مهر ۳, ۱۴۰۰ – ۵:۵۲ ق.ظ |

دکتر گلناز سعیدی
عضو هیأت  علمی دانشگاه پیام نور
مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC

چکیده
مشارکت سیاسی-اجتماعی زنان در کشور افغانستان همواره با فراز و نشیب‌های زیادی روبرو بوده است. جنگ‌های خونین در عرصه افغانستان، نتوانست بن بست های …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » تركيه, خاورمیانه, سوریه, گفتگو

تعدیل نگاه ترکیه در مساله سوریه -گفتگو با سیامک کاکایی

نگارش در آذر ۲۰, ۱۳۹۲ – ۳:۲۷ ق.ظ
تعدیل نگاه ترکیه در مساله سوریه  -گفتگو با سیامک کاکایی
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

ترکیه و سوریه از گذشته تا به حال در روابط دوجانبه خود با سه اختلاف اصلی  مسئله کردها، تقسیم منابع آبی مشترک و اختلاف ارضی بر سر استان هاتای، روبرو بوده‌اند. در این بین قبل از آغاز انقلابهای عربی روابط دو کشور بهبود یافت اما تحولات جدید در خاورمیانه، با تغییر نگرش سیاسی در هیئت حاکمه ترکیه به همراه تحولات حادث‌شده در درون جامعه سیاسی سوریه و بروز مخالفت ها باعث شد دو کشور رو به سوی تقابل کامل با یکدیگر حرکت کنند. در این بین با  کاهش تنش بر سر مساله سوریه در جهان برای واکای آینده نگاه ترکیه به سوریه گفتگویی با  سیامک کاکایی کارشناس ترکیه داشته ایم:

 واژگان کلیدی: نگاه ترکیه به سوریه، رویکرد ترکیه به سوریه، سیاست های ترکیه در سوریه، اردوغان و بحران سوریه ،تعدیل نگاه ترکیه در مساله سوریه

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: رویکرد در ماههای گذشته چه تفاوتی با رویکرد  دو سال گذشته این کشور در سوریه داشته است؟

روابط ترکیه با همسایگان در حال تغییر است و نشانه هایی از این امر هم دیده شده است. چنانچه درروابط این کشور با ایران و عراق تغییراتی رخ میدهد. در این حال این پرسش وجود دارد که احتمال چرخش در سیاست ترکیه در قبال سوریه ایجاد خواهد شد یا نه؟ در پاسخ باید به دو دیدگاه توجه کرد. نخست اینکه دامنه انتقادها از سیاست خارجی ترکیه در ارتباط با ترکیه در ماه های اخیر رو به افزایش گذاشته است و این انتقادها هم در داخل ترکیه بوده است و هم در منطقه خاورمیانه  بوده است. منتقدان داخلی براین نظرند که رویکردی  ارودغان  مبتنی بر  تغییر نظام سیاسی در سوریه مفید به نتیجه مورد نظر ترکیه نمی شود و به همین دلیل احزاب سیاسی  سیاست ترکیه را سیاست  عجولانه در مورد سوریه دانسته  اند. سیاستی با درک تمام شرایط سوریه نبوده است. این امر از نگاه آنان موجب ضررهای زیادی بوده  و ترکیه را تبدیل به مرکز تجمع  شورشیان سوری کرده است و از نظر امنیت هم خطرات بسیاری برای ترکیه ایجاد کرده است. در سطح  منطقه هم به نظر میرسد که تغییراتی در مواضع کشورهای همسو در قبال سوریه ایجاد شده است .ترکیه خود را در جبهه مخالفان سوریه قرار داده است.  گذشته از این نوع نگرش این  کشور در مورد سوریه دستخوش تغییر در سطح جهای نشده است. یعنی بیشتر مذاکره، گفتگو  و تعاملی مورد توجه قرار گرفت. در این حال با توافق روسیه و امریکا و  تعیین های اولویت های  ژنو دو در مورد سوریه ترکیه  در مورد سوریه تنها شد و  به همین دلیل هم دولت اردوغان نگران بود که پیامدهای رویکردش ترکیه را به سمتی پیش نبرد که زیان بیشتری ببیند. یعنی هر چند  نمی خواهد در سوریه تغینر بنیادین رخ ندهد بلکه از شتاب خود کاسته است. یعنی ترکیه همچنان بر تغییر رژیم در سوریه تاکید دارد و حداقل بر برکناری بشار اسد تاکید دارد. لذا به نظر میرسد که ترکیه تعدیل های دیگری در سیاست خود در سوریه انجام دهد یا به بعد از کنفرانس ژنو دو  محول کند. هدف این است با توجه به ژنو و بحث  در این مورد تعامل با دولت سویه را مورد توجه  قرار دهد .

