شهریور ۲۳, ۱۳۹۸ – ۵:۳۲ ب.ظ |

سیده سارا فاطمیان
پژوهشگر حوزه محیط زیست و دیپلماسی آب
مرکز بین المللی مطالعات صلح –IPSC
 
مقدمه
امروزه تغییرات اقلیمی و به تبع آن خشکسالی و بحران آب از مهم‌ترین مسائلی است که به روابط بین کشورها شکل …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » آسیای میانه, آمریکا, افغانستان, مقالات, مقالات تحلیلی

امریکا و رویکرد شکاف در بین طالبان در افغانستان

نگارش در شهریور ۲۷, ۱۳۹۲ – ۹:۱۰ ب.ظ
امریکا و رویکرد شکاف در بین طالبان در افغانستان
Share

عاشق حسین طوری

کارشناس و رئیس رادیو پشتو

 

نگاه کنونی طالبان به صلح در افغانستان:

 اصولا طالبان به نوعی تمامیت خواه هستند از آغاز آنان بر این نظر بودنده اند که اگر قرار است مذاکره ای شود باید با امریکا مذاکره و  دولت افغانستان را به رسمیت نمی شناسند.  امریکایی ها که خود از یک سو در افغانستان به چالش خورده  اند و با در پیش بودن سال 2014 و خروج نیروهای افغانستان امریکا  به خاطر شکست در میدان جنگی که تاکنون صد هزار نفر افغانستانی تاکنون در آن کشته شده اند می خواهند به نوعی جنگ در افغانستان را در کنترل خود آورده و از آن خارج شوند. لذا به مذاکره با طالبان رو آورده اند و طالبان را پذیرفته اند. امریکایی هایی که قبلا دنبال حذف طالبان بوده اکنون آنها را پذیرفته اند. اما مراد از مذاکره در اختیار گذاردن قدرت در دست طالبان نیست بلکه می خواهند از مذاکره با طالبان از چند جهت بهره برداری کنند. نخست آنکه طالبان را با خرید زمان و سیاست هم جنگ و هم مذاکره دچار تزلزل کنند و شکاف هایی را در بین آن ایجاد کنند. چنانچه خیلی از طالبانی که مخالف بازگشایی دفتر طالبان در قطر بودند اینگونه استدلال می کردند که ما در حال جنگ هستیم و شما نباید با امریکا مذاکره کنید. یعنی در بین طیف طالبان نیز نیروهایی هستند که از  روند مذاکرات راضی نیستند. برخی از  آنان که از روند مذاکرات با آمریکایی ها راضی نیستند و آن را خیانت به مردم افغانستان می‌دانند. هدف دوم امریکا این است که به نوعی بخش هایی از این کشور را در جنوب، جنوب شرق و جنوب غرب که بیشتر پشتون نشین هستند را به طالبان در داخل افغانستان واگذار کند. این امر با مخالفان نیروهای شمال مواجه نیست. گروه های غیر پشتون از فدرالی شدن افغانستان دوری نمی کنند و بر این نظر ند که قدرت در این کشور متمرکز نباشد.  این امر نوعی فدرالی کردن افغانستان و در نهایت تجزیه افغانستان است. اما در واقع طالبان این امر را نمی پذیرند و تمام افغانستان را می خواهند. هدف سوم امریکا این است که طالبان را به نوعی  قانع کند که  در  قدرت سهیم کند، اما باید با حضور امریکایی ها بعد از سال 2014 رضایت دهد.

واژگان کلیدی: امریکا و رویکرد شکاف در بین طالبان در افغانستان، نگاه کنونی طالبان به صلح در افغانستان، ملا برادر آخوند،  ملا آغا جان معتصم، ملا عبدالسلام ضعیف، مذاکرات صلح در افغانستان، شکاف در بین رهبران طالبان

 

