January 17, 2022 – 5:19 am | Comments Off on استراتژی قدرت دریایی چین

مریم وریج کاظمی
پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
مرکز بین المللی مطالعات صلح– IPSC

در گزارش سیاسی که در پاییز 2012، دبیرکل سابق حزب کمونیست چین، هو جینتائو، به هجدهمین کنگره ملی حزب کمونیست چین ارائه کرد، تاکید داشت:« ما …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, گفتگو, لبنان

دولت وحدت ملی تمام سلام در لبنان و چالشهای دولت فراروی انتخابات پارلمانی – گفتگو با محمد ایرانی کارشناس مسائل لبنان و سفیر پیشین

نگارش در April 19, 2013 – 12:58 am
دولت وحدت ملی تمام سلام در لبنان  و چالشهای دولت فراروی انتخابات پارلمانی  – گفتگو با محمد ایرانی   کارشناس مسائل لبنان و سفیر پیشین
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

جریان 14 مارس در انتخابات گذشته تنها با به دست آوردن چند کرسی بیشتر در پارلمان، توانست اکثریت را به دست آورد و پس از معرفی سعد حریری به عنوان نخست وزیر، دولت وحدت ملی را تشکیل دهد. یک سال بعد دولت حریری به دلیل تنش با حزب الله سقوط کرد و جریان 8 مارس دارای اکثریت پارلمانی شد و با تعیین “نجیب میقاتی ” به عنوان نخست وزیر، دولتی بدون حضور جریان 14 مارس شکل گرفت. اکنون نیز پس از استعفای میقاتی در حالی که کمتر از 3 ماه تا برگزاری انتخابات آتی مجلس باقی مانده  14 مارس موفق شده دولت مد نظر خود را جایگزین دولت فعلی کند. یعنی تمام سلام  با 124 رای موافق از مجموع 128 رای موجود، به قدرت رسید. همین امر موجب شد به گفتگویی با محمد ایرانی سفر پیشین و کارشناس مسائل لبنان به آینده این دولت و چالش های فراروی آن در آستانه انتخابات پارلمانی بپردازیم:

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: علل استعفای میقاتی در شرایط نوین لبنان چه بود؟

 استعفای میقاتی زمانی تحقق یافت که اختلافات داخلی بین احزاب لبنانی (بیشتر بر سر تصویب قانون انتخابات جدید) به اوج خود رسیده بود. همچنین فشارهای سیاسی 14 مارس دولت را تحت فشار قرار داده بود و دولت گاه متهم به موضع گیری به نفع  دولت اسد می گشت. همچنین چالشهای منطقه ای از سوی کشورهای عرب مانند عربستان -که به دنبال تسویه حساب با سوریه بوده و میقاتی را نخست وزیر  جریان 8 مارس میدانستند- وضعیت را به سوی استعفای میقاتی هدایت کرد. البته نگاهی هم وجود دارد که فشارهای خارجی دولتهای تاثیرگذار در لبنان مانند امریکا بر استعفای میقاتی بی تاثیر نبود. چنانچه گفته می شود یکی از پیامدهای سفر اوباما به منطقه افزایش فشار بر دولت لبنان و استعفای دولت میقاتی بود.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در شرایط کنونی علت توجه همه جریان های سیاسی لبنان به انتخاب تمام سلام به نخست وزیری چیست؟

 در گذشته وقتی 8 مارس بعد از استعفای سعد حریری به قدرت رسید، از همان ابتدا  8 مارس به دنبال تشکیل دولت ائتلاف ملی بود. یعنی هم حزب اله و هم جنبش امل و  جنبلاط تلاش کردند که نخست وزیر نماینده هر دو گروه 8 مارس و 14 مارس باشد.  آنان موفق نشدند و مشخص بود که دولت میقاتی با توجه به عدم همه گیری دولت ضعیفی است. با استعفای میقاتی این طرح هم در اندیشه 8 مارس بود. چنانچه مطرح شدن تمام سلام هم بعد از طرح نخست وزیری سعد حریری و خواهر رفیق حریری طرح شد. تمام سلام به دلیل ویژگی های شخصیتی و خانوادگی گر چه سنی و در گروه 14 مارس و تقریبا با  سعد حریری همسو است، اما در تحولات دوسال گذشته به هیچ وجه چهره تندی نداشته است. حتی خانواده سلام خانواده ای ملی و نسبت به مسائل مقاومت و روابط با سوریه مواضع نسبتا معقولی داشته است.  وی هر چند انتقادهایی نسبت به سیاست های سوریه در لبنان داشته است، اما گفته میشود که نگاهی منفی نسبت به حزب اله نداشته است. سلام با توجه به پذیرش طرف های داخلی لبنان و همچنین منطقه به نخست وزیری رسید. وی ارتباطات سنتی ای با عربستان دارد و گروههای مختلف از وی حمایت کرده اند. احتمالا نگاه حزب اله این است که وی می تواند وضعیت فعلی لبنان را مدیریت کند و همه گروه ها را در قدرت مشارکت دهد و از مرحله سخت کنونی (درگیری های در شمال لبنان بین سلفی ها و علوی ها و شهر صیدا و اتهاماتی که نسبت به کمک  گروههایی به مخالفان سوریه وجود دارد) عبور دهد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:  با انتخاب سلام شاهد پیام تبریک پادشاه عربستان و ولی عهد  به عنوان اولین مقام های خارجی به نخست وزیر لبنان نوین بودبم آیا با سفر تمام سلام  به عربستان تحولاتی در نگاه عربستان در لبنان پدیدار شده است؟

