May 18, 2022 – 6:02 am | Comments Off on چهار دهه جنگ پیچیده ترکیبی علیه ایران

ابراهیم اخلاصی
نویسنده و پژوهشگر
مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

جنگ هیبرید یا عملیات ترکیبی  Hybrid Warfare) ) واژه ای ست که استفاده و بهره گیری از آن در جهان و به ویژه در خاورمیانه و …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » ايران, بالکان, خاورمیانه, گفتگو

اقلیم کردستان عراق، نقش و توان میانجی گری در صلح پ ک ک با آنکارا – گفتگو با دکتر حسن لاسجردی کارشناس مسائل کردی

نگارش در April 9, 2013 – 1:55 am
اقلیم کردستان عراق، نقش و توان میانجی گری در صلح پ ک ک با آنکارا  – گفتگو با دکتر حسن لاسجردی  کارشناس مسائل کردی
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

چندی پیش هیات شش نفره نمایدگان عضو حزب صلح و دموکراسی و کنگره جامعه دموکراتیک ترکیه برای دیدار و رایزنی با سران پ.ک.ک در خصوص مذاکرات صلح به اقلیم کردستان عراق رفتند  و در شهر سلیمانیه با ملابختیار، کوسرت رسول علی و چند تن دیگر از چهره های برتر حزب اتحادیه میهنی کردستان عراق و نیز حزب اتحاد اسلامی و تغییر(گوران) دیدار کردند. همچنین این هیئت  با نچیروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان عراق گفتگو کردند. در این راستا با توجه به نوع  درخواست هیا ترکیه از اقلیم کردستان در مذاکره و فشار بر پ ک ک و همچنین  توان و نقش اقلیم کردستان در  مذاکره بین دولت ترکیه و حزب کارگران کردستان و بررسی بیشتر نقش اقلیم کردستان در آینده مذاکره صلح بین پ ک ک و دولت ترکیه به گفتگویی با دکتر حسن لاسجردی کارشناس مسائل کردی، پژوهشگر و تحلیل گر رسانه ای پرداخته ایم:

واژگان کلیدی: اهمیت میانجی گری اقلیم کردستان در صلح پ ک ک با ترکیه، توان نقش میانجی گرانه اقلیم کردستان، صلح پ ک ک با ترکیه، احزاب اقلیم کردستان و میانجی گری در صلح پ ک ک با آنکارا، پیامدهای میانجی گری اقلیم کردستان در صلح پ ک ک با آنکارا

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نوع نگاه ترکیه به ایفای نقش میانجی گرانه اقلیم کردستان در مذاکره ترکیه با پ ک ک چیست؟

من فکر می کنم نقش آفرینی که اقلیم کردستان در گفتگوهای پ ک ک با دولت ترکیه دارد به نوع نگاه ترکیه به اقلیم کردستان بر می گردد. در طول بحران سوریه و بحرانهای مرتبط با عراق، ترکیه بر این نظر بوده است که فرصتی را به اقلیم کردستان دهد تا حدی اقلیم کردستان خود را بروز و ظهور دهد و این افزایش نقش موجب گردد تا از چتر دولت عراق بیرون آید. یعنی من فکر می کنم بحران سوریه و تحولات داخل عراق تا حدی فرصت ابراز اندام اقلیم را افزایش داد. چرا که هم اقلیم به این ایفای نقش بیشتر علاقمند بود و هم کمک های ترکیه و بعضا کشورهایی دیگر مانند عربستان به این منطقه کمک کرد تا از شرایط گذشته خود بیرون بیاید و فرصت جدیدی را تجربه کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:  اهمیت ایفای نقش اقلیم کردستان عراق و احزاب این منطقه در هر گونه گفتگوی پ ک ک با دولت ترکیه چیست و آیا اقلیم کردستان خود را دارای این پتانسیل می بیند که بخواهد تجربه ترکیه را در میانجی گری و فرصت سازی نوین در بحران های منطقه ای تجربه کند ؟

 بله. یعنی آنچه که اکنون اقلیم در حال انجام آن است نوعی کپی بردرای از تلاش های ترکیه در مورد برخی از پرونده ها از جمله مساله هسته ای ایران و … است. اقلیم اکنون خود را دارای این پتانسیل می بیند که بخواهد تجربه ترکیه را در میانجی گری و فرصت سازی تجربه کند. تجربه گذشته میانجی گری ترک ها این زمینه سازی را به اقلیم می دهند تا نقش آفرینی کند، مورد توجه قدرت ها و سازمانها قرار گیرد، جایگاه خود را ارتقا دهد و بازیگری مطرح شود. اما اینکه اقلیم کردستان بتواند این نقش میانجی گرانه را ایفا کند مورد سوال است. چرا که هنوز موضوع حاکمیت ملی در عراق در شمول دولت مرکزی است و دولت مرکزی تحت تاثیر تضادها با ترکیه است. در این حال اگر چه ترکیه به دنبال آن هست که از حکومت اقلیم رقیب یا نیروی وزن دار و تاثیرگذار درست کنند، اما به این سادگی نیست که اقلیم کردستان بتواند موثر و خیلی فعال باشد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: رابطه و میزان تاثیر احزاب عمده اقلیم کردستان یعنی حزب دمکرات کردستان و اتحادیه میهنی بر پ ک ک به منظور میانجی گری تا چه میزانی است ؟

