آذر ۱۴, ۱۴۰۰ – ۹:۴۳ ب.ظ |

کارشناس ارشد مسائل ترکیه
مرکز بین المللی مطالعات صلح-ipsc
حزب  جمهوریخواه خلق  ، اولین حزب جامع سیاسی در جمهوری نوین ترکیه است  که در نهم سپتامبر سال ۱۹۲۳ .م، توسط ژنرال( پاشا)‌ مصطفی کمال ، ملقب به …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » افغانستان, گفتگو

نگاه اسلام آباد و طالبان پاکستانی به صلح در افغانستان -گفتگو با عاشق حسین طوری

نگارش در مهر ۹, ۱۳۹۲ – ۱۲:۱۱ ق.ظ
نگاه اسلام آباد و طالبان پاکستانی به صلح در افغانستان   -گفتگو با عاشق حسین طوری
Share

مرکز بین المللی  مطالعات صلح-IPSC

اخیرا «سرتاج عزیز» مشاور نخست وزیر پاکستان گفته است پاکستان، ملا برادر فرد شماره دوم طالبان را در اواخر ماه جاری آزاد می‌کند. عزیز آزادی ملا برادر و برخی رهبران طالبان از زندان های کشورش، را اقدام جدی و عملی پاکستان در روند صلح افغانستان دانسته است.در مقابل کابل هم اعلام کرده است که در صورتی که دولت پاکستان ملا برادر و برخی رهبران ارشد طالبان را از زندان های این کشور آزاد کند، گامی عملی و مثبت در روند صلح افغانستان برداشته است.در همین راستا برای بررسی بیشتر نوع نگاه اسلام آباد به طالبان داخلی و طالبان افغانستانی و همچنین روند صلح در افغانستان  گفتگویی با عاشق حسین طوری کارشناس پاکستان و رئیس رادیو پشتو داشته ایم.

واژگان کلیدی: واژگان کلیدی: امریکا و رویکرد شکاف در بین طالبان در افغانستان، نگاه کنونی طالبان به صلح در افغانستان، ملا برادر آخوند،  ملا آغا جان معتصم، ملا عبدالسلام ضعیف، مذاکرات صلح در افغانستان، شکاف در بین رهبران طالبان

 

مرکز بین المللی  مطالعات صلح: از گذشته جریان هایی چون جریان حقانی و.. با طالبان همراه بوده اند. در شرایط کنونی نگاه این جریان ها به صلح افغانستان  چیست؟

بخش بسیار کمی از طالبان نگاه مثبتی به صلح دارند. اینها کسانی هستد که برای مردم افغانستان و آزادی می جنگند، اما دسته ای هم هستند که مورد سو استفاده سایرین قرار میگیرند برخی به عربستان، برخی به پاکستان و حتی امریکا و کشورهای  اروپایی و کشورهای دیگر منطقه اند و سران آنها هم وابسته اند. اینان اهداف آن دولت ها را پیگیری میکند.  شبکه حقانی کاملا با پاکستان مرتبط است. آنها هر گاه که سخنی در مورد صلح افغانستان می زنند حتما منافع پاکستان را زیر نظر دارند. یا اگر شبکه هایی که با قطر و دوبی و ..  عربستان وصل هستند نیز منافع آنها را در نظر دارند. متاسفانه امروزه افغانستان میدان مقابله بین کشورها و سازمان ها استخبارتی کشورهایی خارجی بویژه برخی از کشورهای منطقه شده است. حتی ترکیه هم به نوعی تلاش می کند تا نیروهایش هم در قالب ناتو مستقر گردد و هم به طالبان و آغاجان معتصم دفتر داده است. یعنی از طرفی هم در ناتو  بر ضد طالبان می جنگد و از طرفی دفتر به طالبان داده است. همچنین چین و روسیه در حال رقابت در داخل افغانستان هستند. لذا نمی توان گفت طالبان صد در صد برای منافع افغانستان و یا مردم افغانستان می جنگد. به عبارتی گروه های مختلفی در طالبان افغانستان شکل گرفته و می گرد و برای منافع کشورهای دیگر می جنگند. خود امریکاییها وقتی کاروان های خود را  از محلی به محل دیگر منتقل میکند پولی به طالبان میدهند تا از کاروان آنها محافظت شود یا به آن حمله به  نگردد. یعنی طالبان با خارجی ها صرفا جنگ ارزشها نیست و نوعی جنگ استخبارتی هم است. امریکا هم برای اهداف خاص خود به افغانستان آمد. طالبان هم متاسفانه از ابتدا مورد سو استفاده قرار گرفت و اکنون نیز اینگونه است.      

 

مرکز بین المللی  مطالعات صلح: رویکرد طالبان پاکستان به صلح در افغانستان چیست؟

نخست طالبان افغانستان و پاکستان در ظاهر دو گروه جدا هستند ولی حقیقتا، عقیدتا و ماهیتا یکی هستند و از یک جا تغذیه  فکری میشوند. هر دو گروه در ظاهر امر ملا عمر را امر خود می دانند و حقیقتا هر دو گروه از سوی حلقه ای خاصی در منطقه و شاید بین المللی هدایت می گردند. ملا عمر سمبل هر دو گروه است.  طالبان افغانستان در اواسط دهه 90 که توسط سازمان های جاسوسی انگلیس، عربستان، امریکا و پاکستان به وجود آمد. ولی با گذشت زمان پاکستان تسلط بیشتری  بر روی طالبان افغانستان  یافت و توسط طالبان به دنبال اهداف خود در افغانستان رفت. تا اینکه بازی یازده سپتامبر کلید خورد و امریکا افغانستان را اشغال کردند. پس از این مرحله علت بازگشت طالبان به صحنه افغانستان رویکرد زشت امریکا بود و به طالبان این فرصت را دادند که احیا شود و شاید هم خواست آنها این بود که طالبان از بین نروند و جنگی وجود داشته باشد تا بهانه ای برای حضور آنها وجود داشته باشد.

