اسفند ۲۵, ۱۳۹۷ – ۶:۵۸ ق.ظ |

اکبر قاسمی
سفیر پیشین در اوکراین
مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC 
-تیم امنیت ملی ترامپ بطور حریصانه در صدد فروپاشی سامانه حاکمیت مادرو درحلقه های چندگانه مبادرت نموده و درصدد سرعت بخشیدن به دستاوردهای ملموس ترخود هستند .

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » آسیا, خاورمیانه, خلیج فارس, عربستان, گزیده ها, گفتگو

منافع قدرت ها و کاهش فشار بر ولیعهد عربستان – گفتگو با قاسم محب علی

نگارش در آذر ۱۱, ۱۳۹۷ – ۸:۳۷ ق.ظ
Share

کارشناس مسائل خاورمیانه

مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC

 محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی پرونده قتل جمال خاشقچی کوشش کرده است با سفرهای دوره‌ای به کشورهای عربی، شمال آفریقا و سپس اجلاس جی ۲۰ به احیای پرستیژ آسیب خورده خود دست بزند. در این بین برای بررسی بیشتر سفر و پیامدهای محمد به سلمان گفتگویی داشته‌ایم:

واژگان کلیدی: منافع قدرت ها، کاهش فشار، ولیعهد عربستان، محمد بن سلمان،قاسم محب علی

 مرکز بین المللی مطالعات صلح: سلمان به علل توجه بن سلمان به انجام سفرهای دوره‌ای در وضعیت کنونی چیست؟

 بعد از قضیه خاشقچی واکنش هایی که افکار عمومی و جهان نسبت به قتل جمال خاشقچی روزنامه نگار مخالف عربستان سعودی نشان داد، به نظر می‌رسد که آقای بن سلمان در حالت انزوا و فشار بین المللی قرار گرفت. لذا از مدتی با کمک حامیان خود در منطقه و ترامپ در امریکا به بازسازی وضعیت خود در منطقه پرداخته و بازسازی موقعیت خود را با مجموعه ای از سفرهای دوره‌ای از امارات، شمال آفریقا و اجلاس جی بیست را مد نظر قرار داد. به نوعی تلاش شد تا چهره ی از دست رفته ی محمد بن سلمان ترمیم گردد.  در این بین برخی از کشورها به خاطر منافع مادی در پروژه های بزرگ عربستان سعودی در کشورهای مختلف چون نفت خیلی مایل نیستند تا خیلی در در  زمینه خاشقچی توجه نکنند. چنانچه و ترامپ در این زمینه تلاش کرد به بهبود روابط بپردازد و چین و روسیه نیز همین رویکرد را مد نظر قرار دادند.  اروپایی هر چند تلاش کردند رویکردی دوگانه را مد نظر قرار بدهند اما کنش آنها خیلی جدی نبود. فشارهای زیاد ترکیه نیز در این زمینه با گذشت زمان فروکش کرده است.  لذا عربستان وبن سلمان در حال بازسازی مجدد موقعیت خود در سطح منطقه و جهان است.

 مرکز بین المللی مطالعات صلح: جایگاه محمد بن سلمان در داخل عربستان با چه وضعیتی روبرو شده است؟

 در واقع با توجه به رقابت جناح‌های مختلف و شخصیت‌های مختلف در داخل هیئت حاکمه عربستان سناریوهایی مطرح بود. یکی از این سناریوها محمد بن سلمان با شرایطی نوین وضعیت خود را ادامه دهد. سناریوی دیگر این بود که فرزندان پادشاه بنیانگذار سعود آل سعود به ولیعهدی برگردند یا همچنین نسل دوم فرزندان ملک عبدالله یا نایف گزینه‌ای برای ولیعهد باشند. اما در وضعیت کنونی به نظر می رسد سناریوهای دیگر ضعیف باشد و محمد بن سلمان در حال بازسازی جایگاه خود است و هر چند اختلافات و رقابت ها در داخل آل سعود همچنان وجود دارد و لذا حتی اگر در مورد مسئاله و پرونده قاچاق نیز پشت سر بگذارد، سرنوشت جنگ یمن از جمله مهمترین مسائل در آینده ی اختلاف است.

