January 17, 2022 – 5:19 am | Comments Off on استراتژی قدرت دریایی چین

مریم وریج کاظمی
پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
مرکز بین المللی مطالعات صلح– IPSC

در گزارش سیاسی که در پاییز 2012، دبیرکل سابق حزب کمونیست چین، هو جینتائو، به هجدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین ارائه کرد، تاکید داشت:« ما …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, سوریه, عراق, گفتگو

آینده ائتلاف ضد داعش در گفتگو با دکتر علی بیگدلی

نگارش در October 1, 2014 – 9:38 pm
آینده ائتلاف ضد داعش  در گفتگو با دکتر علی بیگدلی
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

تشکیل ائتلاف بر ضد داعش از مهمترین رخدادهای منطقه خاورمیانه در هفته های گذشته بوده است. در این بین برای واکاوی آینده این ائتلاف و چگونگی روابط بین اعضا گفتگویی با دکتر بیگدلی داشته ایم:

 واژگان کلیدی: ائتلاف بر ضد داعش، ائتلاف ، داعش، امریکا و داعش ، اعراب و داعش

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: علت اصلی حمله بر ضد داعش در عراق و سوریه چیست؟

اصلی­ترین هدف امریکا از تشکیل داعش مشخص است. امریکا، اسرائیل و عربستان سعودی برای جلوگیری از گسترش شیعی­گری این پدیده را به وجود آوردند و الان به این نتیجه رسیده­اند که دیگر این پدیده از دست خودشان خارج شده و تبدیل به یک پدیده­ی منفی شده است. کسانی به داعش کمک مالی می­کنند؛ از جمله ثروتمندان سوری، قطر، عربستان سعودی و ثروتمندان ترکیه، به طور کلی گرایش داعش از جانب امریکا و حتی عربستان سعودی جدا شد و به سمت یک توده­گرایی خیلی وحشی و گسترده رفت.

یعنی توده­های مسلمان در اروپا، به دلیل تنگناهای اقتصادی و بی­حرمتی­هایی که اروپایی­ها نسبت به آن­ها داشتند، یک فراخوان سراسری دادند و تعداد زیادی از نیروهای جوان مسلمانی که مورد بی­مهری جامعه­ی اروپایی و حتی امریکا قرار گرفته بودند، به سرعت جذب شدند و داعش تبدیل به یک پدیده­ی بین المللی و نظام چریکی بسیار قدرتمند با سرمایه­ی بسیار بسیار قابل ملاحظه شد. بارها آقای بغدادی اعلام کرده است که ما منافع امریکا را در همه­ی جای دنیا ضد خطر می­دانیم و با آن مبارزه می­کنیم. دیدیم در مسئله­ی الجزایر آن­ها به طرفدارانشان پیغام دادند. در واقع پدیده­ی شوم داعش به سرعت تبدیل به یک پدیده­ی بین المللی شده است. بنابراین مبارزه با این پدیده و با شیوه­هایی که امریکا در پیش گرفته است بسیار کار سنگین و سختی است و به هیچ نتیجه­ای نخواهیم رسید.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اهداف کشورهای عربی از حضور در ائتلاف چیست؟

عربستان با قطر و حتی عربستان با امارات و از طرف دیگر این­ها کاملا از مردمشان جدا شدند. یعنی دولت­هایشان به دلیل مصلحت سیاسی به جانب امریکا رفتند و امروز هم عربستان سعودی تصاویر تمام خلبان­های خود را که پایگاه­های داعش را بمباران کردند منتشر کرده است.. بنابراین دولت­ها به سمت امریکا می­روند و مصلحت سیاسی را رفتن به جانب امریکا می­دانند. ولی توده­های مردم حرکت و اهدافی غیر از دولت­هایشان دارند. در واقع کشورهای عربی به دلیل حفظ رابطه­ با امریکا ناچارند عضو این ائتلاف شوند، ولی دو تا مشکل اختلافشان با یکدیگر و مشکل با مردم را دارند. بخشی از مردم به سوی حمایت از داعش حرکت می­کنند، دولت هم ناچار است در جهت حفظ ظاهر عضو ائتلاف شود، ولی باطنا خود دولت عربستان سعودی هم طرفدار این قضیه است. در واقع اگر عرب­ها دخالت می­کنند این دخالت فقط ظاهری است و از طریق هوا هم به هیچ نتیجه­ای نمی­رسند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نگاه روسیه و چین به این قضیه چیست؟

