شهریور ۲۳, ۱۳۹۸ – ۵:۳۲ ب.ظ |

سیده سارا فاطمیان
پژوهشگر حوزه محیط زیست و دیپلماسی آب
مرکز بین المللی مطالعات صلح –IPSC
 
مقدمه
امروزه تغییرات اقلیمی و به تبع آن خشکسالی و بحران آب از مهم‌ترین مسائلی است که به روابط بین کشورها شکل …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » آمریکا, خاورمیانه, سوریه, گفتگو

طرح حمله به سوریه و دلگرم کردن مخالفان – گفتگو با حسین شیخ الاسلامی

نگارش در شهریور ۶, ۱۳۹۲ – ۸:۱۵ ب.ظ
طرح حمله به سوریه و دلگرم کردن مخالفان  – گفتگو با حسین شیخ الاسلامی
Share

 مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

انجام حمله شیمیایی در اطراف دمشق که دست کم 1300 نفر را کشت پرونده سوریه را وارد مرحله تازه ای کرد و موجب انتشار خبرها و گزارش هایی از استقرار نیروهای دریایی و همچنین کشتی‌های جنگی مسلح به موشک‌های کروز آمریکا در نزدیکی سوریه و همچنین آمادگی آمریکا برای اقدام نظامی علیه دولت سوریه شد. همین امر بهانه ای شد تا برای بررسی بیشتر تحولات داخلی و خارجی بحران سوریه به گفتگویی با حسین شیخ الاسلامی سفیر پیشین ایران و کارشناس امور سوریه بپردازیم:

واژگان کلیدی: طرح حمله به سوریه و دلگرم کردن مخالفان، طرح حمله به سوریه، حمله محدود امریکا به سوریه، حمله همه جانبه امریکا به سوریه، سلاح شیمیایی و  حمله به سوریه

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: علل توجه گسترده رسانه ای و سیاسی به مساله استفاده دولت از سلاح شیمیایی در سوریه چیست؟

در واقع باید گفت علت طرح مساله سلاح شیمیایی و به کارگیری آن توسط دولت اسد باخت مخالفان در میدان  نظامی در سوریه است و آنان ناچار به عقب نشینی هستند. علت این باخت و عقب نشینی هم با فاکتور و عامل جدید در صحنه ی میدانی سوریه یا نیروی دفاع ملی یا جیش الشعبی که به نوعی همان بسیج است برمی گردد. در واقع قبلا بعد از هر عملیات ارتش بعد از پاکسازی نمی توانست در آن منطقه مستقر گردد، لذا تروریست ها به این مناطق بر می گشتند. اما با توجه به پدیده بسیج، که ارتش سوریه از اهالی همان منطقه نیروی مردمی را تشکیل داد، توانست با آمدن دوباره تروریست ها مقابله کند. این رویکرد موفقیت آمیز بود. چرا که مردم محلی به حضور تروریست ها اعتقادی نداشتند. در این شرایط نیروهای دفاع مردمی رشد کرد و منطقه به منطقه که توسط ارتش پاکسازی انجام میگرفت تثبیتی هم انجام میگرفت، اما قبلا اینگونه نبود و تروریست ها به گونه بسیار سیال حرکت می کردند. همچنین اختلاف بین مخالفان و تروریست ها و اعمال هجویاتی به نام دین، کمک از خارج و.. هم به این امر کمک کرد تا نیروی دفاع ملی قدرت گیرد. یعنی وقتی که مخالفان و تروریست ها در میدان نظامی باختند در صحنه ی سیاست هم کم آوردند و از مذاکره و کنفرانس ژنو فرار می کردند و صریحا گفتند تا سرزمینی بیشتر در اختیار نگیریم در پای مذاکره نمی نشینم. گذشته از این در شرایط کنونی جبهه النصره و مخالفان در موضع ضعف قرار دارند و بین آنان و همچنین بین آنان و کردها اختلاف هایی وجود دارد. یعنی بعید است آنان در کنفرانسی در مورد سوریه حضور یابند. در این بین در مورد آتش بس هم هر چند ارتش منضبط است و می تواند در این مورد دست به  اقدام زند، اما گروه های مخالف با توجه به نوع اختلاف در بین خود دسترسی به سیاست واحدی ندارند. در این حال معارضه با اشتباهاتی که در مورد کردها انجام داد منطقه کردستان را به منطقه قرمز برای خود بدل کرده است. کردها قبلا با دولت سوریه یا می جنگید یا بی طرف بود اما با درگیری های اخیر کردستان سوریه هم به دولت نزدیک تر شده است. در این حال طرح سلاح شیمیایی نوعی فریب است. چگونه دولتی که خود بازرسان را دعوت به دمشق کرده است در نه کیلومتری دمشق از سلاح شیمیایی استفاده کند؟ این در حالی است که قبلا خیلی از تجهیزات سلاح  های شیمیایی در  دست ترویست ها پیدا شده است. همچنین قبل هم  چند عضو النصره در مرز ترکیه با سیلندر های گاز سارین دستگیر شده بودند. در وقع اینکه معارضه به گاز سارین دارند شکی نیست اینکه از نظر سیاسی انگیزه استفاده از آن را دارند شکی نیست، همچنین نیروهایی که حضر به عملیات انتخاری در میدان ها و مراکز شلوغ باشند از نظر منطقی قادر به بهره گیری از  سلاح شیمیایی هستند. لذا در شرایط کنونی و با باخت مخالفان عملا سلاح شیمیایی دست آویزی برای مخالفان و فشار بر اسد شده است .

