مهر ۲۴, ۱۴۰۰ – ۶:۰۸ ق.ظ |

مریم خالقی نژاد
تحلیلگر روابط بین الملل و مسائل منطقه ای
مرکز بین المللی مطالعات صلح- IPSC
پنجمین انتخابات پارلمانی به عنوان اولین انتخابات زودهنگام عراق در تاریخ دهم اکتبر روز یکشنبه برگزار گردید در این انتخابات …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, گفتگو

بررسی آخرین تحولات سوریه در گفتگو با صادق الحسینی کارشناس مسائل سوریه

نگارش در اردیبهشت ۱۴, ۱۳۹۱ – ۷:۵۲ ب.ظ
بررسی آخرین تحولات سوریه در گفتگو با صادق الحسینی کارشناس مسائل سوریه
Share

سید مهدی مدنی

مرکز مطالعات بین ­المللی صلح – IPSC


تحولات سوریه و آنچه در این کشور می گذرد همچنان در راس اخبار رسانه های منطقه ای و بین المللی است. در آخرین این تحولات رابرت مود رئیس هیات ناظران بین المللی وارد سوریه شده و قرار است که ناظران این سازمان به تدریج وارد سوریه شوند تا بتوانند طرح 6 ماده  ای کوفی عنان را به ثمر برسانند. برای بررسی آخرین تحولات و روندهای پیش رو با محمد صادق الحسینی از کارشناسان برجسته امور خاورمیانه به گفتگو نشسته ایم. سفرهای منطقه ای صادق الحسینی و آشنایی با محیط سوریه، تحلیل مناسبی را از اوضاع این کشور به ما می دهد.

به عنوان اولین سوال بفرمایید که رابرت مود، رئیس نروژی هیات ناظران بین المللی، به سوریه سفر کرده است. این سفر را چگونه ارزیابی می کنید؟

سفر رابرت مود به سوریه در چارچوب پروتکل امضا شده میان معاون وزیر خارجه سوریه و کوفی عنان در چارچوب طرح 6 ماده ای کوفی عنان قابل بررسی است. قرار است که بر اساس این طرح تعداد ناظران از 10 تا 300 نفر ارتقا یابد. لذا سفر رابرت مود به سوریه بر اساس این پروتکل و نه تحت فشارهای بین المللی است. به نظر من آمدن رابرت مود به سوریه به دلیل پیشرفت بر طبق طرح کوفی عنان بوده است. مود اعلام کرده که بنده با جمهوری عربی سوریه همکاری می کنم. لذا یک احساس اطمینان بخشی می دهد که همکاری گروه عنان و دولت سوریه دو طرفه است. بر اساس این طرح این دولت سوریه است که نماینده سوریه می باشد و به این امر بر خلاف دیگر طرح ها، به دولت بشار اسد مشروعیت بخشیده است.

اینک این سوال پیش می آید که با توجه به رویدادهای اخیر، ما همچنان شاهد بروز ناآرامی هستیم و دو طرف همچنان به روند های قبلی خود ادامه می دهند. با توجه به این تحولات آیا ماموریت مود می تواند موفقیت آمیز باشد؟

باید گفت که متاسفانه سه ضلع مثلث خطرناک منطقه ای وجود دارد که قصد دارند تا طرح کوفی عنان با شکست مواجه شود. سه ضلع این مثلث را قطر عربستان و ترکیه تشکیل می دهند. امیر قطر اعلام کرده که شانس پیروزی طرح کوفی عنان تنها 3 درصد است. این سه بازیگر قصد دارند تا این طرح را به شکست بکشانند چرا که با توجه به حوادث با عمرو و در دست گرفتن اوضاع سوریه توسط دولت سبب شده که تعادل نیروها بر هم بخورد. جامعه بین الملل طرح کوفی عنان را پذیرفته است. طرح عنان بر راه حل سیاسی ابتنا دارد. این در حالی است که اتحادیه عرب به رهبری قطر و عربستان ابتدا تلاش کردند تا برکناری اسد را از طریق طرح های خود جلو ببرد. بعد از آن کوشید تا از طریق فرایند مسلح سازی مخالفان و به میان کشیدن ناتو به اهداف خود برسد. این در حالی است که طرح عنان بشار اسد را به عنوان رئیس جمهور سوریه می شناسد و همچنین رویکرد نظامی را کنار گذاشته است.

