آینده کنش ترامپ در رابطه با ایران  گفتگو با دکتر علی خرم
آبان ۲۴, ۱۳۹۶ – ۴:۴۹ ق.ظ |

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

 
رویکرد های دونالد ترامپ در مورد ایران در ماه های اخیر تندتر شده است و مورد نظر بسیاری قرار گرفته و است. برای بررسی بیشتر وضعیت کنونی و سند …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خلیج فارس, مقالات, مقالات تحلیلی

حمله به غزه؛ راهی برای مقابله با بحران های فزاینده

نگارش در دی ۱۵, ۱۳۸۹ – ۱۰:۲۶ ق.ظ
حمله به غزه؛ راهی برای مقابله با بحران های  فزاینده
Share

سید مهدی مدنی

مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC


اسرائیل این  روزها، روزهای سختی را می گذارند.  چه آنکه این بازیگر با جبهه مختلفی در حال  نبرد است. آنچه در این نوشتار می آید  نگاهی به جببه مختلفی است که اسرائیل  با آن درگیر است و در پایان به راهکاری که اسرائیل برای خروج از این همه گرفتاری به آن می اندیشد، اشاره می شود.

جبهه  های مواجه اسرائیل

در یک نگاه کلی می توان گفت که اسرائیل در دو بعد داخلی و خارجی دچار مشکلاتی  است که بعضا برای این بازیگر تبدیل  به بحران نیز شده است.

