June 14, 2022 – 8:32 am | Comments Off on ترکیه در دو راهی استفاده از قدرت نرم یا سخت در کنشگری های جهانی- بخش دوم

دکتر علی قلی جوکار
کارشناس حوزه های فرهنگی ، اجتماعی و روابط بین الملل
مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC
 
بنیان های دیپلماسی عمومی ترکیه 
در ده های اخیر دولت ترکیه در راستای فراهم آوری و اجرای استراتژی قدرت نرم …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » headline, خلیج فارس, مقالات, مقالات تحلیلی

انفجارهای زاهدان و بازی تکراری استفاده از گروه های تروریستی

نگارش در July 20, 2010 – 3:36 am
انفجارهای زاهدان و بازی تکراری استفاده از گروه های تروریستی
Share

انفجارهای زاهدان و بازی تکراری استفاده از گروه های تروریستی

 

عطا بهرامی

مرکز بین المللی مطالعات صلح IPSC
www.peace-ipsc.org


انفجار در مسجد جامع زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان ایران باعث شد بار دیگر موجی از درگیری های لفظی بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده ایجاد شود. مصطفی محمد نجار وزیر کشور جمهوری اسلامی اسرائیل را عامل این انفجارها دانست. سایر مقام های ایرانی نیز انگشت اتهام را به سوی ناتو، اسرائیل و ایالات متحده دراز کردند و حتی رئیس جمهور احمدی نژاد پاکستان را مسئول دانست.

بدون شک نمی توان ریشه های این انفجار و موارد مشابه را به توان عملیاتی گروه “جندالله” محدود کرد. اعترافات عبدالمالک ریگی نشان داد که این گروه ارتباطات وبژه ای با ناتو و فرماندهان نظامی آمریکایی در افغانستان و آسیای مرکزی داشته است. این مهم نشان می دهد که گروه “جندالله” به صورت وسیله ای برای اعمال فشار بر ایران درآمده و یا شاید با همین هدف خلق شده است. عاملی که باعث چنین نتیجه گیری می شود این است که فعالیت های این گروه در شرایطی تشدید شده است که دولت ایران تلاش کرده سطح زندگی را در منطقه سیستان و بلوچستان افزایش دهد؛ منطقه ای که در مقایسه با دیگر ناطق ایران از سطح زندگی پایین تری برخوردار است. در اینگونه مواقع معمولا از تنش ها کاسته شده و آرامش بر فضا حاکم می شود.

شواهدی وجود دارد که نشان می دهد برخی از همسایگان ایران از این اتفاق ناراحت نیستند. روزنامه عربستانی الوطن انفجارهای زاهدان را با سایر انفجارهای منطقه مانند عراق، پاکستان و افغانستان برابر دانست. اینگونه موضع گیری از طرف رسانه های کاملا دولتی با اسامی گوناگون عربستان نشان می دهد که آنها نیز دوست دارند ایران را کشوری ناامن و در کنار سایر کشورهای بحران زده ببینند.

بسیاری از کارشناسان معتقدند بازی با کارت های گروه های تروریستی برای آمریکایی ها مزیت ندارد. این کشور ناگزیر است گروه هایی را آماده کرده و برای تعقیب منافع اش مورد استفاده قرار دهد. یافتن چنین افرادی در منطقه خاورمیانه که در آن دیدگاه بسیار منفی نسبت به آمریکایی ها وجود دارد کار دشواری است و تنها با کمک برخی از کشورهای منطقه مانند عربستان، امارات و غیره ممکن است. ضمن اینکه توان فعالیت آنها نیز اندک است زیرا دارای پایگاه مردمی نیستند. در مقابل برای کشوری مانند ایران که دارای جمعیت های زیاد طرفدار در کشورهای همسایه است مقابله به مثل کار دشواری نیست. در افغانستان اشتراک زبانی و فرهنگی تمام عیاری با ایران وجود دارد و در عراق نیز شیعیان قدرت را در دست دارند. در چهار سال گذشته جمهوری اسلامی عاملی برای مهار گروه های تندرو شیعه عراق مانند صدری ها بوده است. در چنین حالتی اگر ایران سیاست خود را تغییر دهد و بخواهد گروه های طرفدار خود را در یک درگیری بی پایان با مخافان وارد کند بدون شک امنیت در کل منطقه از بین خواهد رفت و کشورهای منطقه بیش از دیگران هزینه آن را پرداخت خواهند کرد.

مرزهای منطقه خاورمیانه مرزهایی قومی است و هرگونه دامن زدن به درگیری های قومی تمام منطقه را به آشوب می کشد و همه کشورها با شدت و ضعف های متفاوتی ابزارهایی برای تاثیرگذاری بر آن را در اختیار دارند و به خوبی پیداست که کشورهای کم جمعیت و کوچک عربی از دیگران آسیب پذیرتر هستند. وضعیت آمریکایی ها نیز بهتر از دیگران نیست و آنها نیز چنانکه تاکنون شاهد به آتش کشیده شدن کاروان های تسلیحاتی خود در پاکستان در شرایط عادی بوده اند در صورت قطبی شدن شرایط و روی آوردن سایر کشورها به اقدامات تلافی جویانه هزینه های مهار اوضاع را بسیار بیش از هم اکنون خواهند یافت. بنابراین استفاده از گروه هایی مانند “جندالله” روشی کم بازده و پرهزینه است.

نکته مهم دیگری که در مورد اوضاع ملی ایران قابل ذکر است سابقه اقدامات خرابکارانه و بی حاصل بودن آنها است. از ابتدای انقلاب اسلامی سال 1979 تاکنون ایران با چالش های قومی ساخته قدرت ها روبرو بوده و به دلیل بالا بودن درجه انسجام ملی آسیب جدی ندیده است و نشانه ای نیز برای تغیر فضای داخلی ایران دیده نشده است تا باعث امیدواری کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای شود که با آن دچار اختلاف هستند.

راسموسن دبیرکل ناتو در مقاله ای که در روزنامه هامبورگر آونبلات در آستانه کنفرانس بین المللی افغانستان چاپ شد گفت که پس از 9 سال حضور در افغانستان، به گونه دردناکی فهمیدیم باید هزینه ای به مراتب بیشتر پرداخت کنیم. بدون شک میزان این هزینه با مدیریت غلط اوضاع و وارد کردن تنش هایی که در آن دارای مزیت نیستند بیش از این نیز افزایش خواهد یافت.

Share