June 14, 2022 – 8:32 am | Comments Off on ترکیه در دو راهی استفاده از قدرت نرم یا سخت در کنشگری های جهانی- بخش دوم

دکتر علی قلی جوکار
کارشناس حوزه های فرهنگی ، اجتماعی و روابط بین الملل
مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC
 
بنیان های دیپلماسی عمومی ترکیه 
در ده های اخیر دولت ترکیه در راستای فراهم آوری و اجرای استراتژی قدرت نرم …

ادامه مطلب »
گفتگو

مقالات

خاورمیانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خاورمیانه

خلیج فارس

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه خلیج فارس

آسیای میانه

مقالات تحقیقی و تحلیلی در حوزه آسیای میانه

صفحه نخست » خاورمیانه, گفتگو

بنیان ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه، اهداف و چشم انداز نقش -گفتگو با دکتر حسن هانی زاده کارشناس مسائل عربی

نگارش در November 13, 2012 – 12:27 pm
بنیان ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه، اهداف و چشم انداز نقش   -گفتگو با دکتر حسن هانی زاده  کارشناس مسائل عربی
Share

مرکز بین المللی مطالعات صلح – IPSC

 

مخالفان سوری در دوحه با انتخاب “احمد معاذ الخطیب” به عنوان رئیس جدید خود، رسما تشکیل ” ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه، را اعلام کردند. تشکیل ائتلاف جدید که در بردارنده گروه‌های مختلف و جریان‌های مخالف گوناگونی از دولت سوریه است بنا است  نقش پرنگ تری در آینده سوریه داشته باشد. در همین راستا برای واکاوی بیشتر اهمیت بنیان ائتلاف جدید، نقش بازیگران نوین در آن و آینده این ائتلاف در تحولات فراوری سوریه  گفتگویی با دکتر حسن هانی زاده کارشناس مسائل عربی داشته ایم:

واژگان کلیدی: ائتلاف ملی انقلابیون و  مخالفان سوریه، شورای ملی مخالفان، دولت سوریه، دولت موقت، چشم انداز


مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به بنیان ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه در قطر اهداف اصلی تشکیل این ائتلاف جدید چیست؟

بعد از اینکه کلینتون وزیر خارجه امریکا انتقادات روشنی از شیوه کار و رفتار سیاسی شورای ملی سوریه داشت، این شورای برای جلب اطمینان  جامعه جهانی و امریکا تشکیل جلسه داد و در نشست چهار روزه ای در دوحه نخست رئیس جدیدی برای شورای ملی مخالفان به نام جرج صبرا انتخاب کرد. دوم اینکه در درون شورای ملی شورایی به نام ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه تشکیل داد که ریاست این ائتلاف به عهده معاذ الخطیب یکی از رهبران اخوان المسلمین سوریه سپرده شده است . ماموریت اصلی این شورای نوین تشکیل دولت انتقالی است که احتملا ریاست آن بر عهده ریاض سیف یکی از رهبران گروه های معارض سوریه سپرده خواهد شد. در این حال هدف دیگر تشکل جدید  تحرک بخشیدن به جریان های سیاسی و گروه های سوری در داخل سوریه که بر ضد نظام اسد می جنگند است. به همین دلیل هم به نظر می رسد اکنون دور نوینی از مبارزه مخالفان با دولت اسد آغاز شده است.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به تغییر رهبری شورای ملی مخالفان سوریه از یک کرد به یک  مسیحی به نام جرج صبرا آیا این امر به نوعی افزایش نقش مسیحیانی که دارای نقش مهمی در مخالفت با دولت سوریه نیستند را هدف قرار داده است؟

وقتی شورای ملی مخالفان تشکیل شد، ابتدا غلیون سنی مذهب رئیس بود. اما با عدم موفقیت وی تلاش شد کردها (که مجموعه ای سه میلیون نفری در سوریه بوده و به مسائل سوریه بی تفاوت بودند) را به مبازره بکشانند. لذا صیدای کرد تبار به ریس شورا انتخاب شد. در این حال بعد از  زمانی به این فکر افتادند که مسیحیانی که از اسد حمایت میکنند را وارد مبارزه با دولت کنند، بنابراین جرج صبرا که مسیحی چپگرایی است را به ریاست شورا انتخاب کردند. یعنی با توجه به این رویکرد و تشکیل ائتلاف جدید هدف شورای ملی مخالفان جذب همه قومیتها و طیفهای داخل سوریه است تا از این راه بتوانند جایگاه خود را در داخل سوریه و در میان قومیت های 18 گانه سوریه تقویت کنند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: احمد داوود اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه نیز با تبریک امضای توافقنامه اتحاد میان مخالفان  گفته است سخن‌هایی مبنی بر اینکه مخالفان وحدت ندارند دیگر پایان یافته و اتحاد جدید مخالفان دولت سوریه نیازمند کمک و پشتیبانی جامعه جهانی است. در این حال با توجه به تشکیل ائتلاف نوین آیا مخالفان به نوعی همگرایی در مقابل دولت اسد رسیده اند؟