 مرکز بین المللی مطالعات صلح: جایگاه بن سلمان در کشورهای مختلف کشور عربی در شرایط کنونی چگونه است؟

 این امر باید تقسیم گردد. در از کشورهای عربی واکنش های متفاوتی نسبت به جایگاه بن سلمان وجود دارد. قطر به ویژه تلویزیون الجزیره و رسانه های قطری همچنان تلاش می کنند مسئله خاشقچی قاشقچی همچنان زنده بماند. در کشورهایی مانند تونس و الجزایر که فضای بازتری و فاصله بین حکومت و رسانه ها وجود دارد مخالفانی در این زمینه وجود دارند. بنابراین  نظر واحد در این زمینه نیست. در واقع نمی‌توان نظر واحدی که این زمینه مورد اشاره قرار داد، بلکه منافعی که دولت ها سیاسی در رابطه ای که عربستان مذهبی و عربی و در موارد مختلف دارد توانسته است رسانه و دولت‌ها را با به خود جذب کند.  در این زمینه عربستان سعودی تا حدی موفق عمل کرده است و تلاش ترکیه و رسانه‌های مخالف برخی در داخل امریکا مندرج خیلی نتوانسته و به نظر نمی رسد توانسته باشد بر ضد محمد بن سلمان موثر باشند. من فکر می کنم که فعلا منافع قدرت های بزرگ این است که عربستان سعودی دست نخورد و همچنان موقعیت  آقای بن سلمان مستحکم باقی بماند.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به دیدارهای دیدارهای محمد بن سلمان از آرژانتین و اجلاس جی ۲۰ در چه صورت ممکن است جایگاه بن سلمان در عربستان متزلزل گردد؟

 این هم بستگی دارد که نیروهای داخلی عربستان و وضعیتی در یمن شرایط نوین دیگری را پیش روی خود قرار دهد. اما به نظر می‌رسد این امر خیلی تاثیر گذار نیست. در واقع قدرت مالی عربستان سعودی ، پروژه‌های بزرگ و بزرگ عربستان و نقش در کنترل بازار نفت موجب شده قدرتهای شرقی چین و روسیه به نوعی در رقابت با امریکا روابط خود را با عربستان را مد نظر قرار دارد.  به نظر می رسد که برای بهره بردن از فضای داخلی عربستان رقابتی شکل گرفته و همچنین در واقع نگرانی بزرگتر این است که تغییر عربستان به فروپاشی اوضاع امنیتی منطقه منجر گردد و نیروی افراطی و رادیکال قدرت را در دست گیرند. لذا از این جنبه با محمد بن سلمان با احتیاط برخورد میکنند و مانع از فشار گسترده و عربستان سعودی می شوند.  بعد دیگر اسرائیل می خواهد موقعیت عربستان را در برابر ایران تقویت گردد و از فضای تنش بین ایران و عربستان بهره برد و رابطه با کشورهای عربی را تلطیف و قضیه فلسطین را حداقل از موضوع اصلی جانب خارج کند.  بنابراین اگر تنش در مناسبات ایران و عربستان تا اندازه کاهش پیدا کند نگرانی هایی طرفهای دیگر کاهش و فشار بر عربستان سعودی افزایش یابد. همچنین حل تنش بین ایران و امریکا ممکن است دامنه فشار به عربستان افزایش پیدا کند. اما تا زمانی که این بحران وجود دارد و روابط ایران امریکا و رابطه ایران و عربستان همراه با خصومت باشد، به نظر نمیرسد قدرتی حاضر باشد به عربستان فشار بیشتری وارد کند.

Share