روسیه که کاملا وضعش مشخص است. آقای پوتین بارها اعلام کرده است که این اقدام خلاف منشور شورای امنیت است و باید از تصویب شورای امنیت بگذرد. روس­ها هم بدشان نمی­آید که امریکایی­ها و اروپایی­ها گرفتار داعش شوند و مشکل اوکراین را حل کنند. چینی ها هیچ نقش عمده و منفعتی در این راه ندارند. این هم به دلیل این است که از سیاست­های عمومی روسیه تبعیت می­کند. از نگاهی داعش برای روسیه و چین خطری ندارد و روسیه هم بدش نمی­آید که امریکایی­ها درگیر داعش باشند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: رویکرد کنونی ائتلاف ضد داعش چه پیامدها و تاثیراتی بر دولت­های عراق و سوریه دارد؟

دولت عراق بدش نمی­آید که امریکایی­ها داعش را پس بزنند و اجازه ندهند به بغداد نزدیک شوند و آن­ها صاحب یک حکومت مقتدر باشند. امریکایی­ها هم با توجه به پیمان امنیتی که با عراق امضا کردند، می­توانند بدون اجازه­ی عراق هم دست به اقدامات هوایی بزنند، اما درمورد سوریه کاملا متفاوت است. امریکایی­ها با سه گروه معارض بشار اسد مواجه هستند. یکی ارتش ملی است، دیگری النصره و سوم هم داعش است. النصره و داعش اگرچه تفکراتشان نزدیک به هم است، اما در بعضی موارد با هم اختلاف دارند و بارها هم به سمت هم اسلحه­ کشیده­اند. امریکایی­ها نمی­دانند با این سه گروه چه کنند. اگر داعش را تحت فشار قرار دهند باعث تقویت بشار اسد می­شود، اگر بخواهند داعش را در سوریه نزنند، فضا برای داعش باز و به سمت سوریه فرار می­کنند.همان طور که چند روز پیش مناطقی را تصرف کردند. بنابراین در سوریه جنگیدن کار مشکلی است. امریکایی­ها به این نتیجه رسیدند که در برابر داعش و النصره بشار اسد را حفظ کنند خطر آن کمتر است. اما هنوز هم با توجه به خصومتی که عربستان سعودی نسبت به سوریه دارد، به نتیجه­ی قطعی نرسیده­اند.

آقای اوباما با توجه به این یکی دو سال به عمر دولت باقی نمانده، نمی خواست خود را گرفتار یک جنگ بی پایان کند، وی برنده جایزه­ی صلح نوبل بوده و نمی­خواهد خود را جنگ افروز معرفی کند. اکنون مسئله­ی داعش الان به یک کلاف­های سردرگمی تبدیل شده است و به همین دلایل مبارزه با آن شاید بتوان گفت غیرممکن است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اعضای موثر اتحادیه­ی اروپا، به ویژه آلمان چه نگاهی به این ائتلاف دارند؟

