June 28, 2022 – 4:16 am | Comments Off on بررسی وضعیت و آینده بحران در اوکراین، اهداف روسیه و سناریوهای پیش رو

معصومه محمدی
پژوهشگر روابط بین الملل
مرکز بین المللی مطالعات صلح-ipsc
حمله نظامی روسیه در اوکراین، یک رویداد تاریخی و جهانی است که نشان‌دهنده آخرین اقدام مدعی هژمون جهانی پس از جنگ سرد و آغازگر دورانی جدید در …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, مقالات, مقالات تحلیلی

برگزاری انتخابات زود هنگام توسط تشکیلات خودگردان؛ موافقت ها و مخالفت ها

نگارش در February 26, 2011 – 10:18 pm
برگزاری انتخابات زود هنگام توسط تشکیلات خودگردان؛ موافقت ها و مخالفت ها
Share

سید مهدی مدنی

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC


بیان رویداد

جهان عرب همچنان در تب و تاب تغییرات و یا تلاش برای تغییر می سوزد. انقلاب صورت گرفته در تونس و سپس گستره دامنه آن به مصر این نوید را برای دیگر ملت های خاورمیانه به همراه داشته که می توانند با تاسی از آنها دیکتاتورهای کشورهای خود را به زیر بکشند. الجزایر، یمن، اردن، لیبی، بحرین و تا حدی عربستان وارد این فاز شده اند. اما در این میان تشکیلات خودگردان فلسطین نیز اعلام کرده که قصد دارد انتخابات زود هنگام را در فلسطین برگزار کند. محمود عباس در یک ژست مترقیانه و همچنین هشدار دادن به اوضاع فلسطین، اعلام کرده که انتخابات زود هنگامی را در ماه سپتامبر برگزار می کند.( زود هنگام از آن جهت که محمود عباس تا پیش از این با برگزاری انتخابات ریاست تشکیلات خودگردان و مجلس مخالف بود و برگزاری انتخابات را منوط به امضای سند آشتی ملی توسط حماس می‌دانست). البته حماس نیز با برگزاری این انتخابات مخالفت کرده و اعلام کرده که آن را به رسمیت نمی شناسد. آنچه در این نوشتار مورد بررسی قرار می گیرد آن است که چرا محمود عباس قصد دارد تا این انتخابات را در سپتامبر برگزار کند. همچنین منطق پشت این اقدام توسط تشکیلات خودگردان و حماس مورد بررسی قرار می گیرد.

تحلیل رویداد:

سوال این است که  چرا این دو بازیگر یکی بر برگزاری و دیگری بر عدم برگزاری اصرار دارد؟ این امر  را می توان در مولفه های متفاوتی مورد بررسی قرار داد.

الف)منطق تشکیلات خودگردان در برگزاری انتخابات

تشکیلات خودگردان به ریاست محمود عباس در این زمینه به مولفه های گوناگونی می اندیشد.

1- موج فراگیر دموکراسی خواهی در جهان عرب

محمود عباس پس از آنکه تحولات تونس و مصر را دید، این مسئله را مطرح کرد. وی در یک ژست دموکراتیک اعلام کرده که انتخابات باید برگزار شود. تشکیلات خودگردان فلسطین اعلام کرده که روح تغییرات در مصر باید الهام بخش متحد ساختن فلسطینیان باشد. یاسر عبد ربه، از مشاوران ارشد محمود عباس در این زمینه گفته که رهبری تشکیلات خودگردان فلسطین تصمیم گرفته انتخابات ریاست‌جمهوری و قانونگذاری را پیش از ماه سپتامبر برگزار کند. وی با اشاره به اختلافات میان تشکیلات خودگردان فلسطین و جنبش حماس تصریح کرده تشکیلات خودگردان از تمامی طرفین می‌خواهد که اختلافاتشان را کنار بگذارند. شاید محمود عباس در نظر دارد تا از یک طرف جلوی موج دموکراسی خواهی را حتی در مناطق تحت سیطره خود بگیرد و از طرفی نیز به غربی ها نشان دهد که وی انسان دموکراتی است و اگر بدنبال کسی می گردند که این فرایند را به جلو ببرند وی همان کس است. البته باید گفت که محمود عباس دلیل آنکه تا به حال این انتخابات را برگزار نکرده را انصراف حماس از عدم امضای سند آشتی ملی (که عمر سلیمان، معاون حسنی مبارک، دیکتاتور مخلوع مصر، نقش عمده ای را تدوین آن ایفا کرده است) قلمداد کرده است. عباس پیشتر گفته بود که تا زمانی که حماس این سند آشتی را امضا نکند نمی توان انتظار داشت که انتخابات برگزار شود. البته حماس از امضای به این دلیل امتناع ورزیده که با امضای آن تمامی توافقات میان اسرائیل و تشکیلات خودگردان برسمیت شناخته می شود. حال آنکه حماس از ابتدا با پذیرش موجودیت اسرائیل مخالفت ورزیده چه برسد به آنکه بخواهد با وی وارد توافقات و مذاکره شود.