 در دورن شورای ملی مخالفان اختلاف نظر شدیدی وجود دارد. یعنی این شورا از  سلفی ها، وهابی ها، اخوان المسلمین، نیروهای چپ افراطی و ملی گرا تشکیل شده، طیف فکری آنها متفاوت بوده، هر طیفی ساز خود را زده و نگاه ها کاملا متفاوت است. در این حال حضور  وهابی ها و سلفیها در شورا ملی هم با اعتراض گروه های لائیک و چپ روبرو شده است. در این بین اکنون هدف شورا از تشکیل ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه تشکیل دولتی در تبعید است تا از سوی کشورهای غربی به عنوان دولت جایگزین  دولت اسد به رسمیت شناخته شود. نگرانی امریکایی ها آن است که اگر نظام اسد سرنگون گردد و بدون مدیریت این سرنگونی انجام گیرد سلفی ها و وهابی ها قدرت را در دست گیرند و مشکلاتی را برای اسرائیل ایجاد کنند. لذا ائتلاف ملی مخالفان تلاش میکند دولت در تبعید را در سطح جامعه جهانی مطرح کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا انتخاب”احمد معاذ الخطیب” به عنوان رئیس جدید ” ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه، به معنای نقش افزون تر  اخوان المسلمین سوریه و  در بین گروه های مخالف اسد است؟

 بله. قطعا اخوان المسلمین در دوران پس از اسد می کوشد تا نقش بسیار پررنگی داشته باشد. در این حال اخوانی ها هم به خوبی می دانند که با اینکه وجهه جهانی دارند در ساختار اجتماعی سوریه تاثیر گذار هستند. اخوان مدعی است که ده ها هزار شهید داده و حق آنان است که در دوران پس از اسد قدرت را در اختیار داشته باشد. لذا در نظر است حضور اخوان در آینده سیاسی سوریه کاملا پر رنگ گردد و خطیب هم    تاثیر عمده ای در بسیج سنی ها بر ضد دولت اسد داشته باشد.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: توجه به رویکرد دبیرخانه اتحادیه عرب، شورای همکاری خلیج فارس و فرانسه در به رسمیت شناختن ائتلاف جدید مخالفان به عنوان تنها نماینده رسمی و قانونی ملت سوریه آیا ائتلاف جدید خواهد توانست نظر کشورهای   غربی و عربی را در ایفای نقش در آینده سوریه به دست آورد؟

بله. هدف ائتلاف نوین شکل گرفته این است که در جهان و منطقه مطرح شود و به عنوان نظام جایگزین بشار اسد به رسیمت شناخته شود. اکنون نیز قرار است هیئت هایی از سوی شورای ملی سوریه به امریکا و اروپا  فرستاده شود و به بحث در مورد آینده نظام بعد از اسد بپردازند.یعنی با تشکیل ائتلاف ملی انقلابی و مخالفان سوریه جایگزین در نظر است تا بیشتر کشورهای این ائتلاف را به عنوان جایگزین دولت سوریه به رسیمیت شناسند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: در مراسم رای گیری برای انتخاب رئیس ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه از سه معاون خطیب “ریاض سیف” و “سهیر الاتاسی” به عنوان دو معاون رئیس ائتلاف انتخاب شدند و انتخاب معاون سوم قرار است از میان کردها به وقت دیگری موکول شد. در این حال با توجه به تعیین رئیس غیر کردی برای شورای ملی سوریه آینده نقش کردها در بین گروههای مخالف سوریه چیست؟

اکنون کردها به عنوان نایب رئیس سوم در ائتلاف جدیدی دارای کرسی هستند و قرار است صیدا با رایزنی هایی با کردهای سوریه شخصیتی مورد قبول همه طیف های سوریه را برای این پست انتخاب کند. در این حال با توجه به اینکه اکنون در منطقه قامشلی نوعی خودمختاری نیز حاکم است و کردها به سلفیه ها و وهابی ها نگاه منفی دارند از یک سو کردها تلاش میکنند تا به همین خودمختاری قانع باشند و در مقابل دولت اسد ایستادگی نکنند. در  مقابل هم شورای ملی تلاش میکند بی تفاوتی در بین کردها را از بین برده و به مخالفان جذب کند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نقش گروه های داخلی سوریه در تشکیل ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه تا چه میزانی  در نظر گرفته شده است؟