امریکا و رویکرد شکاف در بین طالبان در افغانستان

اکنون پیمان امنیتی کابل واشنگتن در شرف امضا است و یک سری از مشکلات بر سر پیمان امنیتی وجود دارد. امریکا مصونیت قانونی برای نیروهای خود می خواهند و همچنین دولت افغانستان میخواهد که خاک و فضای افغانستان را در دست داشته  باشد.  در صحنه سیاسی افغانستان تاکنون صد هزار نفر افغانستانی کشته شده و این امر  موجب بروز انتقام گیری و..  از نیروهای خارجی شده که عملا به حساب طالبان نوشته میشود. در این شرایط امریکا از طالبان میخواهد که در مقابل بازگرداندن آنان به قدرت باید حضور امریکا را بعد از 2014 بپذیرند. اما طالبانی که من با آنها صحبت میکنم و همچنین ذبیح اله مجاهد سخنگوی آنان بر این نظرند طالبان در مسیر مذاکرات صلح مواضع مشخصی را اعلام و بر آن اصرار دارد و موضع آنها مانند گذشته است. یعنی تا زمانی که یک نیروی خارجی هم در افغانستان باشد، به جنگ خود ادامه خواهند داد. به علاوه در مذاکرات خود با آمریکایی‌ها نیز این نکته را یادآوری کرده اند که اگر می‌خواهید مذاکره کنید باید کشور ما را ترک کنید. متقابلا آمریکایی‌ها هم اعلام کرده اند که طالبان باید مسیر خود را از القاعده جدا کند و قانون اساسی و.. را به رسمیت بشناسید. در این بین با توجه به اهداف و تاسیسات گسترده‌ای که آمریکایی ها در افغانستان دارند، مانند تاسیس نه پایگاه در نقاط استراتژیک افغانستان حتی در زیر زمین و میلیاردها دلار هزینه ای که داشته اند و به علاوه با جدیت به دنبال امضا پیمان امنیتی با دولت افغانستان هستند تا پس از 2014 نیروهایی خود را در پایگاه‌های احداث شده خود مستقر کنند. بعید به نظر می رسد امریکا با وجود پایگاه هایی که در افغانستان ساخته است و حدود بیست هزار نیرویی که دارد  بخواهد این تعداد از نیرویها از افغانستان خارج شوند. در این حال امریکایی ها ی خواهند  طالبان را با همان شکل دهه 90 اما تضعیف شده و تحت کنترل به قدرت بازگردانند. در واقع اکنون اگر اگر ملا برادر آخوند آزاد گردد و ملا برادر آخوند و ملا آغا جان معتصم و در کنار ملا عبدالسلام ضعیف و همچنین وکیل احمد متوکل و افرادی دیگر از سران طالبان که در کابل حضور دارند ( البته طالبان اعلام می کند که اینها جزو ما نیستند و تحت تاثیر دولت امریکا و کابل هستند) به این جبهه بپیوندند و در این سو قرار گیرند میتوان گفت نوع شکاف بسیار بزرگی در سطح رهبران طالبان ایجاد شده است. یعنی نوعی شکاف در بین بدنه رهبران طالبان در مورد صلح با امریکا وجود دارد و اختلاف هایی در بین رهبران اصلی طالبان در مورد تداوم جنگ یا  گفتگو وجود دارد. چنانچه نفر سوم و یا چهارم طالبان که ملا آقا جان معتصم است هر چند خود را نماینده ملا عمر می داند و از وی تبعیت میکند، اما ذبیح اله مجاهد در گفتگو با خود بنده ملا آقا جان معتصم را جزو طالبان ندانسته است. ملا آقا جان معتصم یکی از فرماندهان و سران مهم طالبان بوده و در چند سال پیش نوعی تمایل به مذاکره را اعلام کرد. ولی آی اس آی پاکستان و طالبان مرتبط با آی اس ای در کراچی وی را مورد سوئ قصد قرار دادند. وقتی وی مداوا شد در ترکیه ماند و دفتری در آنکارا ایجادکرد و به کابل هم رفت و آمد هایی داشته و در شبکه های تلویزیونی افغانستان سخن از مذاکره می زند. همچنین وی اشاره می کند که سیاستهای طالبان چون قبل از 11 سپتامبر نیست و به دنبال تاسیس دولت اسلامی در منطقه نیست و اکنون در حد افغانستان تلاش میکند. وی اکنون در دوبی است و به دنبال تاسیس دفتری در عربستان است. عربستان هم با توجه به رقابت با قطر تلاش میکند تا دفتر طالبان را به ریاض برد. گذشته از معتصم نفر دوم طالبان هم به نام ملا عبدالغنی برادر آخوند که در پاکستان زندانی شده بود هر چند بعد از اعلام تمایل به گفتگو با دولت افغانستان توسط دولت پاکستان و سیا  دستگر شد. اما با توجه به اینکه «سرتاج عزیز» مشاور نخست وزیر پاکستان گفته پاکستان، ملا برادر فرد شماره دوم طالبان را در اواخر ماه جاری آزاد می‌کند و کابل هم اعلام کرده است آزادی ملابرادر و برخی رهبران طالبان از زندان‌ اقدامات جدی و عملی پاکستان در روند صلح افغانستان باشد. در واقع اگر ملا برادر آزاد و به عربستان رود کاملا پروسه ای امریکایی میگردد. همچنین برادر قبلا ملاقات هایی با برادر کرزای داشته است و دولت کابل بر این نظر است که وی آزاد گردد.

Share