طالبان پاکستانی در ظهر امر از ملا عمر  تبعیت کند طالبان افغانستانی هر چند از طالبان پاکستان تا حدی دلگیر هستند و بر این نظرند که چرا در پاکستان بر ضد دولت و ارتش پاکستان می جنگید و باید بر ضد امریکایی ها بجنگید، اما طالبان پاکستانی بر ضد نیروهای ارتش مبارزه می کنند و مردم را هم می کشند. طالبان پاکستانی هم از سوی نیروهای اطلاعاتی راهنمایی می شود و در بین بدنه طالبان پاکستان امریکایی ها، هندی ها و.. نفوذ دارند و گروه هایی بیش از بیست گروه در داخل طالبان پاکستان چون القاعده، لشگر جنگوی، سپاه صحابه، احزاب آسیای میانه، ترکستان شرقی چین و..  حضور دارند.

 مرکز بین المللی  مطالعات صلح: آیا نواز شریف درصدد تغییر سیاست خود در قبال افغانستان است؟

 اکنون پاکستان نمی داند چگونه با این موضوع کنار بیاید. اکنون که نواز شریف به قدرت رسیده است با دو چالش عمده روبرو است یکی بحران اقتصادی و یکی بحران امنیتی است . نواز شریف میداند تا زمانی که امنیت  در پاکستان تامین نشده و تروریسم در این کشور وجود دارد و کنترل خیلی از مناطق را در دست گرفته است نمیتوان بحران امنیتی را مهار کند. در این حال سرمایه گذاران خارجی و همچنین داخلی از پاکستان خارج  میشوند و به مناطقی چون آسیا شرقی، دوبی و .. می روند. لذا نواز شریف به گونه جدی گفته است باید سیاست خود را در قبال افغانستان تغییر داد. یعنی سیاست قبلی مداخله و تعقیب اهداف قبلی درست نیست و باید سیاست خود را اصلاح کنیم. اینکه نواز شریف بتواند یا نه امری دیگر است. چرا که ارتش حرف نخست را در پاکستان میزند. در این بین در رابطه با طالبان پاکستانی آقای نواز شریف گفت کنفرانس همه احزاب را برگزار کنیم و با دعوت همه احزاب مذهبی و سیاسی گرفت با  طالبان پاکستان مذاکره کنیم. اگر طالبان داخلی تن به مذاکره داد که مشکل حل میگردد، اما اگر طالبان قبول نکند باید عملیات نظامی بر ضد آنها انجام دهیم. در این حال از آنجا که حلقه ای نظامی پاکستان که از راه طالبان اهدافی را در افغانستان تعقیب می کنند و برخی از گروه های مذهبی مانند جماعت اسلامی و خلفای اسلام مولانا فضل الرحمان و حتی  نهضت انصاف سکولار عمران خان از طالبان حمایت میکند.  در این حال هنوز مذاکره شروع نشده است طالبان معتقد است ارتش رسمی پاکستان مناطق قبایلی را ترک کند و طالبان باید تروریست قلمداد نشود افرادی از  طالبان در زندان ها آزاد گردند.   در واقع با توجه به شروط طالبان که دمکراسی و قانون اساسی پاکستان را قبول ندارد اینکه در مذاکرات از شرایط سخت خود عدول کنند اما باید گفت طالبان پاکستان از موضعی با دولت پاکستان سخن می گوید که مذاکره کشوری با کشور دیگر است.

 

مرکز بین المللی  مطالعات صلح: ملابرادر در حال حاضر از رهبران پرنفوذ و ارشد گروه طالبان است و رهایی او در روند صلح افغانستان مهم و مفید است و مقامات افغان انتظار دارند تا پاکستان ملابرادر و برخی رهبران دیگر طالبان که از زندآنهای پاکستان آزاد می‌شوند را به دولت افغانستان تحویل دهد. سخنگوی وزارت خارجه ی پاکستان روز سه شنبه اعلام کرد، اسلام آباد ”ملا عبدالغنی برادر” نفر دوم گروه طالبان افغانستان را بزودی آزاد می کند. دولت پاکستان در چه شرایطی از صلح دولت افغانستان با طالبان حمایت می کند؟

تا زمانی که پاکستان به اهداف خود نرسیده باشد و دولتی در کابل باشد که تمایلی به اسلام آباد داشته باشد و با هند و برخی کشورهای دیگر منطقه در ارتباط باشد وضعیت همین گونه است. از نگاه پاکستان افغانستان باید روابطش با اسلام آباد بیشتر باشد و هند در آنجا نفوذ نداشته باشد. کنسولگری های هند در استان های مجاور با پاکستان جمع گردد و افغانستان عمق استراتژیکی برای پاکستان باشد. همچنین برخی از مسائل مرزی دو کشور هم مطرح نگردد. یعنی تا زمانی که خواسته های پاکستان اجابت نگردد هیچ  صلحی در افغانستان تحقق نخواهد یافت.

 

گفتگو از فرزاد رمضانی بونش

Share