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:وزیر دفاع آمریکا اخیرا از استقرار نیروهای دریایی و همچنین کشتی‌های جنگی مسلح به موشک‌های کروز آمریکا در نزدیکی سوریه خبر داد. در شرایط کنونی آیا بستر سازی سیاسی و نظامی چون استقرار نیروهای و تجهیزات نظامی امریکا در دریا و خشکی( کشورهایی چون اردن) ارتباطی با حمله به سوریه دارد؟

در مورد اینکه این آمادگی در حال انجام داده شدن است سخنی نیست، اما این حمله به نفع آنان نیست.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:مهمترین موانع هر گونه حمله نظامی محدود یا همه جانبه امریکا به سوریه چیست؟

راهبرد امریکا این است که این جنگ ادامه یاید تا توانایی های ضد اسرائیلی حکومت و ملت سوریه از بین رود. به این دلیل وقتی که تروریست ها ضعیف شدند حمله شیمیایی را خط قرمز دانستند. اما طرح حمله مطرح شد تا به نوعی مخالفان و تروریست ها را برای خارج نشدن از میدان مبارزه دلگرم کنند. چرا که در شرایط موجود اگر مخالفان و تروریست ها از صحنه سوریه دور شوند همه طرح های غربی ها و امریکایی ها در سوریه از بین خواهد رفت. گذشته از این سوریه دارای نیروی ضد هوایی خوبی هم هست و ناتو هم با قربانی کردن یک هواپیما و خلبان ترکی این امر را آزمایش کرد. همچنین بندر طروطوس مهمترین پایگاه نیروی دریای روسیه در منطقه است. با توجه به یخبندان بودن بنادر روسی در ماه هایی از سال و همچنین گذر نیروی دریای روسیه از دو تنگه ترکیه ی عضو ناتو برای روسیه که به دنبال اعمال قدرت خود در خارج از مرزها است بندر طروطوس اهمیت دارد. لذا از نظر راهبردی برای روسیه این بندر مهم است. همچنین رادارهای تجهیزات روسی در منطقه با رادارهای سوریه هماهنگ است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:برخی خبرها و گزارش ها حکایت از خواست اوباما از پنتاگون برای آمادگی برای گزینه‌های نظامی در سوریه می دهد. همچنین برخی از خبرها و گزارش ها هم حکایت از عدم تصمیم امریکایی ها در مورد حمله به سوریه دارد. در شرایط کنونی آیا نوعی اختلاف برای حمله به سوریه در بین رهبران امریکایی وجود دارد؟