عربستان بر بخشی از اهل سنت در لبنان نفوذ دارد و  این نفوذ سنتی است. چنانچه کشورهای دیگر منطقه هم در بین طوایف دیگر نفوذ دارند. این امر شرایطی طبیعی لبنان است. چنانچه فرانسه، سوریه، ایران و عربستان هم در لبنان نفوذ دارند. تاکنون  وقتی نخست وزیر سنی انتخاب میشد معمولا باید نیم نگاه مثبتی از سوی عربستان را در اختیار داشته باشد. به علاوه همچنان که لبنان برای خروج از بحران نیازمند نظر مثبت تمام  طوایف لبنان نسبت به دولت است باید بازیگران خارجی هم خارج از دعواها و اختلافات خود در لبنان به این نتیجه رسند که برای نجات لبنان همسویی و نگاه واحدی نسبت به آینده لبنان وجود داشته باشند.   در همین راستا بود که مسیحیان هوادار عون ،حزب اله و امل سلام را انتخاب کردند. اکنون سلام نیز با توجه به طیف هوادران داخلی و آرای به دست آورده و کشورهای پیرامونی باید توان بیشتری برای شکل گیری دولت وحدت ملی داشته باشد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نگاه بازیگران غربی همان امریکا، فرانسه و انگلستان به تشکیل دولت کنونی در لبنان  چیست؟

سلام به عنوان چهره ای معتدل و میانه رو در لبنان مطرح است. پدر وی سالها و در چند دوره  نخست وزیر لبنان قبل از جنگ داخلی بوده است. مواضع و رویکردهای سلام معمولا غیر افراطی و توام با اعتدال بوده است. خانوداه وی به اینکه با همه طیف های لبنانی همکاری کنند مشهور هست. بنابراین به نظر میرسد چنین چهره ای بهانه ای به غربی ها برای به هم ریختن وضعیت داخلی لبنان نداده است. در این حال با توجه به شرایط کنونی لبنان و اینکه همه گروههای لبنانی سلام را تایید کرده اند باید انگیزه های غربی ها را در کنار سایر عوامل در انتخاب وی  موثر بدانیم.  در این راستا به نظر میرسد بعد از شکل گیری دولت جدید شتاب بیشتری در ثبات و برقراری شرایط سیاسی لبنان شاهد باشیم. یعنی اکنون بهانه ای که دولتی شکل گیرد که با مقاومت در چالش باشد از سوی غربی ها مطرح نیست.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نخست وزیر لبنان در اولین سخنان رسمی خود اعلام کرد که سعی می کند کشورش را از فضای درگیری‌های سوریه دور نگه دارد.تمام سلام نخست وزیر جدید لبنان با اشاره به مساله مقاومت علیه رژیم صهیونیستی، گفت: حمایت از مقاومت مهم ترین مساله مورد توجه دولت لبنان است .سیاست خارجی دولت آقای تمام سلام چیست؟

