January 24, 2022 – 10:39 am | Comments Off on قدرت نرم و قدرت فرهنگی چین در جهان

دکتر گلناز سعیدی
عضو هیأت  علمی دانشگاه
مرکز بین المللی مطالعات صلح-  IPSC

چکیده
درسده بیست و یکم شاهد چهره های جدیدی از قدرت هستیم که حکومت ها برای ارتقاء جایگاه جهانی، منطقه ای و حتی داخلی خود …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, گفتگو

پ.ک.ک و دور تازه ای از کنشگری، ارزیابی توان، علل و پیامدها – گفتگو با دکتر حسن لاسجردی کارشناس مسائل ترکیه

نگارش در August 28, 2012 – 9:00 pm
Share

فرزاد رمضانی بونش

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

 

در چند ماه اخیر حزب کارگران کردستان یا پ.ک.ک با افزایش کنشگری ها و فعالیت های خود در داخل و خارج از ترکیه درگیری های گسترده ای با دولت و نظامیان ترکیه در مناطق مختلفی از ترکیه همچون جنوب شرق این کشور همچون حکاری و.. داشته است. در این بین برای بررسی علل افزایش کنشگری پ.ک.ک و پیامدهای این امر در ترکیه به گفتگویی با دکتر حسن لاسجردی کارشناس مسائل ترکیه پرداخته ایم:

واژگان کلیدی: ترکیه، اقلیم کردستان عراق،  پ.ک.ک، اردوغان


مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به رخدادهای چند ماه گذشته بخش های کردنشین ترکیه و  فعالیتهای پ.ک.ک در این بخش ها در نگاهی مقایسه ای آیا توان مانور و  قدرت پ.ک.ک نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است؟

با توجه به مجموعه اقداماتی که اکنون پ.ک.ک انجام می دهد و اختلاف نظری که دولت ترکیه در رابطه با کردها دارد و در مجموع همه کنشها سبب نشده است پ.ک.ک دارای نوعی جهش و افزایش قدرت گردد. همچنین این رفتارها سبب نشده است تا کشورهایی که حمایت هایی از پ.ک.ک داشته اند از پ.ک.ک به عنوان یک نیروی پر نفوذ و پرگسترده در منطقه نگاه کنند. یعنی پ.ک.ک در منطقه قوی نشده است. چرا که در اختلافات بزرگان در بسیاری از مواقع کوچک ها مورد استفاده قرار میگیرند و به عبارتی یا کوچک ها پیش قراول و یا پیش مرگ دیگران میشوند. یعنی با توجه به دشمنی ترکیه و سوریه در شرایط کنونی و تحولات منطقه آنچه که مورد مشاهده است پ.ک.ک فعلا پیشانی تحولات سوریه در ترکیه است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: اگر رخدادهای چند ماه گذشته بخش های کردنشین ترکیه و افزایش فعالیتهای پ.ک.ک در این بخش ها نگاهی داشته باشیم به نگاه شما علل درونی و بیرونی افزایش کنشگری پ.ک. ک چگونه قابل تحلیل و بررسی است؟

من فکر میکنم که بخشی از کنشگری و فعالیت مجدد پ.ک.ک به سیاست های ارودغان در ترکیه بر میگردد. در این حال بعد از انتخابات پارلمانی و رای کردها به  عدالت و توسعه انتظار کردها این بود که دولت امتیازات بیشتر و تلاشهای بیشتری در مناطق کردنشین انجام دهد. یعنی کردها در جامعه ترکیه با برنامه ریزی و شوق بیشتری در صحنه سیاست ترکیه حضور یافتند و تلاش کردند نشان دهند که می خواهند منطقه کردنشین را با تحولات سایر مناطق به جلو برند. با توجه به لیست های کردها در این امر بیانگر افزایش حضور نخبگان کردی در تحولات جامعه بود و کردها در وضعیت مناسب تری نسبت به گذشته در صحنه ی سیاسی ترکیه حضور یافتند. اما به همان اندازه که کردها به  مشارکت سیاسی گام نهادند انتظار داشتند که دولت به امتیازات، آزادی های سیاسی،  نقش آفرینی کردها، افزایش بودجه مناطق کردی و توسعه این مناطق توجه جدی کند اما به نظر می رسد سقف انتظارات کردها در تحولات اخیر برآورده نشده است. لذا بخشی  از کنشگری  پ.ک.ک به این امر برمی گردد.