یعنی این بازیگران در قبال طرح عنان رویکرد مثبتی ندارند؟

نخیر آنها قصد به شکست کشیدن این طرح را دارند و این طرح را به اجبار و اکراه پذیرفته اند. چرا که آمریکا اینک سرگرم کارزار انتخاباتی خود است. فرانسه هم به همین طور. لذا دو عضو مهم جبهه ضد سوری مشغول برنامه های داخلی هستند. ناتو هم اعلام کرده که در حال حاضر وارد فاز نظامی نخواهد شد. لذا این سه بازیگر منطقه ای تمام توان خود را در نبود این بازیگران به کار می گیرند تا طرح عنان را به شکست بکشانند. برای مثال به شما می گویم که سوریه به تازگی 96 جسد عراقی، کویتی، اماراتی و ترکیه ای را در درگیری ها شناسایی کرده و سفارتخانه های این کشورها اعلام کرده اند که حاضرند 5 میلیون دلار بدهند تا این اخبار اعلام نشود. در کنار اینها برخی از گروه های مسلح را از لیبی و پاکستان به سوریه آورده اند و در دو منطقه شمال لبنان و جنوب ترکیه تلاش می کنند تا با سوریه درگیری های مسلحانه را جلو ببرند. آخرین این روسوایی ها هم کشتی حامل تسلیحات بود که در لبنان متوقف شد. آنها قصد داشتند تا به بندر لاذقیه ورود پیدا کنند که توسط ارتش پاک سازی شدند. لذا انها قصد دارند تا این طرح را به شکست بکشانند. حال آنکه شکست این طرح شکست خود آنها است.

به چه دلیل شما شکست این طرح را شکست آنها قلمداد می کنید؟ به هر حال این تلاش ها برای شکست طرح عنان است و در صورت شکست این طرح آنها به اهداف خود دست می یابند.

ببینید این طرح چه به موفقیت نزدیک شود و چه با شکست مواجه شود پیروزی از آن دولت سوریه است. اگر این طرح موفق شود که دولت سوریه بر اوضاع مسلط می شود و اپوزوسیون را دعوت به مذاکرات می کند ( بر طبق طرح عنان) و روندهای مسالمت آمیز جاری می شود. اما اگر این طرح شکست بخورد سوریه جامعه بین الملل را می تواند قانع کند که در نبود اقدامات دولت سوریه، این گروه های شورشی به مردم، نهادها (مانند حمله به بانک مرکزی ) و شهروندان حمله می کنند. جامعه سوری هم نمی تواند این وضعیت را تحمل کند و لذا آنوقت مقابله با این شورشی ها آسانتر می گردد. استراتژی گروه های مسلح آن بوده که هر جا ارتش رفته آنها با اسلحه به آنجا یورش برده اند. خوب در صورت تداوم این روند ارتش و دولت سوریه راحت تر اقدام می کند و به تعبیری آنها معذور می شوند.

به اپوزوسیون اشاره کردید. بفرمایید که اپوزوسیون سوریه در چه وضعیتی است؟ آیا آنها می توانند با دولت سوریه وارد  مذاکره بشوند؟

وضعیت اپوزوسیون مانند گذشته نیست. در این اواخر شخصی به نام نوفل دوالیبی آمده ( که البته خودش و پدرش ارتباطات ویژه ای  با عربستان داشته و دارند) و با پشتیبانی عربستان و رژیم صهیونیستی وارد بازی شده و رقیب جدی برای برهان غلیون، تبدیل شده است. میثم المانع هم که چندی قبل آمده واو هم ادعای سهم خواهی کرده و می گوید اپوزوسیون خارج از کشور دارد اساس سوریه را بر باد می دهد  و اعلام کرده که با آنها همکاری نمی کنیم. در داخل سوریه هم گروه های اپوزوسیون سوریه وجود دارند که تحت عنوان «هیات های نمایندگی» به ایفای نقش می پردازند و قرار است بعد از انتخابات با دولت سوریه وارد مذاکره شوند. لذا اپوزوسیون سوریه دیگر مانند سابق نیست و می توان گفت که در حالت استیصال و اضمحلال قرار دارد.

خوب اگر این وضعیت فعلی ادامه یابد چه تصویری را می توان برای سوریه متصور شد؟

اگر این روند خشونت آمیز ادامه پیدا کند باید به انتظار یک جنگ منطقه ای و حتی فراتر نشست.  مگر آنکه انتخابات در آمریکا و فرانسه به این نتیجه رسیده و نخبگان در این دو کشور در یک روند توافق با روسیه، چین و ایران این بحران را مدیریت کنند. در غیر این صورت باید به انتظار تحولات جدید و در عین حال بزرگ نشست.

شما به اپوزوسیون تضعیف شده اشاره کردید. خوب با این اوضاع آیا فکر می کنید که در صورت پیروزی اسد بر اوضاع فعلی ،  وی بار دیگر روند سابق را احیا کند؟

به هیچ وجه. اسد دیگر به دوران گذشته باز نمی گردد. اسد نمی تواند اوضاع سابق را احیا کند. بواقع مجموعه تحولات داخلی و خارجی این اجازه را به اسد نمی دهد. لذا حتما باید اصلاحات صورت بگیرد که این امر هم برای اسد و هم برای سوریه مناسب است. اسد نمی تواند حزب بعث و رهبری آن را احیا کند. لذا ما با سوریه جدید و متفاوت روبه رو می شویم که به نفع اسد و مردم سوریه است.

Share