گروه های مخالف داخلی و یا هیئت هماهنگی داخلی سوریه نماینده ای به  قطر اعزام کردند و در نشست دوحه شرکت داشت، اما مخالفان داخلی نگاه خاصی به تحولات سوریه دارند و نماینده ای در دولت دارند و با هر گونه ابزار خشونت مخالفت میکنند. یعنی تلاش میکنند انتقال قدرت در فرایند زمانی طولای تر و با ابزارهای دمکراتیک انجام گیرد. این امر با مخالفت گروه های مسلح و معارض روبرو شده است.

 

 مرکز بین المللی مطالعات صلح: یعنی مخالفان داخلی تشکیل ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه را  به رسمیت نمی شناسند؟

 مخالفان داخلی تشکیل ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه را به رسمیت نمیشناسند. چرا  که گروه های داخلی معتقد هستند اسد تا 2014 در قدرت می ماند و در این سال با انتخابات فراگیر رئیس جمهور انتخاب می گردد. لذا نه تنها دولت در تبعید را به رسمیت نمی شناسند بلکه ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه را هم نمی پذیرند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح:با توجه به تشکیل ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه رابطه  گروه های نظامی با این گروه جدید چگونه خواهد بود؟

  ائتلاف جدید با گروه های مسلح داخل سوریه (بویژه ارتباط شورای ملی با ارتش آزاد) رابطه دارد، اما از آنجایی که حدود سی گروه مسلح از ملیت های گوناگون در سوریه حضور دارند به نظر میرسد که جمع آوری آرای همه گروه ها برای شورای ملی کاملا دشوار خواهدبود.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: نوع نگاه ساختار نوین ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه در قبال دولت سوریه (از مذاکره تا جنگ )چیست؟

شورای ملی با هر گونه مذاکره با بشار اسد مخالفت می کند و اعتقاد دارد که اسد باید سرنگون و محاکمه گردد، اما در عین حال اکنون با توجه به تحولات میدانی سوریه این راه حل  و ابزارهای خشونت آمیز در سوریه جواب نمیدهد. بنابراین به نظر میرسد که  طیف های مخالف سوریه و گروه های مسلح به دنبال حملات های انتحاری و سرنگونی دولت اسد از راه ترور  شخصیت های تاثیرگذار باشند.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: یعنی از نگاه ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه حمله ناتو و غرب به سوریه به عنوان گزینه ای مهم است؟

 این ائتلاف بر این نظر است که ناتو در سوریه دخالت کرده و حمله محدودی به نظام اسد انجام دهد. یعنی این ائتلاف خواهان دخالت خارجی است.

مرکز بین المللی مطالعات صلح: بر اساس توافق 12بندی که بین شرکت کنندگان در نشست دوحه به امضا رسید، ائتلاف ملی به عنوان مرجع اصلی مخالفان دولت سوریه معرفی شد و بر اساس یکی از بندهای توافق شده در نشست دوحه، پس از کسب مشروعیت بین المللی توسط ائتلاف، یک دولت موقت از دل این ائتلاف شکل خواهد گرفت. در این حال آیا این ائتلاف  نقش پررنگ تری در آینده سوریه به عهده خواهدگرفت؟

از بعد رسانه ای ممکن است ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه بتواند تحرکاتی انجام دهد، اما در عمل و در درگیریهای داخلی این ائتلاف نخواهد توانست نقش پررنگی ایفا کند. یعنی ممکن است به عنوان یک مجموعه افکار عمومی غرب را جلب کند، اما در درگیرهای داخلی خیلی تاثیر گذار نیست.

 

مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به نگاه کنونی دولت سوریه آیا ائتلاف ملی انقلابیون و مخالفان سوریه ممکن است دست به مذاکراتی با دولت سوریه زند؟

دولت سوریه به دنبال مذاکره به همه طیف ها از مخالفان سوریه است، اما این طیف های سیاسی هستند که مایل نیستند مذاکراتی با دولت اسد داشته باشند. در این حال این گروه ها اصرار دارند که نظام اسد با حمله نظامی سرنگون گردد تا بتوانند قدرت را در دست گیرند. اما امریکا و ناتو در شرایطی نیستند تا ائتلاف به عنوان جایگزین دولت قرار گیرد.

 ****

گفتگو از : فرزاد رمضانی بونش

 

 

Share