  1. موج شناسایی فلسطین: اولین گرفتاری اسرائیل در عرصه بین المللی مواجه اسرائیل با موج فزاینده شناسایی فلسطین آن هم در مرزهای 1967 می باشد. کشورهای آمریکای لاتین در این زمینه پیش قراول شده اند. آر‍ژانتین، برزیل، بولیوی، اروگوئه و پیش از آن ونزوئلا از جمله کشورهایی بودند که فلسطین را شناسایی کردند. همچنین پیش بینی می شود که این موج فراگیر تر شود چه آنکه شیلی نیز قصد دارد تا این مهم را به انجام برساند. چند دولت های اروپایی نیز مانند نروژ این مسیر را در پیش گرفته اند. اینک بریتانیا نیز قصد دارد تا سطح مناسبات خود با فلسطین را ارتقا بخشد. امری که به طور یقین سبب تیرگی روابط اسرائیل با بریتانیا می شود. خاصه آنکه روابط این دو پس از استفاده تیم ترور موساد از پاسپورت های جعلی برای ترور المبحوح در دبی قدری تیره شده بود.
  2. شکست مذاکرات صلح: پس از آنکه مذاکرات صلح میان تشکیلات خودگردان به رهبری محمود عباس و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در واشنگتن و با میانجی گر شخص باراک اوباما آغاز شد، تحلیل گران واقع بین مسائل خاورمیانه گفتند که این مذاکرات به علت سرسختی اسرائیل به شکست می انجامد. خاصه آنکه اسرائیل دقیقا همان پیش شرط محمود عباس مبنی بر توقف شهرک سازی ها را نقض کرد و همین امر سبب خروج عباس از مذاکرات شد. این اقدام اسرائیل تا حدی دلسرد کننده بود که متحد استراتژیک این بازیگر، یعنی آمریکا نیز از این اقدام اسرائیل ابراز تاسف کرد. سر سختی اسرائیل در مذاکرات تا جایی بود که آنها حاضر به پذیرش پیشنهادات بی سابقه آمریکا در زمینه توقف شهرک سازی ها را نپذیرد. درنتیجه می توان گفت که اسرائیل در این بازی نیز با حالت مغلوبه خارج شد.
  3. لبنان: اسرائیل پس از ترور رفیق حریری بسیار کوشیده تا دادگاه بین المللی را تحت تاثیر قرار بدهد. سخنان اسماعیل فرنجیه و همچنین سید حسن نصر ا… در خصوص همکاری دادگاه بین المللی با اسرائیل و ارسال اطلاعات لبنان توسط بازپرسان دادگاه به اسرائیل شاهدی بر این مدعاست. ضمن اینکه باید گفت که اسرائیل همواره کوشیده تا با حمایت از جبهه 14 مارس و تلاش برای صدور کیفرخواست ابتدایی دادگاه بین المللی ترور رفیق حریری، راهی را برای مبارزه با مقاومت و از بین بردن حزب ا… بگشاید. حال آنکه شکل گیری یک جبهه اقلیمی از عربستان و سوریه ( ائتلاف سین سین) تا قطر – ترکیه – فرانسه و روسیه سبب شده که صدور کیفرخواست ابتدایی با وقفه مواجه شود. تهدید سید حسن نصر ا… مبنی بر محدود نبودن واکنش حزب ا… در صورت محکوم نمودن اعضایش سبب شده که صدور این کیفرخواست در هاله ای از ابهام فرو برود. به این موارد باید موضع گیری ایران به عنوان یک بازیگر اثر گذار در لبنان مبنی بر مردود بودن رای دادگاه را اضافه کرد. این امر تا جایی است که برخی از روزنامه های لبنانی مانند البیان از قول سعد الحریری اعلام کند که وی از خود خواهی پدرش صرف نظر کرده است. لذامی توان گفت که اسرائیل از جناح لبنان نیز طرفی بر نبسته است.
  4. ترکیه: «عذرخواهی». مسئله این است. واژه عذرخواهی این روزها در تحلیل مسائل دو بازیگر عمده زیاد شنیده می‌شود. پس از حمله وحشیانه نیروهای ویژه اسرائیل به کشتی امداد رسان غزه روابط دو بازیگر به شدت تیره و تار شد. البته پیش تر این رجب طیب اردوغان بود که در اجلاس جهانی داووس در سال 2009، شیمون پرز رئیس‌جمهور اسرائیل را به باد انتقاد گرفته و خطاب به او گفت که شما از دیدن کشته شدن کودکان بی‌گناه در غزه لذت می‌برید.
  5. روابط دو بازیگر روز به روز تیره تر شد و عدم
  6. عذر‌خواهی اسرائیل از ترکیه به خاطر حمله به کشتی آزادی غزه به این تیرگی افزود. البته در این میان تلاش‌های فراوانی برای آشتی دادن و مصالحه بر سر این موضوع صورت گرفت حتی آمریکا از دو طرف خواست تا این مسائل را فراموش کنند. همچنین شائول موفاز رئیس کمیته امور خارجی و امنیت پارلمان رژیم صهیونیستی (کنست) نیز به تازگی از نتانیاهو خواست تا اختلافات موجود با ترکیه را حل و فصل کند و برای این که ترکیه به آغوش سوریه، حزب‌الله لبنان و مقاومت فلسطین نرود، تلاش کنند. موفاز گفته که ما باید ترکیه را کشور دوست خود بدانیم نه کشوری که ما را تهدید می‌کند اما بر اساس شواهد امر می‌توان گفت که هنوز روابط دو بازیگر به شدت سرد است.