 گذشته از این بعد از بمباران جوانان کرد در اولودره  نگاههای همراهی دولت ترکیه با کردها مورد چالش قرار گرفت و تا حدی نگاه کردها به دولت تغییر یافت و همه بافته های دولت را در مورد کردها پنبه شد. علاوه بر این امر دیگر نوع مناسبات ترکیه با کشورهای منطقه بویژه سوریه و اسرائیل است که در این امر دخیل و خیلی هم مهم است. یعنی بحث روابط سوریه و اسرائیل با پ.ک.ک باید مورد توجه باشد و  هر دو  عامل می توانند پشتیبانی، ارتباطات ، امکانات و لجستیک و خط دهی مناسبی به پ.ک.ک دهند. من فکر میکنم در  فضای یک سال گذشته اسرائیلی ها تلاش کردند تا از یک سو دولت ترکیه را به تحولات منطقه وارد کنند و از سویی هم با کمک به بخشی از پ.ک.ک تا حدی فشار بر ضد ترکیه را بیشتر کنند.  گذشته از این  این امر به سیاست های کلان دولت ترکیه هم در مورد بحث های منطقه ای مربوط است. چرا  که دولت ترکیه در حال جدا کردن خود از نقش منطقه ای و افزایش نقش منطقه ای و جهانی است. لذا  خرده گروه های سیاسی و خرده فرهنگ ها را  مورد توجه قرار نداده است. بویژه از سال 2008 که زنده کردن امپراطوری عثمانی مورد توجه قرار گر فته است دولت ترکیه نشان داده شده است که گام هایش خیلی بزرگ تر  از ظرفیت های  و ضعف های درونی اش است. ضعف هایی که کردها یکی از این ضعف های درونی است

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نقش متغیر سوریه و نوع کنشگری آنکارا در تحولات سوریه چه نقشی در فعالیت های کنونی پ.ک.ک داشته است؟

موضوع سوریه از نکاتی است که می تواند کنشگری و یا حضور فعال پ.ک.ک را با توان چند برابر به مرحله اجرا درآورد. با توجه به دغدغه مشترک کردهای سوریه و ترکیه و روابط میان آنها و مشترکات زبانی و نژادی و.. همچنین با توجه به سیاست هایی که ترکیه درمورد سوریه در پیش گرفته است باعث افزایش فعالیت بیش از پیش و گسترده پ. ک ک شود. یعنی نفس سیاست خصمانه ترکیه بر ضد سوریه چه با با نگاه کلان و چه با ادعای ارضی در مورد سوریه به گونه ای خودکار هزینه هایی را  به این بخش منتقل میکند. گذشته از این نوع نگاه دولت سوریه در این مورد هم مهم است. تلاشی که دولت سوریه در تحولات کشور کرده و همچنین  با اعطای خودمختاری مقطعی که به منطقه کردنشین سوریه داده شده به نوعی کردهای سوری را راضی کرده و تاثیر مستقیمی بر کردها ی ترکیه و پ ک ک داشته است. چنانچه کردهای ترکیه هم به دنبال ایجاد چنین فرصتی در ترکیه هستند. فرصتی که ترک ها به کردها نداده اند. در این حال با توجه به سیاست های دولت ترکیه بر ضد سوریه و بهره گیری از پتانسیل های مختلف ( شورشیان، اردوگاهای جنگ جویان،  القاعده و..) سوریه هم تلاش کرده است تا با توجه به کردها به نوعی با ترکیه مقابله به مثل کند. یعنی سوریه برای اینکه بتواند فشار نیروهای شورشی را بگیرد تلاش کرده است تا با بهره گیری از  ظرفیت کردها و پ.ک.ک به ترکیه فشار آورد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: راهبردهای نظامی و امروزین پ.ک.ک چه پیامدهای بر نوع روابط ترکیه با اقلیم کردستان عراق داشته و دارد؟

یکی از کلاف های سخت تحولات تحولات منطقه کردستان عراق بوده است. من فکر میکنم دولت ترکیه خیلی علاقمند بود که اگر بخواهد  اقدامی بر ضد سوریه انجام دهد ظرفیت منطقه ای کردهای عراق را مورد توجه قرار  دهد. گذشته از این در تحولات منطقه ای اختلاف نظری بین ترکیه و عراق در مورد سوریه وجود دارد ترک ها تلاش کردند تا از راه منطقه کردستان عراق این قضیه را حل کنند و در وزن کشی های سیاسی وزن عراق را از  راه منطقه اقلیم کردستان عراق کمتر کنند. در این حال هر چند مالکی تلاش کرده است در سوریه نقش تخریبی نداشته باشد، اما دولت ترکیه در فشار بر ضد سوریه تلاش کرد عراق را با خود همراه کند. در این حال آنکارا برای کم کردن مقاومت دولت عراق تلاش کرد از راه کردستان عراق سیاست های مالکی را کم رنگ کند. یعنی ترکیه با توجه به  اختلافات اقلیم کردستان با بغداد تلاش کرد تا از این اختلافات بهره برد.