امریکا دستاورد ملموسی در عراق و افغانستان به دست نیاورد و مردم این کشور هم موافق با یک درگیری دیگر در منطقه نیستند. بویژه اینکه راه انداختن نوعی جنگ برای اوبامایی که جایزه صلح نوبل گرفته است مناسب نیست. در این حال این هراس وجود دارد که وارد شدن در سوریه پیروزی نیست و خروج از آن مشکل است. در این بین هم باید دانست که جنگ در سوریه فقط هوایی نیست و باید در زمین هم تثبیت گردد. اکنون فقط 90 هزار نیروی بسیجی در اختیار ارتش سوریه است و تعیین کننده نبرد هم هستند. همچنین چنانچه اس سیصد های روسی هم در سوریه به کار گرفته شود توانایی هدف قراردادن موشک های کروز را هم دارند. در بعد دیگری اکنون با اشتباهاتی که تروریست ها کرده اند عملا در سوریه جایی ندارند. مخالفان و تروریست ها با گرفتن پول از خارج به نوعی در خدمت خارجی ها درآمده و بسیاری نیز از خارج به سوریه آمده اند. بشار اسد تا کنون توانسته است تمامیت ارضی کشور را حفظ و از تجزیه جلوگیری کند و استقلال کشور را حفظ کند. اکنون نیز هر روز انسجام مردم و طرفدرای مردم از حکومت بیشتر می شود. به علاوه درگیری هایی بین مخالفان و تروریست ها رخ میدهد. بین آنها و کردها هم درگیری های اتفاق افتاده است. به خاطر رفتار خشونت آمیز و تبلیغ رفتار خشونت آمیز مردم از آنان متنفر شده اند. انجام اعدام شکم پاره کردن و… موجب ایجاد ترس و وحشت شده است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا ممکن است طرح حمله محدودی در برنامه واشگتن بر ضد سوریه مطرح باشد؟

در اینکه مواضع مخالفان ضعیف شده است شکی نیست در اینکه امریکا تلاش می کند موضع مخالفان در مقابل دولت اسد تقویت گردد شکی نیست. اما اینکه امریکا دست به چنین ریسک بزرگی زند تردیدهایی وجود دارد. در واقع تبلیغاتی که در مورد حمله به سوریه به راه افتاده است  با هدف دلگرم گردن مخالفان است اما به نظر من امریکا به گونه واقعی در صحنه سوریه حضور نخواهد یافت. در این حال طرح حمله محدود هم با توجه به مشخص نبودن ابعاد و چگونگی پاسخ دادن  سوریه  با تردیدهایی روبر است.  ممکن است امریکا به جنگی کشیده شود چرا که بحران بسیار  حساس است و  نمی توان با آن شوخی کرد.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: چشم انداز رویکردهای سیاسی و نظامی امریکا در بحران سوریه را چگونه مورد پیش بینی قرار می دهید؟

 در واقع در شرایط کنونی مناطقی که در دست مخالفان است کم تر شده و در میز مذاکره هم برگ هایی مهم ندارند و عملا این دولت سوریه است که دست برتری را در صحنه ی میدانی سوریه دارد. لذا طرح حمله به سوریه به نوعی روحیه دادن به مخالفان و تروریست هاست. گذشته از آن نیز طرح حضور فرماندهای نظامی عربی و غربی در اردن هم می تواند در راستای دلگرم کردن مخالفان و شکست خوردگان صحنه ی میدانی سوریه تفسیرگردد. سیاست امریکایی ها ادامه دادن به درگیری های سوریه است تا توانایی های ارتش و ملت سوریه از بین رود.

 

گفتگو از فرزاد رمضانی بونش

 

Share