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح : اخیرا نخست وزیر سوریه تاکید کرد که دولت رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه همچنان به حمایت از تروریسم در سوریه و مهیا کردن گذرگاهای امن برای نفوذ تروریستها ادامه میدهد. در این شرایط ترکیه اکنون تا چه حدی از گروه های مخالف ترکیه حمایت مالی و نظامی می کند؟

از سوی ترکیه چند نوع از حمایت وجود داشت.  گروه هایی که جزو شورای مقاومت و مخالفان و معارضان هستند نشستهای متعددی و مستمری در استانبول ترکیه دارند و  آخرین نشست آنها نیز برگزار شد. در این راستا ترکیه میکوشد تا در نشست ژنو دو  تاثیر گذار باشد.  مساله دیگر این  است که طبق آمارهای منتشر شده ترکیه از ارتش آزاد حمایت کرده است و به آنها پادگان هایی در داخل خارج خود داده است. یعنی حتی مردم مناطق مرزی در ترکیه با سیاست های ترکیه مخالف هستند. به همین نظر از نگاه دولت سوریه تغییری در نگرش ترکیه در نگاه به سوریه رخ نداده است. ترکیه چشم انتظار وضعیت کنفرانس ژنو دو است تا ببیند چه نتیجه ای حاصل میشود تا خود را با این امر تطبیق دهد و آینده سیاست در سوریه را با این امر منطبق کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح : سیاست ترکیه در سوریه چه تفاوتی با قطر  و عربستان دارد؟

سیاست ترکیه با قطر و عربستان تا حدی همسو است. با این تفاوت در ترکیه مخالفت هایی داخلی در مورد رویه ترکیه در سوریه وجود دارد و احزاب سیاسی به این امر اشاره دارند، اما در عربستان و قطر این مخالفت ها دیده نمی شود. دو کشور به گونه شخصی تری در این مورد رفتار میکنند. اما باید گفت شکافی در روابط ترکیه با عربستان و قطر در مورد مصر وجود دارد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح : با توجه به سفر مقامات ترکیه ای به ایران، عراق و روسیه و بهتر شدن روابط ترکیه با سه کشور همسو یا دارای روابط مثبت و همگرا با دولت بشار اسد این امر تا چه حدی موجب کاهش فشار ترکیه به سوریه درماه های اخیر شده است؟

در واقع باید گفت مساله سوریه به مساله یا بین المللی بدل شده است. یعنی نقش بازیگران اصلی چون امریکا و روسیه و کشورهای عربی و  غربی در این امر موثر است . ترکیه هم به این دلیل به سمت حرکت به  ژنو دو حرکت میکند تا با بررسی آینده رویکرد بازیگران در سوریه  به سیاست گذاری در این زمینه بپرازد.  چرا که این امر برای ترکیه تاثیرگذار است.  در این حال طرفین در این معادله هم نوعی حالت انتظار را در پیش گرفته اند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: تا چه حدی دولت اردوغان در شرایط کنونی و با توجه به شرایط سوریه دولت کنونی  اسد را به رسمیت شناسد و حاضر به پذیرش اسد در  جایگاه کنونی اسد در دولت باشد؟

ترکیه به گونه انفرادی نمی خواهد وارد معادله سوریه شود. چنانچه در زمان تخاصم نمی خواست به تنهایی وارد جنگ با سوریه گردد. این کشور تلاش میکند در آینده سوریه به  چگونگی شکل گیری تصمیمات جمعی در سوریه بنگرد. یعنی ترکیه تلاش میکند در قبال  کنفرانس ژنو سیاست های خود در سوریه را به پیش برد. گذشته از این نیز تحولات داخل ترکیه هم تاثیر هم بر  نقش ترکیه در سوریه بی تاثیر نیست. به دلیل اینکه دولت ارودغان با در نظرگرفتن در پیش بودن انتخابات در ترکیه نگران است  که دامنه انتقادها داخلی در سیاست خارجی بر آرای رای دهندگان در ترکیه تاثیر منفی داشته باشد. به همین دلیل هم پیش بینی میشود که نوعی تغییر غیر محسوس در سوریه ایجاد شود، اما این تعدیل زمانی خواهد بود که کنفرانسی جمعی در مورد سوریه تصمیم گیرد.

گفتگو از فرزاد رمضانی بونش

 

Share