آنچه مسلم است ترکیه تلاش دارد تا بهره گیری از  ظرفیت کردستان عراق بخشی از فشارهای پ.ک.ک را  بگیرد و نوعی نیروی مقابل به مثل و برابر در مقابل پ.ک.ک تولید کند، اما در نهایت مجموعه تلاش ها بینابین شده است. یعنی نه دولت ترکیه ترکیه توانست همه  انرژی عراق را به نفع خود مصادره کند و از سویی هم عراقی ها هم نتوانستد سیاست خود در مورد سوریه را به اقلیم بقبولاند. یکی از نکات مورد توجه آن است که وقتی ترکیه نتوانست دولت مالکی را مجاب به همکاری در مورد سوریه کند تلاش کرد تا از حمایت سیاسی، نظامی و..  از منطقه کردستان عراق کردهای عراق و پ ک ک را در مقابل هم قرار دهد. اگر ترکیه موفق میشد که  کردهای عراقی و پ.ک.ک  را در مقابل هم قرار دهد به طور حتم مرزهای دو کشور ناامن می شد و هزینه هایی نیز برای دولت عراق ایجاد میکرد. اما مالکی موفق شد دخالت ترکیه در امور داخلی عراق را کم کند، خط مشی مستقلانه تری را به دولت اقلیم بقبولاند و مانع از ایجاد کانون درگیری جدیدی در عراق گردد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: افزایش فعالیتهای سیاسی و نظامی پ.ک.ک در  ترکیه چه تاثیری بر جایگاه حزب عدالت  و توسعه و جناح بندی های سیاسی در این کشور داشته است ؟

افزایش  فعالیتهای پ.ک.ک به طور حتم ناشی از نارضایتی ها و عدم انجام قول و وعده های دولت است. من فکر میکنم در تحولات اخیر آنچه که مهم است آن است که  دولت ارودغان در مورد کردها وعده هایی داده بود که در گذر زمان به نقطه رضایت کردها نرسید. در این بین با توجه به کانونهای بحرانی در منطقه دولت ترکیه اندک اندک از توجه لازم به کردها دور شد. در حال حاضر هم یکی از نقاط مهم مورد توجه  موضوعات وعده های داده شده است و حتی احزاب رقیب هم دولت را در این زمینه متهم می کنند. چنانچه به طور حتم حزب عدالت و توسعه در انتخابات های قبل جایگاه مناسب تری در مناطق کرد نشین داشت، اما با توجه به عدم برآورده شدن و عده ها تا حدی فاصله عدالت و توسعه با کردها و آرای آنها بیشتر شد. در این حال اکنون که اردوغان تا سال 2014 فرصت دارد تا جامعه را برای انتخابات ریاست جمهوری آماده کند عدم توجه به جمعیت کردی ترکیه می تواند معادلات قدرت در ترکیه را تغییر دهد. یعنی همچنان که  حزب عدالت و توسعه با چالشهایی در منطقه در مقابل بازیگران گوناگون روبرو است در صحنه ی داخلی هم با چالشهایی در مقابل کردها روبرو است که این امر می تواند به کاهش جایگاه  و وزن سیاسی عدالت توسعه کمک کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در صورت افزایش فعالیتهای سیاسی و نظامی پ.ک.ک در  ترکیه این امر چه تاثیری بر بخش گردشگری و اقتصاد ترکیه خواهد داشت؟

گردشگری رابطه مستقیمی با امنیت دارد و جایی که از امنیت خالی گردد به طور حتم گردشگری به نقطه صفر می رسد. من فکر میکنم که دولت های مختلف ترکیه تلاش کرده بودند که وضع امنیت را برای گردشگری (که از بخش های مهم  اقتصاد ترکیه است) فراهم کنند . در این حال اگر  دولت نتواند خواسته های کردها و پ.ک.ک را برآورده کند پ.ک.ک می تواند  دامنه تلاشها و فعالیت های خود را به  جاهای مختلفی از جمله آنکارا و استانبول رساند و مانور دهد. اگر چه دولت با توجه به  وابستگی اقتصاد ترکیه با گردشگری تلاش میکند تا با دادن وعده هایی از این امر جلوگیری کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا در آینده با افزایش فعالیتهای سیاسی و نظامی پ.ک.ک در  ترکیه مواجه خواهیم بود؟

در واقع افزایش فعالیت های پ.ک.ک در ترکیه بستگی به موضوعات کلان و خرد بسیاری در منطقه دارد. نوع رفتار دولت ارودغان در مورد عراق، ایران،  سوریه، اسرائیل و..  همه در نوع کنشگری پ.ک.ک موثر است. در این حال منطقه هم اکنون در التهاب قرار دارد و دارای ظرایف و ویژگی های خاصی است که کلافی چند وجهی را تشکیل داده است. در این حال در شرایط فعلی فکر میکنم اکنون که ترک ها وارد بازی در سوریه شده اند پ.ک.ک تا زمانی که پرونده سوریه همچنان پرتلاطم است به حملات خود ادامه می دهد.

 

 

 

 

Share