به سوی چین از یک سو می تواند  تلاش کند برای یافتن جایگزینی به جای رابطه با غرب است و حرکت در این مسیر  که همه تخم  مرغ های خود را در سبد  غرب نگذارد است. یا اینکه  تلاش کند تا نوعی اعتدال در زمینه سیاست خارجی خود برقرار کند. در واقع با توجه به برکناری  بندر بن سلطان و محدود شدن سعود الفیصل  اکنون محمد بن نایف به قدرت رسیده و قدرتش رو به فرونی است. یعنی ملک عبداله و رئیس گارد پادشاهی تلاش میکنند نوعی اعتدال در سیاست  خارجی خود داشته باشند و سیاست جدیدی را اعمال کنند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: شی جین پینگ عربستان را برادر و شریک و دوست چین دانست و گفت: روابط راهبردی میان چین و عربستان حتما تقویت خواهد شد. چین  در سال ۲۰۱۳ میلادی بزرگترین شریک اقتصادی عربستان به شمار می رفت. در این بین اهمیت عربستان از نگاه چین چیست؟

 نخست موضوع انرژی، نفت و پتروشیمی مهم است. در واقع عربستان بزرگترین  صادر کننده جهان از نظر نفت و پتروسیمی است. دوم اینکه اگر بازار عربستان بر روی چین باز گردد، امکانات و توانایی های در خدمت چین قرار میگیرد. جدا از این عربستان با توجه به تسلط در شورای همکاری خلیج فارس و..  می تواند برای چین منافعی اقتصادی را به دنبال داشته باشد.  در کنار این نیز چین به وضعیت جغرافیایی عربستان به عنوان جایگاهی استراتژیک می نگرد.

 از نگاه چین عربستان بیشتر دارای منافع اقتصادی است تا منافع استراتژیک و سیاسی. چرا که عربستان جزو  هم پیمانان استراتژیکی امریکا است و حتی شرکتهایی چون آرامکو بدون اجازه امریکا نمی توانند به کشوری یا شرکتی فروش داشته باشد. چینی ها با نگاهی با این وضعیت به روابط با عربستان نگاه می کنند. جدا از این  چینها به عربستان به عنوان یک سرمایه گذاری مشترک هم نگاه میکنند. چرا که عربستان دارای  پول های میلیارد دلاری سرگردان است و می تواند در خدمت چین قرار گیرد. به علاوه در مورد مبارزه با تررویسم هم چینی ها می توانند با عربستان وارد نوعی مشارکت شوند.چینی ها در این مورد مشکلاتی دارند و می توانند همکاری هایی با عربستان داشته باشد. از سوی دیگر هم عربستان تلاش میکند تا از پشتیبانی و دامنه همکاری چین با ایران بکاهند، ولی این امر دست نیافتی است و بعید به نظر میرسد. چرا که با روسیه همکاری های استراتژیک دارد و تحت فشار عربستان نمی تواند مشارکت و همکاریهای با ایران کاهش یابد. در واقع عربستان اکنون به بستر سازی و زمینه سازی برای روابط با آینده چین هم نگاه میکنند.

 

آیا این امر میتواند رابطه ای به رویکرد دو کشور در سوریه داشته باشد؟

در مورد سوریه هم با توجه به شکست عربستان در سوریه و پیشروی های دولت سوریه در مناطق مختلف عملا چین نمی خواهد با توجه به نگاه عربستان دست از نوع نگاه خود به سوریه دست کشد. بعد از برکناری بندر و پیروزی های ایران بعید است چین در شرایط کنونی به عربستان در سوریه کمک کند. جدا از این نیز باید توجه داشت که عربستان می تواند از راه روابط با چین روابط خود با ایران و روسیه را بهبود بخشد. با توجه به اینکه روابط عربستان و روسیه بعد از انفجارهای تروریستی در روسیه  و همچنین تهدید های مسکو بر ضد  عربستان افت کرد و شاید ریاض امید داشته باشد که  با میانجی گری چین روابطش را با روسیه بهبود بخشد. همچنین روسیه بر ضد عربستان می تواند تلاش هایی را صورت ندهد.در این راه بعد از برکناری  بندر و دستورهای در مورد تروریست بودن گروه های خارجی شاید  روسیه راضی شود و با میانجی  چین روابط بهبود یابد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: از آنجایی که سلامتی پادشاه عربستان کم است، با در نظر گرفتن ثبات فرآیند جانشینی در عربستان آیا اهداف داخلی در عربستان نیز در انجام این سفر مهم است؟

این امر بعید است چرا که در حوزه  داخلی و نزاع های داخلی درون حکومتی این امر بیشتر به نفوذ  و حضور امریکا،  فرانسه ، انگیس و بیشتر امریکا بسته است. لذا سفر محمد بن نایف به امریکا و آماده  کردن ترتیبات جدید در عربستان فراتر از نفش چین است.

گفتگو از فرزاد رمضانی بونش

 

Share