  7. روز دوشنبه وزیر خارجه افراطی اسرائیل سخنانی را بر زبان راند که حتی نخست وزیرش نیز از آنها تبری جست و اعلام کرد که نظرات وی شخصی است. لیبرمن درخواست معذرت‌خواهی از سوی ترکیه را «حرفی وقیحانه و یا فراتر از وقیحانه» لقب داده و مدعی شد: «اگر قرار باشد معذرت‌خواهی صورت بگیرد این دولت ترکیه است که باید از ما معذرت بخواهد نه ما از آنها.» اما این سخنان توسط نتانیاهو نیز بر زبان آورده شد. نتانیاهو معذرت‌خواهی از ترکیه را منتفی اعلام کرد. وی در مصاحبه‌ای با شبکه تلویزیونی «کانال ۱۰» اسرائیل گفت: «معذرت نخواهیم خواست، اما تاسف خود نسبت به این رویداد را به ترکیه ابراز می‌کنیم.» وی ادامه داد: «نمی‌خواهیم که سربازان‌مان به دادگاه‌های بین‌المللی کشانده شوند. سربازان ما بر طبق استانداردها عمل کردند.» وی در ادامه افزود که پوزش‌خواهی در این مورد می‌تواند به عنوان پذیرش تقصیر به شمار آید.
  8. این در حالی است که داوود اوغلو، وزیر خارجه‌ترکیه در تازه ترین اظهاراتش در گفت‌وگو با خبرگزاری سانای سوریه که پیش از سخنان لیبرمن و نتانیاهو منتشر شده گفته است: اسرائیل باید به خوبی بداند که بازگرداندن روابط بین آنکارا و تل آویو به روند طبیعی خود تنها با عذرخواهی رسمی اسرائیل از ترکیه پرداخت غرامت به خانواده‌های قربانیان حمله به کشتی ترکیه‌ای مرمره صورت می‌پذیرد. به این موارد موضع‌گیری صریح ترکیه در قبال عدم سکوت در برابر حمله احتمالی به غزه را باید اضافه کرد.  نکته دیگر در این زمینه اجماع بین لمللی علیه اسرئیل بود که به طور بی سابقه شکل گرفت. محکومیت اسرائیل توسط نزدیک ترین متحدان سبب شد که مشروعیت اسرائیل بیش از پیش با مشکل مواجه شود.
  9. عرصه داخلی و مناسبات قدرت: در این زمینه می توان به اختلافات لیبرمن و نتانیاهو و از طرفی انتقادات احزاب رقیب از سیاست های نتانیاهو اشاره کرد. در روزهای اخیر بار دیگر شاهد اظهار تند لیبرمن در زمینه فلسطین و تشکیلات خود گردان بودیم. این اظهارات از جانب نتانیاهو رد شد و این سخنان را نظرات شخصی اش دانست. البته این برای بار دوم است که این اتفاق می افتد. بار گذشته سخنان لیبرمن در اجلاس سالیانه سازمان ملل در مورد فلسطینی ها بقدری افراطی بود که جامعه یهودی امریکا که نخست وزیر اسرائیل را واداشت تا در این زمینه موضع گیری کند و بگوید که سخنان لیبرمن با او هماهنگ نشده است. علاوه بر این اختلافات، می توان به انتقادات تزیپی لیونی، رهبر مخالفان کنست و رئیس حزب کادیما اشاره کرد. وی نتانیاهو را متهم به هدر دادن فرصت ها برای صلح کرده است. عدم آزادی شالوط اسیر اسرائیلی نیز می رود تا به یک بحران تبدیل شود چه انکه خانوداه این اسیر توانسته اند تظاهرات متعددی را سازمان دهی کنند و نتانیاهو را متهم به ضعف در عمل کنند.

    به این  موارد کشف یک شبکه جاسوسی در مصر  را باید اضافه کرد که سبب شد سفیر اسرائیل در مصر بدون خبر مصر  را ترک کند و زمینه سردی روابط  دوبازیگر را رغم بزند.

راه حل برون رفت:

اینک باید دید که اسرائیل برای برون رفت از این شکست ها و یا بحران های پیش  رو چه اقدامی را د رنظر می گیرد. آنچه که بیش از هر چیز دیگر می تواند این بحرانها را سرپوش بگذارد آغاز جنگ با دشمن دیرینه خود یعنی حماس است. استقرار نیروهای نظامی در مرز غزه و همچنین آزمایش جدید ترین جنگ افزارهای خود در روزهای گذشته می تواند سر آغازی  برای تدارک یک جنگ دیگر باشد. خاصه انکه خبرگذاری ها از سفر قریب الوقوع نتانیاهو به مصر  خبر داده اند. این در حالی است که برخی از کارشناسان این سفر را مقدمه چینی برای حمله به غزه می دانند. ضمن اینکه شروع جنگ برای مدتی می تواند هجمه های صورت گرفته از داخل را به انزوا برده و گروه های داخلی اسرائیل را با دولت افراطی نتانیاهو همراه سازد.

Share