2- سرپوش نهادن بر بحران های داخلی شامل ناکارآمدی و افشای مذاکرات

اما محود عباس در پس این تصمیم فکر دیگری را نیز مستتر کرده است. وی در صدد است تا از طریق برگزاری این انتخابات تمرکز مردم را از ناکارآمدی در کادر رهبری و همچنین افشای مذاکرات محرمانه که توسط صاحب عریقات با اسرائیلی ها صورت می گرفت را سرپوش بگذارد. در طول ریاست عباس بر تشکیلات خود گردان وی چهره مبارزه و مقابله با اسرائیل ( از طریق مذاکرات صلح) را مخدوش کرده است. بواقع این نارضایتی بین مردم به‌وجود آمده است که حاصل این مذاکرات در طول سال های گذشته چه بوده است. شهرک سازیها توسط اسرائیل ادامه یافته و تجاوزات به مرز غزه نیز ادامه داشته و این مذاکرات و در کل رویه مسالمت آمیز با اسرائیل مفید واقع نشده است.

علاوه براین مذاکرات بی حاصل، چندی پیش بود که شبکه الجزیره در یک اقدام استثنایی اسنادی مبنی بر مذاکرات محرمانه صاحب عریقات، مذاکره کننده ارشد فلسطینی ها با اسرائیل، مبنی بر انصراف از حق بازگشت آوارگان فلسطینی را برملا کرد. این افشاگری تا حدی مهم بود که صاحب عریقات مجبور شد از سمت خود استعفا دهد. بواقع استعفای وی را می توان بر صحت چنین اسنادی تفسیر کرد. این افشاگری موجی از اعتراضات را در سرزمین فلسطین بوجود آورد و مردم خواهان استعفای تشکیلات خود گردان شدند. لذا عباس می کوشد تا از طریق برگزاری این انتخابات افکار عمومی را به سمت اقدامات صوری دموکراتیک مانند انتخابات منحرف سازد.

ب) منطق حماس برای عدم برگزاری انتخابات زود هنگام

همانطور که گفته شد حماس درخواست رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین برای برگزاری انتخابات پیش از ماه سپتامبر را رد کرده و آن را اقدامی فریب کارانه از ناحیه محمود عباس خوانده است. حماس در این میان از یک طرف بر نامشروع بودن محمود عباس تاکید می کند و از طرفی آن را اقدامی فریبکارانه برای منحرف کردن افکار عمومی قلمداد می کند. فوزی برهوم، از سخنگویان حماس در این زمینه اعلام کرده که محمود عباس تحت حمایت غرب که از سال 2005 رئیس تشکیلات خودگردان است، فاقد مشروعیت برای اعلام این درخواست است. برهوم به خبرگزاری رویترز گفت: حماس در این انتخابات شرکت نمی‌کند. ما برای این انتخابات مشروعیت قائل نیستیم و نتایج آن را به رسمیت نمی‌شناسیم. همچنین سامی ابوزهری از اعضای برجسته حماس نیز گفته که تلاش تشکیلات خودگردان برای برگزاری انتخابات سرپوشی برای جنایات این تشکیلات و رئیس آن ابومازن در حق مردم فلسطین است. وی افزود: ما این دعوت ابومازن را نامشروع می دانیم، زیرا سازمان آزادی بخش مردم فلسطین نماینده همه گروه‌های سیاسی نیست. ابوزهری اظهار داشت: این دعوت نوعی وقت کشی است تا به رسوایی که ابومازن در اسناد شبکه الجزیره بدان گرفتار شده است، سرپوش گذارد. این تشکیلات سعی دارد که با مطرح کردن موضوع انتخابات افکار عمومی فلسطین را منحرف سازد.

به اعتقاد حماس، انتخابات تصمیمی ملی است که باید با توافق و در شرایط درست برگزار شود و این تا زمانی که حماس مخالف آن است محقق نمی شود و لذا آن را نامشروع می داند. علاوه بر این حماس بر این نکته تاکید می کند که محمود عباس کیست که بخواهد انتخابات را برگزار کند چراکه وی دوره قانونی‌اش به اتمام رسیده و صلاحیت برگزاری انتخابات را ندارد. دوم آنکه حماس می‌داند در صورتی که محمود عباس این انتخابات را برگزار کند مشروعیت آن را پذیرفته است زیرا کسی که انتخابات را برگزار می‌کند فی‌نفسه مشروعیت داشته و لذا حماس با این بازی مخالفت کرده است.

دور نمای آینده

محمود عباس خود را در برگزاری انتخابات مصمم نشان داده است و انتظار می رود تا وی تحت حمایت غرب و رضایت اسرائیلی ها انتخابات را برگزار کند. در این میان حماس هم در این انتخابات شرکت نمی کند و لذا با یک هجمه شدید تبلیغاتی از جانب اسرائیل، غرب و تشکیلات خودگردان مواجه می شود. لذا حماس باید در این بازی با ایفای نقش فعال بازی را در دست بگیرد. شاید حماس اگر با نهادن برخی شروط راضی به برگزاری انتخابات آن هم تحت لوای مجامع بین المللی عادل مانند سازمان کنفرانس اسلامی شود بتواند مانند دوره قبل بازی را از رقیب ببرد. خاصه آنکه تشکیلات خودگردان در بدترین وضعیت مشروعیت به سر می برد و حماس می تواند رای خوبی را حتی در مناطق کرانه باختری بدست آورد.

 

Share