خانم مرکل زن زیرکی است. در مسائل شمال افریقا هم دخالتی نکرد، برای این­که آلمان منافعی در آن­جا ندارد. در این­جا آلمان چون عضو اتحادیه­ی اروپا است، اعلام کرد ما به هیچ وجه نیرو پیاده نمی­کنیم. اخیرا 10 الی 15 تا اف 16 و تعدادی هم برای آموزش به سلیمانیه فرستادند. ولی به طور کلی خانم مرکل نسبت به کشورهای دیگر اروپایی، رویکرد نظامی کمتری دارد و تلاش می­کند بازارهای خود را از دست ندهد. تفکر ایشان یک تفکر اقتصادی است و نه یک تفکر نظامی و به همین دلیل هم موفق بوده است. رویکرد خانم مرکل به عنوان مهم­ترین عضو اتحادیه­ی اروپا یک رویکرد ظاهری است و سعی می­کند موقعیت خود را حفظ کند و خصومت داعش را علیه خود به وجود نیاورد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:آیا می­توان گفت شاهد تغییر رویکرد تئوری ترکیه نسبت به ائتلاف ضد داعش هستیم؟

ترکیه با توجه به این­که عضو ناتو است، بارها اعلام کرده است هیچ اقدام نظامی علیه داعش به عمل نمی­آورد. وضعیت ترکیه هم شبیه عربستان سعودی است. در اتفاقاتی که به عنوان بهار عرب در شمال افریقا افتاد، بعد از سرکوب اخوان المسلمین در مصر، خصومتی بین مصر و ترکیه به وجود آمد و با توجه به این که عربستان هم ضد اخوان السلمین است، یک خصومت هم بین عربستان و ترکیه به وجود آمد. ترکیه کاملا خود را از این ماجرا بیرون کشیده است، چهل پنجاه نفر دیپلماتی هم که داشت آزاد کردند و روابطشان با داعش، روابط پنهانی است. اما سرمایه­داران ترک خیلی به داعش کمک مالی می­کنند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آینده­ی ائتلاف ضد داعش به چه سمت و سویی پیش می­رود؟

امریکایی­ها عادت دارند با هر پدیده­ای که می­خواهند مبارزه کنند، آن را به یک پدیده­ی جهانی تبدیل می­کنند. همان طور که در مسئله­ی هسته­ای ایران، مسئله­ی سوریه و مسئله­ی اوکراین این کار را کردند، الان هم می­خواهند پدیده­ی داعش را به یک پدیده­ی بین المللی تبدیل کنند که از یک وجاهت عمومی برخوردار شوند. به جای این­که مصوبه­ی شورای امنیت را داشته باشند، از این طریق این امر را تبدیل به یک پدیده­ی جهانی می­کنند. اما این شیوه­ی مبارزه به هیچ نتیجه­ای نمی­رسد. امریکا هم به این نتیجه رسیده است که این ائتلاف هیچ نتیجه­ای نداده است، بنابراین به خاطر اطمینان خاطر مردم خود دست به چنین اقداماتی می­زند که می­داند هیچ نتیجه­ای نخواهد داشت. این­ها از القاعده یاد گرفته­اند که با مردم مخلوطئ ­شوند، به همین دلیل در تعداد زیادی از بمباران­هایی که تا الان، امریکا و فرانسه و انگلیس کرده­اند، نیروهای مردمی از بین رفته­اند. بنابراین مبارزه با داعش، خیلی کار مشکل و سختی است. ائتلافی هم که در پاریس تشکیل شد، فقط یک صورت ظاهر داشت.

به دلیل اختلافاتی که بین اعضا وجود دارد، به نتیجه­ی مطلوبی نمی­رسد. هم به دلیل اختلافاتی که بین اعضا و امریکا وجود دارد و هم وابستگی­های پنهانی که دولت­های منطقه با داعش دارند، نتیجه­ی مطلوبی نخواهد داشت. الان همه می­دانند که اگر قرار باشد کشوری تاثیر بیشتری از کشورهای دیگر داشته باشد، ایران است. به دلیل این­که ژئوپلتیک عراق و کانال­های نفوذ در عراق را می­شناسد. بنابراین این ائتلاف باید به این سمت و سو حرکت کند که یک نیروی بین المللی به رهبری امریکا با تمام امکانات اطلاعاتی، امنیتی و سیستم­های نظامی، داعش را هم در عراق و هم در سوریه به نحوی محاصره کند.

 

Share