چون در حال حاضر جایگاه و مواضع طالبانی و بارزانی با بحث های حاکمیتی مرتبط است من فکر می کنم بین این دو تفاوتی وجود دارد. یعنی نگاه طالبانی و اتحادیه میهنی آن است که تا جایی که بتوانند چتر دولت عراق را با خود داشته باشند، چرا که  طالبانی رئیس جمهور عراق هم هست و باید وزن آنها را در حاکمیت حفظ کند. از سوی دیگر بارزانی نگاهی متفاوت دارد و به جهت شرایط کنونی حزب اتحادیه میهنی و جلال طالبانی درصدد افزایش جایگاه خود و اقلیم است. با توجه به مجموعه مبارزات جلال طالبانی رفتار میانه روتر و پخته تری دارد. اکنون با توجه به این توضیحات باید گفت بارزانی بیشتر به دنبال میانجی گری بین پ ک ک و ترکیه است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: یعنی اتحادیه میهنی چندان به دنبال میانجی گری بین دولت ترکیه و پ ک ک نیست؟

آقای طالبانی و حزب اتحادیه میهنی در دولت اقلیم حضور دارند، اما زیاد به دنبال میانجی گری و سرمایه گذاری بر روی پ ک ک نیستند. آنان علاقمند هستند اگر قرار است موضوع پ ک ک در شمال عراق حل گردد بین دو دولت ترکیه و عراق باشد. یعنی حزب طالبانی بر این نظر است که دولت عراق در فضای میانجیگری ترکیه با پ ک ک وارد گردد، اما بارزانی و حزب وی بر این اندیشه اند که توان کشیدن بار بزرگ میانجی گری را دارند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در شرایط کنونی تا چه حدی فضا برای میانجیگری بارزانی و حزب وی بین پ ک ک و دولت ترکیه مهیاتر شده است؟

 من فکر می کنم مجموعه تحولات که درشمال عراق رخ داده است زمینه مناسبی را برای وفاق به وجود آورده است و از گذشته مناسب تر است.  با توجه به گفتگوها با اوجالان و نگاه ترکیه به گفتگو با جناح عراقی پ ک ک در  قندیل، دولت ترکیه به دنبال آن است که مجموعه پ ک ک را در جایی محصور شده با چوب روابط اقتصادی کنترل کند. یعنی همه این شرایط و قرار دادن وضعیتهایی همچون خلع سلاح، خارج شدن نیروهای پ ک ک از ترکیه و … بیانگر آن است که دولت ترکیه بتواند فرصت نوینی ایجاد کند تا پ ک ک را در فضایی گرد آورد و با توجه به اهرم روابط اقتصادی آنان را کنترل کند. من فکر می کنم با توجه به آنچه کردها در عراق تجربه کرده اند یافتن نوعی میانجی گر از بین همه عوامل کار سختی است. من هم فکر نمی کنم پ ک ک به این سادگی با ترکیه کنار بیاید. چرا که موضوع اقلیت ها در منطقه خاورمیانه بویژه اقلیت مهمی چون کردها همیشه مورد نظر و مناقشه دولت های مختلف بوده است. یعنی حل مناقشه با یک طرف نمی تواند به معنای پایان موضوع باشد. در این حال با توجه به تجربیات تاریخی کردهای عراق تاثیرگذاری کردهای عراق در تحولات آینده پ ک ک و گفتگوهای صلح با دولت ترکیه تاثیرگذار است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در صورت موفقیت روند میانجی گری بین پ ک ک و دولت ترکیه این امر چه تاثیری بر روابط ترکیه و اقلیم کردستان دارد؟

اگر ترکیه موفق شود که طرح صلح خود را با پ ک ک جلو برد، با کردها به موافقت اصولی رسد و خروج نیروهای پ ک ک به عراق، آزادی زندانیان، اعلام مواضع اوجالان و خلع سلاح هم انجام گیرد باز هم روند صلح دارای نوسانات بسیار زیادی است. آنچه مسلم است باید زیر ساخت های این امر شکل گیرد و اگر قرار است تعدادی از مردم ترکیه به عراق آیند بحث های حقوقی و تابعیتی نوینی طرح خواهد شد که باید حل گردد. در این حال هر چند این امر در روی کاغذ سخت نیست، اما در واقع در عرصه سیاسی با موانع و نوسان روبرو است. نکته دیگر آن است که به هر صورت بین کادر پ ک ک در عراق و ترکیه تفاوت است و احساس من این است که روند صلح زمان بر خواهد بود و به سرعتی که دولت ترکیه در نظر دارد به جلو نرود.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا میتوان پیامدها منفی در هر گونه مذاکرات صلح بین ترکیه و پ ک ک برای اقلیم کردستان متصور شد؟

بله. میتوان نشانه های منفی در این زمینه یافت. در این حال باید توجه داشت که بحث حاکمیت ملی عراق مورد توجه است و باید توجه کرد آیا دولت عراق با حکومت اقلیم در این مسیر همراه است یا نه؟ آیا مذاکره بین پ ک ک و ترکیه در فضای دولت عراق انجام می شود یا اقلیم به عنوان واحد سیاسی مستقل با دولت عراق همراه نیست؟ همچنین با توجه به نوع خودمختاری اقلیم کردستان رفت و آمد گروههای شناسامه دار و … در اقلیم راحت تر شده است و این امر سبب شده کشورهای منطقه به این امر  حساس شوند. همچنین حضور بیشتر پ ک ک در شمال عراق موجب نوعی واکنش دولتهای منطقه به این امر هم خواهد شد و بر  اقلیم کردستان هم تاثیر گذار خواهد بود. در این حال چون سابقه پ ک ک در ترکیه سابقه نظامی بوده فکر می کنم توجه عناصر بیرونی بویژه امریکا و اسرائیل به این منطقه  بیشتر جلب شود.

 

گفتگو از: فرزاد رمضانی بونش

 

 

 

Share