با توجه به سخنان وی بعد از انتخاب سیاست خارجی سلام کاملا روشن است. وی نماینده طیف های مختلف لبنانی است و بر آن  نخواهد بود که حساسیت یک جریان را بر ضد جریان دیگر در لبنان و همچنین منطقه برانگیزد. بنابراین اظهارات سلام در مورد اینکه لبنان در موضوع سوریه بی طرف خواهد بود از این زوایه مثبت است که این التزام را برای دولت ایجاد میکند که چنانچه هر جریانی در داخل لبنان به مخالفان دولت اسد کمک کند یا قصد حمل سلاح را داشته باشند دولت با این امر برخورد کند. همچنین بی طرفی به این معنی است که اجازه داده نشود که هیچ طرفی در مساله سوریه مداخله کند.  گذشته از این  با توجه  به چهره معتدل وی در رابطه با غرب به نظر میرسد وی روابط نسبتا منطقی را با دولتهای عربی و غربی داشته باشد. همچنین با توجه به اظهارت مثبت وی نسبت به مقاومت و حزب اله و اعلام  درخواست یاری از سید حسن نصر اله سیاست خارجی سلام در رابطه با جمهوری اسلامی ایران هم معقول، منطقی و بدون تنش باشد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: طی هفته ها و ماه های اخیر موضوع قانون جدید انتخابات در لبنان به بحث برانگیزترین موضوع سیاسی و محل اختلاف گروه های سیاسی در این کشور تبدیل شده است. انتخابات پارلمانی قرار است 19 خرداد سال جاری (9 ژوئن 2013) برگزار شود. با این حال حساسیت این موضوع آنجاست که تقریبا تصویب این قانون تا حدود زیادی نتایج انتخابات را هم تعیین خواهد کرد. در این شرایط مهمترین چالشهای فراروی دولت سلام چیست؟

موضوع تصویب قانون انتخابات در مجلس مشخص نیست به چه وضعیتی دچار خواهد شد. جدا از این نیز مساله انتخاب دولتی فراگیری که همه گروه ها را در برداشته باشد مهمترین مساله فراروی دولت است. جدا از این روابط با سوریه و موضوع بحران سوریه و تاثیر آن بر لبنان نیز در جای خود حائز اهمیت است. به علاوه شرایط امنیتی شمال و جنوب مهم است. در این بین موضوع خلع سلاح مقاومت که از سوی 14مارس بویژه جریان های تندرو این گروه مرتب پیگیری می شود دولت را تحت فشار  قرار خواهد داد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:  اولویت ها و انتظارات جناح 14 مارس از تشکیل دولت نوین چیست؟

شاید جریان 14 مارس بیشتر این هدف را دنبال می کند که با انتخاب فردی مانند سلام (که همپیمان سوریه نبوده است)  انتظار را داشته باشد که سلام در مورد مساله سوریه موضع گیری جدی تری بر ضد سوریه داشته باشد و اقداماتی را هم عملی کند. اما باید اشاره کرد بعید است دولت سلام اکثریت عمده ای از 14 مارس را در خود داشته باشد. چرا که حامیان سوریه در لبنان و 8 مارس به طور عمده ای از سلام حمایت کرده اند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: فراکسیون وفاداری به مقاومت (وابسته به حزب الله)، فراکسیون اصلاح و تغییر (وابسته به جریان ملی آزاد به رهبری میشل عون)، فراکسیون توسعه و آزادی (وابسته به نبیه بری رییس پارلمان) فراکسیون النضال(وابسته به ولید جنبلاط رهبر دروزی های لبنان) از نخست وزیر لبنان جدید حمایت کرده اند. در این حال آیا جریان 8 مارس خواستار توافقی فراگیرتر در قالب تشکیل دولت وحدت ملی است؟

همه تلاش سلام این است که دولت وحدت ملی شکل دهد. چرا که با توجه به حمایت اکثریتی بیشتر گروه ها در لبنان از وی همچنین دولت های منطقه ای و توجه به سوابق وی قاعدتا باید فضایی فراهم باشد که وی بتواند ائتلاف ملی را شکل دهد. گر چه من معتقدم که تنش ها بین 8 مارس و 14 وجود دارد و کاهش نیافته است. یعنی تمام سلام ماموریت برای پایان اختلافات دو گروه ندارد بلکه به دنبال آن است که همکاری دو جریان را برای تشکیل دولت ایجاد کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: با در نظرداشت مدیریت سیاسی سلام میتوان بر پیروزی 8 مارس یا 14 مارس در انتخابات آینده لبنان تاثیر گذارد؟

نه. انتخابات در لبنان موضوع متفاوتی است و شرایط ویژه خود دارد و ارتباطی با دولت روی کار در این کشور ندارد. بارها شاهد بوده ایم در حالی که حریری نخست وزیر بوده است یا 14 مارس دولت را اداره میکرد در مجلس یا پارلمان را 8 مارس به دست آورده و همچنین برعکس این امر صورت گرفته است. انتخابات آینده مهم و دارای حساسیت است و تمام سلام هم به عنوان نخست وزیر انتقالی انتخاب شده است. در این حال ترتیب آینده مجلس بعد از انتخابات هم می تواند به این جمع بندی برسد که وی به کار خود ادامه دهد.

    

گفتگو از : فرزاد رمضانی بونش

Share